عشق، شرط اول اتصال روحی در زیارت است

حجت‌الاسلام علی اکبر نوایی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با اشاره به اینکه روز زیارتی فقط برای امام رضا(ع) اختصاص داده شده است، اظهار کرد: عبدالعظیم حسنی از امام جواد(ع) پرسیدند: چه روزی به زیارت پدر بزرگوارتان بروم و آیا بهتر است که به طوس بروم یا برای زیارت ائمه(ع) به کربلا بروم؟ امام جواد(ع) پاسخ دادند: در روز شهادت پدرم به طوس برو و ایشان را زیارت کن، زیرا زائران زیادی به کربلا می‌روند، اما امام رضا(ع) غریب است و بهتر است به زیارت ایشان بروی.

وی با بیان اینکه وجود مبارک امام رضا(ع) با فاصله مکانی زیادی از سایر ائمه(ع) تدفین شده است، افزود: در گذشته به‌دلیل اینکه امام رضا(ع) در طوس دفن شده بودند و سایر ائمه(ع) در کربلا بودند، توجه شیعیان به مدینه و کربلا بود و کمتر کسی به زیارت امام رضا(ع) می‌رفت، به همین دلیل روز زیارتی خاصی برای ایشان در نظر گرفته شده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی با تأکید بر اینکه زیارت به معنای حضور یافتن در برابر کسی است، ادامه داد: حضور پیدا کردن صرفا به معنای دیدار چهره به چهره نیست و تشرف با حضور جسمانی معنا نمی‌شود، بنابراین تشرف به معنای حضور روح است و فرد باید آن‌قدر دل داده باشد که بتواند اتصال روحی با امام خویش برقرار کند.

حجت‌الاسلام نوایی با بیان اینکه سه نکته در اتصال روحی وجود دارد، گفت: عشق به ائمه(ع) باعث می‌شود انسان حقیقت را ببیند و چشم حقیقت‌بین وی باز شود لذا عشق، شرط اول برقراری و اتصال روحی در زیارت به شمار می‌رود.

معرفت از ارکان برقراری ارتباط روحی در زیارت است

وی رکن دوم برقراری ارتباط روحی در زیارت را معرفت دانست و عنوان کرد: امام رضا(ع) فرموده‌اند: «کسی که مرا با معرفت زیات کند، من در روز قیامت او را شفاعت خواهم کرد» بر این اساس اگر در روایات ثوابی برای زیارت قائل می‌شوند، منظور از این زیارت،‌ زیارت همراه با معنویت است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی ادامه داد: از امام رضا(ع) پرسیده شد، بقعه و جایگاهی که به آن اشاره کرده‌ و فرموده‌اید که محل آمد و رفت فرشتگان است، کجاست؟ حضرت فرمودند: «طوس است،‌ جایی که در آنجا، دفن خواهم شد» بر این اساس انسان با حضور در طوس به محل آمد و رفت فرشتگان نزدیک شده است.

حجت‌الاسلام نوایی، شرط سوم زیارت را هماهنگی رفتار عاشق با معشوق تلقی کرد و گفت: همرنگ شدن عاشق با معشوق، نخستین خصیصه عاشق است، لذا حلم، صبر، بردباری، عالم بودن و سایر خصلت‌هایی که امام رضا(ع) به آن‌ها توجه داشتند، باید مورد توجه زائران امام رضا(ع) قرار گیرد.

وی با اشاره به برکات زیارت امام رضا(ع) عنوان کرد: کسی که امام رضا(ع) را زیارت کند، مشکلاتش حل خواهد شد، نورانی می‌شود، مردم جامعه وی را دوست خواهند داشت، غم‌هایش زائل می‌شود و گره‌گشایی در کارهایش به وجود می‌آید، بنابراین برخی از علما، امام رضا(ع) را در خواب دیده‌اند که ایشان فرموده‌اند: «به هر مقدار به دیدار من آمدی، من پس از مرگ به دیدار تو خواهم آمد».

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی با بیان اینکه زمانی که در محضر بزرگواران شرف‌یاب می‌شوید، به دلیل بزرگواری فرد مقابل می‌توانید هرگونه خواسته‌ای از او داشته باشید، ابراز کرد: بر این اساس خداوند به پیامبر(ص) فرمود: «ای پیامبر! اگر مردم نزد تو آیند و به واسطه تو استغفار کنند، بخشیده خواهند شد و گناهانشان آمرزیده می‌شود»، چرا که اصل زیارت نوعی استغفار است که به‌واسطه امامان انجام می‌شود.

بار جسمانی در سفر عشق، معنا ندارد

حجت‌الاسلام نوایی با اشاره به اینکه پیامبر اکرم(ص) فرموده‌اند: «اگر نمی‌توانید مرا زیارت کنید به واسطه فردی که به زیارت من می‌آید، سلام برسانید چرا که سلام شما به من خواهد رسید»، اظهار کرد: در سفر عشق، بار جسمانی وجود ندارد و بعد مسافت معنا پیدا نمی‌کند بلکه حضور قلبی معیار سنجش زیارت محسوب می‌شود، همانگونه که برای خواندن نماز صرفا نیاز نیست که در مکه حضور داشته باشیم و ایستادن به طرف قبله کافی است، ایستادن به طرف ضریح امام رضا(ع) و سلام دادن نیز مورد قبول قرار می‌گیرد.

اتصال روحی به‌وسیله فضای مجازی یک اتصال معنوی محسوب می‌شود

وی با اشاره به اینکه اتصال روحی به وسیله فضای مجازی هم می‌تواند یک اتصال معنوی محسوب شود، ادامه داد: اتصال روحی می‌تواند به وسیله فضای مجازی به وجود آید و فرد به سوی حرم امام رضا(ع) پرواز کند، هر چند انسان در حرم وجود نداشته باشد اما می‌تواند به امام رضا(ع) سلام برساند و از ثواب حضور در محضر ایشان بهره‌‌مند شود.

حجت‌الاسلام نوایی با بیان اینکه ممکن است فردی به دلیل مشکلات مادی نتواند در روز زیارتی امام رضا(ع) در حرم مشرف شود، گفت: از طرفی فردی دیگر ممکن است به راحتی، اسباب سفر را فراهم کرده و به زیارت امام رضا(ع) نائل شود اما از فیض این حضور و رسیدن به خصوصیات اخلاقی امام رضا(ع) بهره‌ نبرد که دراین صورت ثواب فرد زائر از راه دور بیشتر خواهد بود.

وی با تأکید بر اینکه در کسب معارف اهل بیت(ع) از یکدیگر پیشی بگیرید، عنوان کرد: سیره اخلاقی ائمه(ع) باید الگوی مسلمانان و مردم جهان قرار گیرد، به همین منظور در پی کسب معارف اهل بیت(ع) و عملی شدن آن‌ها در زندگی خود باشید.