
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، همایش بینالمللی اندیشهها، آثار و خدمات امیر علیشیر نوایی صبح امروز، 18 بهمنماه با حضور قهرمان سلیمانی، معاون پژوهشی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرتضی دامنپاک جامی، معاون پژوهشی وزارت امور خارجه، فیل هو پارک، مدیر اجرایی مؤسسه بینالمللی مطالعات آسیای مرکزی از ازبکستان، علیرضا رشیدیان، استاندار خراسان رضوی و جمعی از مسئولان در تالار فردوسی دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد.
علیرضا رشیدیان، استاندار خراسان رضوی در این همایش عنوان کرد: امیرعلیشیر نوایی در عرصه سیاست، علم و خدمت به زائران امام رضا(ع) اقدامات شایستهای انجام داده که امید است با برگزاری چنین همایشهایی بتوان گرد و غبار از چهره بزرگان ایران همچون امیرعلی شیرنوایی بزدائیم.
وی به جایگاه والای این شاعر بزرگ خراسان اشاره و عنوان کرد: خطه خراسان جایگاه ادیبان و شاعران مشهوری همچون فردوسی، رودکی، عطار، خیام، عبدالرحمان نامی و دهها شخصیت بزرگ دیگر بوده است.
وی ادامه داد: در قرن اخیر خراسان بزرگ مفاخری همچون رهبر معظم انقلاب، شهید مطهری، شریعتی و … که جزو صاحبنظران و صاحباثر هستند را به جامعه انسانی تقدیم کرد.
مرتضی دامنپاک جامی، معاون پژوهشی وزارت امور خارجه نیز در این همایش با بیان اینکه در 200 سال اخیر غرب با استفاده از بحث دموکراسی، آزادیخواهی و اقتصاد آزاد، فرهنگ خود را در زمینه اقتصادی، سیاسی و ارزشی به مردم دنیا غالب کرده است، ادامه داد: در چنین شرایط پرتنشی که نظام ارزشی جدید به قدرت سیاسی تبدیل شده، تمدن شرقی از دل تمدن ایرانی، ترکی و چینی میتواند فرهنگ و ارزشها فرهنگی را به دنیا معرفی کند.
دامنپاک با اشاره به صدارت امیرعلیشیر نوایی در زمان سلطان حسین بایقرا تیموری عنوان کرد: تیموریان با وجود اینکه خسارت جانی و مالی زیادی به ایران وارد کردند اما زمانی که با تمدن ایرانی ـ اسلامی آشنا شدند، تغییر رویه دادند.
وی اظهار کرد: شاهان تیموری تحت تأثیر فرهنگ و ادب اسلامی ـ ایرانی، هرات و سمرقند را که دو شهر بزرگ ایران در آن زمان بود، را به شهر فلاسفه، علما و هنر تبدیل کردند.
همچنین مه دخت پورخالقی چترودی، دبیر علمی همایش بینالمللی اندیشهها و آثار و خدمات امیرعلی شیرنوایی، هدف از برگزاری این همایش را پیداکردن مشترکاتی در روزگاران گذشته دانست و ابراز کرد: برگزاری این همایش به منظور یکپارچه شدن با تمدنهای مشترک و به منظور همزیستی و تعامل با کشورهای آسیای مرکزی برگزار شده است.
وی ادامه داد: تمدن آسیای مرکزی که بنیادهای آن از آمدن آریاییها و ظهور زرتشت پایهریزی شده بود، در دوران اسلامی با استقبال از آیین جدید و برخورداری از ظرفیتهای نوین فرهنگی به بارآوری دیرین خود ادامه داد و جنبهها و جوانب تازهای پیدا کرد که از رشد و گسترش زبان از افقهای نوین و قابلیت بیشتری برای باروری و شکوفایی برخوردار شد.
چترودی با بیان اینکه امیرعلی شیرنوایی نه تنها در حوزه ادبیات فارسی و ترکی جغتایی بلکه شخصیتی سیاسی و تاریخی بوده است، اضافه کرد: آثار و خدمات او تا امروزه در منطقه خراسان کهن چشمگیر بوده است که برنامهریزی این همایش برای شناخت هر چه بیشتر این شخصیت منحصر به فرد در تاریخ منطقه صورت گرفت.
فیل هو پارک، مدیر اجرایی مؤسسه بینالمللی مطالعات آسیای مرکزی از ازبکستان نیز به عنوان سخنران بعدی این همایش به ضرورت گسترش فرهنگ و ارزش آسیایی در بین ملل مختلف دنیا اشاره کرد و افزود: ما باید از فرصت گسترش امکانات در جهان، به نفع خود استفاده کرده و فرهنگ و ارزشهایمان را به دنیا معرفی کنیم که اگر با عقلانیت و انصاف در این زمینه تلاش کنیم، هیچ مانعی بر سر راه ما وجود نخواهد داشت.
وی با اشاره به ویژگیهای شخصیتی امیر علیشیر نوایی اظهار کرد: بدون تردید، نوایی، یک شاعر، دانشمند، نقاش و سیاستمدار بزرگ بوده است و به دلیل مشارکت فراوان او در ادبیات، هنر و فعالیتهای اجرایی، مؤسسات زیادی در منطقه آسیا به نام او وجود دارد.
پارک با بیان اینکه تمام دنیا، هنرمندان اروپایی را میشناسند، اما هنرمندان آسیایی گمنام هستند، تأکید کرد: آیا گمنامی امیر علیشیر نوایی به دلیل ضعیفتر بودن آثار هنری و فعالیتهای اجرایی او به نسبت هنرمندان اروپایی است؟ در صورتی که همه میدانیم این گونه نیست.
وی همچنین به توسعه کشورهای اروپایی از زمان رنسانس اشاره کرد و گفت: در همین راستا، بسیاری از افراد در کشورهای جهان سوم، مجبور به معرفی فرهنگ اروپایی شدند در حالی که هنوز تناسب فرهنگ اروپایی را با فرهنگ و ارزشهای خود بررسی نکردهاند.
محمدجعفر یاحقی، مدیر پژوهشهای آسیای مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد نیز در این برنامه با بیان اینکه امیر علیشیر نوایی دو تخلص دارد، اظهار کرد: از امیر علیشیر در ترکی با نام نوایی و در اشعار فارسی به عنوان فانی یاد میشود.
مدیر پژوهشهای آسیای مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: امیر علیشیر نوایی به عنوان یکی از خدمتگزاران حرم مطهر رضوی با مرمت و احداث ایوان عتیق، پیوندی بین کشور ما و کشورهای آسیای مرکزی ایجاد کرده است.
وی با اشاره به اینکه امیر علیشیرنوایی یکی از خیّران نیکوکار زمان خویش بوده است، اظهار کرد: این شاعر و سیاستمدار را میتوان تنها شاعری دانست که به دلیل خدمات عامالمنفعه از دیگر شاعران متمایز میشود.
یاحقی هدف از انتخاب موضوع این همایش را جامعیت امیر علیشیر نوایی دانست و بیان کرد: این همایش برای ایجاد تعامل فرهنگی بین کشورهای آسیای مرکزی و ارتباط بین این کشورها به خصوص بین دو کشور ایران و ازبکستان برگزار شده است.
محمد امین صدیقی فر، سرکنسول جمهوری اسلامی افغانستان نیز در این همایش با اشاره به محدودیت ارتباطات در میان ملل هم زبان در آسیا گفت: متأسفانه روابط بین ملل هم زبان آسیا بیشتر در حوزههای سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک بوده و در حوزه فرهنگ، همانند جزیرههایی دورافتاده هستیم.
وی با بیان اینکه فعالیتهای فرهنگی ما به شکل انحصاری بوده است، اظهار کرد: برگزاری همایشهایی همانند نکوداشت امیر علیشیرنوایی، نقش مهم و تأثیرگذاری در زنده کردن و تحکیم مناسبات فرهنگی میان ملل آسیایی دارد.
صدیقی فر تأکید کرد: رسیدن به همدلی و اتحاد زمانی ممکن میشود که ما به شناخت کاملی از یکدیگر برسیم و برای رسیدن به این شناخت باید ارتباطات میان مللها به اندازه کافی برقرار باشد.
وی، یکی از ویژگیهای رستاخیز فرهنگی عهد تیموریان را اتکا به مبانی دینی و اعتقادی بر اساس اسلام دانست و گفت: هنر، ادب و دانش همواره در جایی رشد پیدا میکند که دولتمردان با فرهنگ و کاردان بر سر کار باشند و خوشبختانه این شرایط در هرات حاکم بود.
سرکنسول جمهوری اسلامی افغانستان یادآور شد: یکی از این دولتمردان، امیر علیشیرنوایی، وزیر خاندان تیموری بوده است که هم در عرصه آفرینش آثار ادبی و هم در حوزه حمایت از فعالان ادبی، تلاشهای فراوانی کرده است.