
هادی رفیعی، مدیر گروه اقتصاد گردشگری پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی مشهد در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در خصوص موضوع درآمدزایی از راه ورود زائر به مشهد گفت: از آنجا که همه نیازهای گردشگر مذهبی در شهر مشهد به خوبی تأمین نمیشود و زائران نیز آنطور که باید، هزینه نمیکنند این مسئله باعث از دست رفتن فرصت درآمدزایی از حضور 20 میلیونی زائران شده است.
وی ادامه داد: اگر از فرصتهای حضور گردشگر به خوبی و در راستای توسعه منابع شهری استفاده شود و زائر در کنار زیارت به سیاحت نیز بپردازد، میتوانیم درآمدزایی خوبی در این حوزه داشته باشیم؛ به طور مثال تفریحات آبی که در شهر مشهد وجود دارد به تنهایی توانسته 20 ساعت ماندگاری زائر را در شهر افزایش دهد زیرا ماندگاری بیشتر زائر در شهر افزایش هزینهکرد توسط آنها را به دنبال دارد.
رفیعی تأکید کرد: سرمایهگذاریها در شهر مشهد باید به گونهای باشد که نیاز گردشگر را تأمین کرده، درآمدزایی داشته باشد و بخش های مختلف هم بتوانند از آن سود ببرند اما در حال حاضر درآمدهای حاصله شهر مشهد از راه ورود گردشگر کافی نیست و ما بهرهمندی حداکثری در این حوزه را شاهد نیستیم.
گردشگری یک صنعت است
وی با بیان اینکه باید به مقوله گردشگری به چشم یک صنعت نگاه کرد، افزود: منظور از صنعت گردشگری، ارائه خدماتی است که گردش مالی آن مهم بوده و مورد توجه است، حضور 20 میلیونی گردشگر مذهبی در شهر مشهد میتواند در بخشهای مختلف مؤثر باشد که بخش خدمات اصلیترین گیرنده مالی در این حوزه است.
این کارشناس اقتصاد گردشگری، درآمدهای ناشی از ورود گردشگر را به دو شکل مستقیم و غیرمستقیم تقسیم کرد و ادامه داد: بخش خدمات مثل هتل، رستوران، مکانهای اقامتی، بازار و ... درآمدهای مستقیمی را از این صنعت کسب میکند و در مقابل درآمدهای غیر مستقیم هم در بخشهایی که در ارتباط با بخش مستقیم هستند، به دست میآید همانند صنعت تولید آب معدنی، تولیدات مواد غذایی، صنعت ساختمان.
رفیعی بیان کرد: نتایج مطالعات نشان میدهد اگر در بخش گردشگری سرمایهگذاری انجام شود، درآمدهای حاصله در بخش غیر مستقیم چندین برابر بخش مستقیم است، گرچه در نگاه اول درآمدهای مالی غیرمستقیم دیده نمیشود ولی در گردشهای مالی، بخش قابل توجهی را به خود اختصاص میدهد.
وی نبود مدیریت واحد در بحث گردشگری مذهبی مشهد را یکی از مشکلات بزرگ دانست و ادامه داد: با توجه به اینکه در مقوله گردشگری مذهبی در مشهد، تنها شهرداری هزینه میکند، میراث فرهنگی درآمدی ندارد و آستان قدس نیز از درآمد حاصل از موقوفات هزینه میکند، وجود یک سیستم برنامهریزی و مدیریت بین این سه ارگان، امری ضروری محسوب میشود.
مدیریت واحد مانع از هدررفت هزینهها میشود
وی با بیان اینکه وجود مدیریت واحد میتواند از هدر رفت هزینهها و درآمدها و همچنین موازیکاری جلوگیری کند، گفت: در یک نگاه کلی حضور زائر در شهر مشهد یک فرصت است که این فرصت باید به گونهای استفاده شود تا علاوه بر توسعه شهری و رفاه شهروندان، نیاز گردشگران هم تأمین شود.
این کارشناس اقتصاد گردشگری یادآور شد: اگر این فرصت به خوبی استفاده شده و سرمایهگذاری مناسبی انجام شود میتوانیم ماندگاری زائر را به پنج تا شش روز برسانیم که این مسئله نه تنها منافع مالی خوبی برای دستگاههای دخیل دارد بلکه شهروندان نیز از آن بهرهمند میشوند.