تدوين موسوعة‌الاحاديث العلويه در 30 جلد و 216 باب

گروه انديشه: موسوعة‌الاحاديث العلويه در 30 جلد، 216 باب و حدود 35 هزار ارجاع با بهره‌گيری از 800 منبع در موضوعات متنوع و گوناگون، در مراكز علمی و كتابخانه‌ها در دسترس علاقه‌مندان معارف علوی و نهج‌البلاغه قرار می‌گيرد.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) شعبه قم، آيت‌الله سیدجمال‌الدین دين‌پرور، رئيس بنياد بين‌المللی نهج‌البلاغه امروز، 20 مردادماه در گفت‌وگو با خبرنگاران با اشاره به تدوين موسوعة‌الاحاديث العلويه، گفت: اين مجموعه در 30 جلد تأليف و تدوين شده كه تعداد صفحات آن حدود 17 هزار صفحه و 11 هزار حديث است كه با بهره‌گيری از 800 منبع و كتاب به صورت موضوعی در 216 باب و حدود 35 هزار ارجاع در موضوعات متنوع و گوناگون به مراكز علمی، كتابخانه‌ها، متفكران و انديشمندان جهان اسلام و تمامی علاقه‌مندان و مشتاقان معارف علوی و نهج‌البلاغه تقديم علاقه‌مندان می‌شود.

وی افزود: اثری كه به صورت جامع و مستند از فرمايش حضرت علی(ع) و از مجموعه آثار معتبر قرن اوّل تا يازدهم هجری براساس الگوی جوامع حديثی به تدوين رسيده باشد وجود نداشت كه در اين راستا محققان تلاش كردند با جمع‌آوری مطالب اين موسوعه فرهنگی جامع و فراگير و بانك اطلاعاتی كامل پيرامون تمام احاديث و سخنان ايشان به صورت موضوعی استخراج و تدوين كنند. در حقيقت اين جامع حديثی مجموعه كامل رواياتی است كه به وجود مقدس امام علی(ع) مربوط است و در كتب حديث، تاريخ، ادب، فقه و... موجود و مكتوب بوده؛ سپس استخراج و براساس روش‌های جوامع حديثی بزرگ گردآوری شده است.

دين‌پرور تصريح كرد: برای خلق چنين اثری، نياز به الگوئی مناسب بود كه پس از چندين سال بررسی كارهای پژوهشی مختلف و الگو گرفتن از آن‌ها، بهترين روش تأليف اين مجموعه با ويژگی‌های خاصی به سامان رسيد و پس از مطالعه و بررسی منابع و كتب حديثی، تاريخی، ادبی و فقهی و... از مجموعه آثار معتبر قرن اوّل تا 11 هجری، تمامی احاديث و كلمات اميرالمؤمنين(ع) استخراج و گردآوری شد. اين احاديث از حيث موضوع، در زمينه‌های قول، فعل و تقرير آن حضرت بوده كه سخنان، خطبه‌ها، نامه‌ها، كلمات قصار، احتجاجات، ادعيه، وصايا، اشعار و... را شامل می‌شود كه به بيان حدود 70 هزار حديث می‌پردازد.

استفاده از 70 هزار حدیث در موسوعه

رئيس بنياد بين‌المللی نهج‌البلاغه تصريح كرد: پس از گردآوری كلیّه احاديث، با انبوهی از احاديث مواجه شديم كه معنای آن‌ها نزديك به هم، ولی الفاظ و اسناد آن‌ها متفاوت بود. به همين دليل اين احاديث را مشترك‌يابی كرده تا از نقل مكرّر يك حديث جلوگيری شود و برای نقل يك حديث، قوی‌ترين آن را از حيث سند و متن برگزيده و ديگر احاديث و اخبار را همراه با توضيح اختلافات از حيث سند و متن به طور مفصّل در پاورقی نقل و بررسی كرديم كه از ميان 70 هزار حديث، حدود 11 هزار حديث به عنوان اصل در متن و مابقی به صورت فرعی با نقل اختلاف سند و متن در پاورقی ذكر شد كه مشترك‌يابی در آن بر اساس ترتيب قدمت هر منبع صورت گرفت.

وی افزود: اين كار موجب شد از تعداد احاديث به ميزان قابل ملاحظه ای كم شود اما زير ساخت استحكام هرچه بيشتر كار و تكرار نشدن احاديث را موجب شود كه در اين راستا بسياری از احاديث مقطوع و مرسل، مسند و كامل شدند كه از آن جمله می‌توانيم به بسياری از احاديث و اخبار كتبی مانند نهج‌البلاغه، غررالحكم و... اشاره كرد.

دين‌پرور بيان كرد: برای اتقان بحث، نظرات علمای متقدم تا مرحوم علامه مجلسی «متوّفای 1110 ق» در پاورقی و ضمن تحقيقات يك حديث آورده شده است. به همين سبب اخبار، دارای شروحی كامل و جامع است كه اين در نوع خود بی‌نظير است. برای مثال می‌توان بهترين و جامع‌ترين شروح احاديثِ نهج‌البلاغه را در اين موسوعه يافت.

وی عنوان كرد: احاديث اين موسوعه در 216 باب در موضوعات مختلف اجتماعی، حكومتی، فقهی، اخلاقی، علمی و تربيتی و... تنظيم شده است. كه اين روش برخلاف بسياری از جوامع حديثی ديگر، بدون هيچ بريدگی و تقطيع صورت گرفته است. به اين ترتيب كه يك خبر به طور كامل موضوع‌بندی و سپس در باب موضوع غالب كه مناسبت بيشتری با آن دارد، قرار داده شده و چنانچه موضوعات ديگری نيز در حديث موجود بوده، به باب‌ها و موضوعات مربوطه نيز ارجاع داده شد، كه تعداد اين ارجاعات در آخر باب‌های مختلف به حدود 35 هزار مورد در موضوعات متنوع و گوناگون می‌رسد.

استاد حوزه علميه در پايان اظهار كرد: در اين مجموعه از بهترين و صحيح‌ترين كتاب‌ها و نسخه‌ها در نقل احاديث و اخبار با آوردن اسناد كامل احاديث استفاده شده كه در اين زمينه می‌توانيم به اسناد هر خبر بدون حذف و به صورت كامل و مستند اشاره كرد.