دلیل اصلی رشد فقه در اسلام تبادل نظر درباره موضوعات بوده است
گروه اندیشه: امام جمعه موقت قم گفت: در بسیاری از درسهایی که هم اکنون در حوزهها بیان میشود، همه فکر میکنند باید این تفسیرها را قبول کنند و اجازه صحت و بررسی آنها را ندارند، در صورتی که دلیل اصلی رشد فقه در اسلام بحث و تبادل نظر درباره موضوعات آن بوده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، آیتالله رضا استادی، امام جمعه موقت قم و دبیر شورای عالی حوزه علمیه در گردهمایی فارغ التحصیلان رشته تفسیر، علوم قرآنی و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی که صبح امروز، 16 بهمنماه در مشهد برگزار شد، گفت: فقه ما دارای تاریخی هزار ساله است اما با توجه به مقتضیات روز و با توجه به رشتههای حدیث و تفسیر یک نوع تنوع را میطلبد.
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه اظهار کرد: فقه اسلامی از زمان شیخ مفید به صورت مستمر فعال است و همواره توسط اساتیدی که در این زمینه تربیت شدهاند به نسلهای بعد انتقال پیدا کرده و تاکنون نیز بدون هیچ وقفهای به کار خود ادامه داده است.
وی با بیان اینکه فقه اسلامی از زمان حیات شیخ مفید تا امام خمینی(ره) به صورت مداوم در حال فعالیت و رشد بوده است، ابراز کرد: این فقه تا زمان آیتالله خویی و امام راحل(ره) ادامه داشته است و هیچکس نمیتواند بگوید که این رشته قطع شده است اما میتوان به جرأت اعلام کرد که اگر یک نفر از این زنجیره حذف میشد، ما هم اکنون شاهد یک حلقه مفقوده در بخش فقه بودیم.
آیتالله استادی با اشاره به فقه جواهری عنوان کرد: فقه جواهری یکی از بهترین کتب فقه است لذا ما میتوانیم با قاطعیت بگوییم که دارای یک فقه با رده جهانی و برابر با منطق جهانی هستیم.
وی در ادامه افزود: این تکامل به صورت مداوم وجود داشته است و در این راه شیخ طوسی، علامه حلی و صاحب جواهری زحمات بسیار زیادی را کشیدهاند و با بررسیهای انجام شده، میتوان به صراحت گفت که فقه در اسلام نسبت به گذشته با رشد بی نظیری روبه رو بوده است اما این موضوع درباره علم حدیث و تفسیر صدق نمیکند.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان اینکه تاکنون در بخش تفسیر و حدیث آنچنان رشدی حاصل نشده است، عنوان کرد: بعد از کتب اربعه، کارهای ویژهای در راستای گسترش و رشد علم تفسیر و حدیث صورت نگرفته است.
وی با اشاره به اینکه قرآن، تفسیر و حدیث نیازمند تبیین است، ابراز کرد: همانگونه که قرآن نیازمند تفسیر است، حدیث به بیان و تبیین نیاز دارد اما متأسفانه آنگونه که باید احادیث را تبیین نمیکنیم.
آیتالله استادی اشارهای به آغاز تبیین احادیث در سالهای ابتدایی اسلام کرد و گفت: در ابتدای اسلام برخی حدیثها تبیین میشد اما به دلیل ایجاد وقفهای بین آن، این علم تا قرن 11 کمتر مورد توجه قرار گرفت و در همه اذهان چنین جای گرفت که «ما حدیث و شرح حدیث را در اختیار داریم پس باید برای آشنایی با حدیث به این کتب مراجعه کنیم» که این در ظاهر اشتباه است.
وی با بیان اینکه برخی با خواندن کتاب المیزان فکر میکنند همه چیز تکمیل شده است، ابراز کرد: ما نباید تنها به نقل اکتفا کنیم بلکه باید آن چیزی را که میشنویم مورد بحث و بررسی قرار دهیم زیرا مطمئنا اگر چنین کاری صورت گیرد این امر به تفسیر ما کمک میکند.
وی با تأکید بر اینکه نباید تنها به آموزش و تفسیر اکتفا کرد، گفت: در بسیاری از درسهایی که هم اکنون در حوزهها بیان میشود، همه فکر میکنند باید این تفسیرها را قبول کنند و اجازه صحت و بررسی آنها را ندارند، در صورتی که دلیل اصلی رشد فقه در اسلام بحث و تبادل نظر درباره موضوعات آن بوده است.
آیتالله استادی اشارهای مجدد به کتاب المیزان داشت و اظهار کرد: هیچکس هم نمیتواند بگوید که کتاب المیزان حرف تازهای ندارد، در صورتی که حرفهای نهفته بسیری در این کتاب وجود دارد و با بررسی و پژوهش میتوان به آنها دست یافت.
وی در ادامه خطاب به فارغالتحصیلان رشته تفسیر، علوم قرآنی و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی افزود: به همه اساتید پیشنهاد میکنم که فعالیتهای قرآنی، آموزشی و پژوهشی خود را علمی و اجتهادی دنبال کنند تا در ادامه آن به موفقیت دست یابند.
امام جمعه موقت قم با تأکید بر اینکه حرف تازه زدن و بررسی به معنای ایجاد مسئلهای جدید نیست، ابراز کرد: برای پیشرفت باید حرف تازه بزنیم اما به این معنی نیست که با بیان برخی حرفهای تازه خود، مسئله جدیدی را در دین به وجود بیاوریم.
وی با اشاره به کتب تفسیر علامه طباطبایی و علامه خویی گفت: تفسر این دو عالم فرزانه با دیگر تفسیرها قابل قیاس نیست اما در این بین نباید از تفسیر امام(ره) که خود گنجی در بین تفاسیر است به راحتی عبور کنیم.
آیت الله استادی اظهار کرد: امروزه همه سرباز امام زمان(عج) هستیم اما به شرطی که این وظیفه را به درستی انجام دهیم لذا اگر میخواهیم در این بین نیز از انقلاب دفاع کنیم باید حواسمان به رفتارهایمان باشد.
