اثبات وجود خالق مختص موجودات غير ازلی است

گروه انديشه: كارشناس مسائل مذهبی در زنجان با بیان اینکه اگر برای خدا به دنبال خالق و علت باشيم، دور تسلسل باطلی ايجاد می‌شود، گفت: تنها برای موجوداتی كه حادث هستند و ازلی نيستند اثبات وجود خالق قابل طرح است.

حجت‎الاسلام محمد نظری، كارشناس مسائل مذهبی در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بين‎المللی قرآن(ايكنا) شعبه زنجان، گفت: برای اثبات وجود خداوند دو روش عمده وجود دارد كه نخستين روش، استدلال عقلی و روش ديگر نيز اثبات شهودی از طريق درك فطری است.

وی افزود: يكی از راه‎های اثبات وجود خالق از طريق استدلال عقلی، استفاده از برهان عليت است كه چون عقل انسان برای هر پديده‎ای به دنبال علت می‎گردد و وجود آن را برای هر معلولی بديهی می‌داند، وجود خداوند سبحان نيز در قرآن مجيد، برمبنای اين برهان اثبات شده است.

اين كارشناس مسائل مذهبی با تأكيد بر اين‌كه نخستين آيات نازل شده بر پيامبر اعظم(ص) به امر خلقت اشاره داشته است، بيان كرد: خداوند متعال از ابتدای نزول قرآن مجيد از طريق استدلال عقلی و برهان عليت به خالق بودن خود اشاره كرده است؛ چنان‌كه در نخستين آيه نازل شده بر پيامبر اعظم(ص) فرموده‌اند: «إقراء بالاسم ربك الذی خلق».

حجت‌الاسلام نظری تصريح كرد: برهان عليت بيان می‎دارد كه هر پديده‎ای كه سابقه عدم داشته باشد، ازلی و قائم به ذات نيست و «ممكن‌الوجود» ناميده می‌شود و اين بدان معناست كه نياز به علتی جدا از خود دارد و بايد خالقی داشته باشد.

وی در ادامه عنوان كرد: چون ما شكی در اصل وجود خود، دنيای پيرامون و پديده‎های آن نداريم، همانطور كه خداوند سبحان در سوره مباركه طور استدلال كرده است، اگر وجود خالق يكتا برای اين پديده‎ها را باور نكنيم ناچاريم بپذيريم كه اين پديده‎ها بدون علت و به طور تصادفی به وجود آمده‎اند يا قبول كنيم كه خود اين پديده‎ها علت آفريده شدن و خالق خود بوده‎اند.

اين كارشناس دينی اظهار كرد: هر دو استدلال فوق باطل است؛ زيرا استدلال نخست غيرعقلانی است و استدلال دوم نيز با توجه به اين‌كه همه اين پديده‎ها سابقه عدم دارند و پديده‎ای كه زمانی در عدم به سر می‌برده و وجود خارجی نداشته نمی‎تواند قادر به خلق خود باشد و برای موجود بودن نياز به علت مستقلی دارد.

حجت‌الاسلام نظری افزود: اين استدلال برای وجود خداوند متعال مطرح نيست زيرا در درجه اول خداوند سبحان ازلی است و نياز به خالق ندارد و در درجه دوم اگر برای خدا به دنبال خالق و علت باشيم، برای خالق وی نيز امكان وجود خالق هست و به اين ترتيب دور تسلسل باطلی ايجاد می‌شود و از اين‌رو اين پرسش كه «خالق كيست؟» تنها برای موجوداتی كه حادث هستند و ازلی نيستند قابل طرح است.

وی در پايان خاطرنشان كرد: روش دوم اثبات وجود خداوند متعال، اثبات از طريق دل، فطرت و استدلال‎های شهودی است. خداوند متعال در قرآن كريم فرموده‎ است حتی مشركان و كافران نيز هنگام مواجهه با مشكلات و گرفتاری‎ها از اعماق جان پروردگار را صدا می‌زدند.