نگهداری ۳۰۰ نسخۀ خطی از سعدی در گنجینه مخطوطات آستان قدس
گروه هنر: حدود ۳۰۰ نسخه خطی ارزشمند مربوط به سعدی شیرازی در گنجینه کتب خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری میشود که یکی از این نسخهها، به فاصله ۷۰ سال پس از فوت شاعر، قدیمیترین نسخه مربوط به سعدی است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به نقل از روابط عمومی و امور بینالملل سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، فاضل هاشمی، رئیس اداره مخطوطات سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی اعلام کرد: گنجینۀ نسخههای خطی کتابخانۀ مرکزی آستان قدس رضوی به عنوان یکی از غنیترین و بزرگترین کتابخانههای جهان اسلام، دارای حدود 300 جلد نسخۀ خطی ارزشمند مربوط به آثار سعدی شیرازی شاعر قرن هفتم هجری قمری است.
وی ادامه داد: این آثار شامل کلیات سعدی، گلستان، بوستان، قصاید، غزلیات، ملحقات، رباعیات و مجالس به نثر و نظم میشود و در میان آنها، چندین نسخه کلیات سعدی بسیار نفیس وجود دارد.
رئیس اداره مخطوطات سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی افزود: اشعار شعرای بزرگی همچون حافظ، سلمان ساوجی، سیف فرغانی، خواجوی کرمانی، اوحدی و عبید زاکانی نیز که از اشعار سعدی استقبال کردهاند، در این مجموعه نسخ خطی موجود است.
وی به معرفی مهمترین و نفیسترین نسخههای خطی سعدی اشاره کرد و گفت: کلیات سعدی به خط «محمدبن عبداللطیف عقاقیری» از شاگردان با واسطه سعدی در سال 766 هجری در شیراز کتابت شده و با سال فوت شاعر حدود 70 سال فاصله دارد و از قدیمیترین نسخههای موجود به شمار میرود.
هاشمی این نسخه تاریخی و تذهیب دوره ایلخانی را فوقالعاده نفیس دانست و عنوان کرد: این نسخه، دارای دو سرلوح کتیبه مانند مزیّن و مرصّع با نقش ترنج و سرترنج بازوبندی در زمینه لاجورد، جدولکشی به زر و کمندکشی، عناوین به شنگرف ولاجورد به نسخ سجلی دارای جلد تیماج قهوهای زیباست که به خط نستعلیق 25 سطری، کاغذ نخودی، با تعداد اوراق 383 و در ابعاد 14 در21 سانتیمتر در قطع وزیری کتابت شده است.
وی با اشاره به اینکه نسخههایی که از نظر هنری و تذهیب، به خط خوشنویسان و هنرمندان مشهور است، دارای اهمیت ویژهای هستند، بیان کرد: از جملۀ این نسخ ارزشمند، نسخهای دیگر از کلیات سعدی است که در سال 1052 توسط «محمد مؤمن شیرازی» به خط نستعلیق خوش در متن و حاشیه و متن 20 سطری کتابت شده، و با چهار سرلوح مزدوج مذهّب و مرصّع پرکار تزیین دارد.
رئیس ادارۀ مخطوطات آستان قدس رضوی به دو نسخۀ ارزشمند دیگر از کلیات سعدی اشاره کرد و گفت: کلیات سعدی با 10 سرلوح و 5 کتیبۀ مذهّب و مرصّع، و کلیات به خط «عبدالحسین انجوی شیرازی» با سرلوحهای مرصّع و مذهّب در آغاز هر بخش و جلد روغنی پرکار و مصوّر، دو نسخۀ ارزشمند دیگر در گنجینۀ کتب خطی کتابخانۀ مرکزی آستان قدس رضوی است.
هاشمی با اشاره به اینکه نسخی نفیس از بوستان سعدی هم در کتابخانه آستان قدس رضوی موجود است، بیان کرد: بوستان سعدی دارای سرلوح مزدوج شرفهدار پرکار در صفحۀ نخست و تشعیرسازی با گلبرگ طلایی به خط نستعلیق، که توسط «عبدالرشید دیلمی» از خوشنویسان مشهور دوره صفوی در سال 920 کتابت شده است، یکی از این نسخ نفیس به شمار میرود.
وی ادامه داد: نسخهای از بوستان سعدی به خط «عبدالغفار تفرشی» از خوشنویسان دورۀ قاجار و نسخهای به تاریخ کتابت سال 1049 قمری و خط «محمد علی زرّینقلم» دو نسخۀ نفیس دیگر از بوستان است که نسخۀ اخیر توسط رهبر معظم انقلاب در سال 1376 به موزه آستان اهدا شده است.
