صفحه ای از قرآن کریم نیست که در آن قاعده فقهی یا اخلاقی نباشد
گروه اندیشه: عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: اگر ما نیز همانند غربیها در کتب آسمانیمان تناقضات فاحشی را مشاهده میکردیم حتماً قدر آنچه که داشتیم را میدانستیم چراکه صفحهای از قرآن کریم نیست که در آن قاعده فقهی یا اخلاقی نباشد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، دکتر حسن رحیمپور ازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی عصر روز گذشته، 16 بهمنماه در همایش تخصصی «مقاومت در افق فقاهت» گفت: عنوان این برنامه زمانی در حوزههای علمیه شیعه غریب بود، این بحث زمانی مطرح شد که موضوع امر بهمعروف و نهی از منکر از توضیحالمسائلها حذف شده بود در حالیکه این موضوع در کنار سایر واجبات قرار دارد.
رحیمپور ازغدی با اشاره به اینکه تمام واجبات به مسئله حکومت گره خورده است، اظهار کرد: همه این فشارها ناشی از راحتطلبی حوزویان، تقیه و همچنین، اعمال حاکمیت سیاسی دورانهای مختلف است و مسانلی از قبیل ولایت فقیه، مقاومت و فقه آن و همچنین، قاعده نفی سبیل کفار بر مسلمین قبل از امام خمینی(ره) بوده است لذا هنگامی که گفته میشود امام خمینی(ره) مبدع ولایت فقیه است، حرف غلطی است چراکه ظاهر این امر مدح ایشان است اما باطن آن بدعت است.
وی با بیان اینکه امام خمینی(ره) مبدع بازگشت به سنت اهل بیت(ع) است، اظهار کرد: تمامی احکام مرتبط دینی باید در یک چارچوب مشخص فهمیده شود تا موضوعاتی چون اصول و فروع، فقه، عقاید، اخلاق و مواردی از این دست از یکدیگر تفکیک نشوند؛ هرچه که جلوتر میرویم مشاهده میکنیم که آیات و روایات یک معنا را دارند اما برداشتی که از آنها میشود متفاوت است که از این رهگذر هم میتوان بر علیه حکومتهای فاسد قیام کرد و هم میتوان تمام فسادهای آنها را توجیه کرد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه نوع مهندسی و چینش احکام نوع اجتهاد را مشخص میکند، عنوان کرد: تفکر اخباری و اشعری بهصورت نامحسوس در مذهب شیعه رخنه کرده است و تشخیص آن فقط از راه استنباط افراد مشخص میشود، اخباریون کسانی هستند که در اصول و فروع بهصورت غیرعقلانی به سراغ احادیث رفته و با آن گزینشی برخورد میکنند.
وی با بیان اینکه همه آیات قرآن کریم به لحاظ موضوعی با هم یکسان نیستند، گفت: هنگامی که در مقام فهم آیات و احادیث قرار گرفتیم اشراف به آنها بسیار مهم است چراکه در این مواقع انسانهای بیاطلاع برای خود، مذهب جدیدی ابداع میکنند برای مثال در واقعه کربلا تعدادی از علمای شیعه معتقد بودند که حرکت سیدالشهدا(ع) خلاف شرع است که امروزه هم وهابیت در حال نگارش مقالاتی از این دست است تا فقه ضد مقاومت تأسیس شود لذا هنگامی که این افراد فتوا میدهند به شرائط، زمان و همچنین، اصول عقلی و فهمی توجهی ندارند و عملشان خلاف شرع است.
رحیمپور ازغدی با اشاره به برخی از روایات افزود: اگر مباحثی گفته شود که بیش از حد ظرفیت مردم بوده و آنها به سمت کفر بروند، آن کسانی که این مباحث را مطرح کردهاند در کافر شدن مردم سهیم هستند.
وی با اشاره به توجیه برخی از علما در جهت حرمت مقابله با حکومت شاهنشاهی و همچنین، ایراداتی که برخی از شاگردان امام خمینی(ره) در صدور برخی از فتاوای نوین ایشان داشتهاند، اظهار کرد: همه میدانیم که حلال کردن حرام خداوند بدعت است اما به این موضوع کمتر توجه داریم که حرام کردن حلال خداوند هم نوعی بدعت محسوب میشود.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بین اینکه اختلاف نظر بین فقها و علما به شرط داشتن اخلاق و مباحثه امری مبارک و ارزشمند است، گفت: امیدوارم که شرایطی پیش آید که مراجع تقلید هم بتوانند با یکدیگر مباحثه و مناظره کنند چهبسا ممکن است فقیهی موضوعی را همراه با آیه و حدیث مطرح کند که بوسیله آنها نگرش افراد تغییر میکند.
وی با بیان اینکه 90 درصد آیات و روایات ما در حوزههای اخلاق، علوم انسانی و علوم اجتماعی است، اظهار کرد: متأسفانه این مسئله به قدر کافی مورد توجه واقع نشده است برای نمونه از آیه 23 سوره مبارکه اسراء که توصیه به احسان پدر و مادر شده قاعده فقهی استخراج شده است، متأسفانه حوزویان هیچگاه به بیرون نگاهی ندارند و بیشتر مباحث حل شده فقهی گذشته را مباحثه میکنند و به موضوعات فقهی روز مانند خانواده، رسانه، هنر، اقتصاد، سیاست، مسائل اجتماعی، فرهنگ و... توجهی نمیشود این در حالی است که شهید آیتالله مرتضی مطهری معتقد است «اجتهاد، حل مسائل حل شده است و نه مسائل مکرر حل شده».
رحیمپور ازغدی همچنین، بیان کرد: جمهوری اسلامی در طول تاریخ شیعه، ملتهای مسلمان و حتی ادیان الهی تنها حکومتی است که با رهبری یک مرجع تقلید دینی بهوقوع پیوسته است چراکه سایر ادیان الهی معتقدند که دین باید از سیاست جدا باشد.
وی با بیان اینکه امام خمینی(ره) سه کار مهم در طول تاریخ فقهی شیعه انجام داده است، اظهار کرد: نخست، ایشان به آیات و روایات جنبه عملی بخشیدند دوم، امام خمینی(ره) با رجوع به همین مؤلفهها اقدام به ایجاد حاکمیت و تمدنسازی کرد و سوم، ایشان به آنچه که میگفت معتقد بود و میایستاد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی ضمن انتقاد از کمکاری حوزههای علمیه تأکید کرد: تنبلی حوزههای عملیه در مباحثی مانند فقه مقاومتی اگر تداوم یابد بالأخره روزی حقوقدانهای سکولار تیشه به ریشه مؤلفههایی از این دست خواهند زد لذا لازم است که جلساتی از این دست تداوم داشته باشد و در مقطعی خاص خلاصه نشوند؛ معضلاتی مانند کلیساهای خانگی، حضور وهابیت در شهرهای مختلف و همچنین، خلأهای قانونی در مباحث اقتصادی درجه یک ناشی از کمکاری حوزههای علمیه کشور است لذا فضلا باید گروههای 10 الی 20 نفره تشکیل دهند و پیرامون این مباحث بحث نشده تحقیق شود.
رحیمپورازغدی با بیان اینکه به غیر از اقلیتی در جامعه ما کتاب و سنت حیف شده است، اظهار کرد: همان عبارت بچهپولدار نفتی در اینجا نیز بهگونهای دیگر تحت عنوان بچهپولدار معرفتی برای ما صدق میکند، اگر ما نیز همانند غربیها در کتب آسمانیمان تناقضات فاحشی را مشاهده میکردیم حتماً قدر آنچه که داشتیم را میدانستیم، برای نمونه من در ماه مبارک رمضان با 10 الی 15 سؤال در حوزههای معرفتشناسی و فلسفه اخلاق به سراغ قرآن رفتم بیش از چند صد موضوع را از چند سوره محدود استخراج کردم، صفحهای از قرآن کریم نیست که در آن قاعده فقهی یا اخلاقی نباشد.
وی همچنین، به نقل از امام علی(ع) گفت: «دین همانند ظرفی است که اگر درست گرفتی از آن سیراب میشوی و اگر معکوس بگیرید از آن سیراب نخواهید شد»، باز ماندن باب اجتهاد یکی از ظرفیتهای پویایی فقه سنتی است که باید بدان توجه شود.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه اظهار کرد: علم فقه بیانگر تکلیف مردم است و اگر فقیه با زندگی مردم آشنا نباشد آنها دچار مشکل خواهند شد، اگر فقیهی تهذیب نفس نداشته باشد ممکن است با کمی اعمال فشار بیشتر فتوا دهد که مقاومت لازم نیست؛ همچنین، اگر فقیه فردی مرید باز باشد ممکن است اهم و فیالاهم کند و حکم به تقیه بدهد؛ این در حالی است که فردی مانند امام خمینی(ره) هر آنچه که انجام می داد فقط خدا را مدنظر میگرفت و بس.
یادآور میشود، در پایان مراسم، دکتر رحیمپورازغدی در قالب جلسه پرسش و پاسخ به سؤالات تعدادی از حضار پاسخ داد.
