خلاقیت؛ لازمه کار مربی قرآن/ هیچگاه افسوس کمبود امکانات را نخوردهام + عکس
گروه فعالیتهای قرآنی: معلم نمونه کشوری بهروزبودن، غنیکردن بار علمی، استفاده از شیوههای نوین آموزشی و انتقال آموختهها همراه با خلاقیت را لازمه کار یک مربی قرآن در مواجهه با نسل امروز میداند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، زری باهری، آموزگار و مربی قرآن سبزواری که امسال در آستانه بزرگ روز معلم به عنوان یکی از معلمان نمونه کشوری معرفی شد، آنگونه که از سخنانش بر میآید، همواره کلام نور را سرمشق خود قرار داده و در هر عرصهای آن را مشق دانشآموزانش کرده است.
یادگیری قرآن از سنین کودکی
این معلم مدارس غیرانتفاعی سبزوار که یادگیری قرآن کریم از دوران کودکی با وی عجین بوده، در هر جلسهای که نامی از قرآن و آموزش کلام الهی بوده حضور مییابد و تمام تلاش خود را به کار میبندد تا آموختههایش را با خلاقیت و ابتکار بیامیزد و روح و روان دانشآموزانش را همچون خود با قرآن عجین و آنها را در مسیر نور هدایت کند.
وی که به واسطه کار در مدارس با رویکرد قرآنی، تجربیات و سابقه تدریس آموزشی و قرآنی، داوری مسابقات، شرکت در دورههای آموزشی مختلف و ... موفق به کسب امتیاز آموزگار نمونه کشوری در قسمت غیرانتفاعی شده است، میگوید: فعالیت خود در عرصه آموزشی و فرهنگی را حدود 10 سال قبل در تهران، در مقطع پیش دبستانی آغاز کردم و از همان ابتدا فعالیت قرآنی را هم در کنار این فعالیت فرهنگی داشتم و با کودکان این مقطع حفظ قرآن را کار میکردم.
وی که از حدود هشت سال قبل تدریس خود را در سبزوار به عنوان آموزگار پایههای دوم و سوم ابتدایی دبستان قرآنی غیرانتفاعی امام هادی(ع) آغاز کرده است، ادامه میدهد: پس از آن، تدریس قرآنی من در سطح دارالقرآنها و مؤسسات قرآنی از جمله دارالقرآن ثامن الحجج(ع) و طرح ملی حافظان قرآن کریم توسعه یافت؛ به مدت دو سال داوری مسابقات قرآنی اوقاف را برعهده داشتم و هماکنون نیز به عنوان آموزگار پایه دوم دبستان و مدرس عربی مقاطع راهنمایی و دبیرستان مشغول به کار هستم.
لطف خدا توفیق حضور در مسیر آموزش کلام وحی را فراهم کرد
این معلم نمونه، قرار گرفتن در مسیر فراگیری و آموزش کلام الهی را لطف خداوند میداند و میگوید: هر جایی که دوره آموزشی قرآن برگزار میشد، با اشتیاق فراوان در آن حضور مییافتم و با وجود علاقه خاصی که به روخوانی و تجوید قرآن داشتم تمامی دورههای تخصصی آن را میگذراندم؛ همچنین در دورههای ترتیل، حفظ و ... در شهرهایی همچون اصفهان و قم شرکت کردهام و هر دورهای که حس میکنم مفید است در آن حضور مییابم.
این معلم نمونه کشوری در ادامه بهروز بودن، غنیکردن بار علمی، استفاده از شیوههای نوین آموزشی و انتقال آموختهها همراه با خلاقیت را لازمه کار یک مربی قرآنی در مواجهه با نسل امروز میداند و اضافه میکند: بچههای امروزی در معرض بازیها، سرگرمیها و وسایل ارتباطی فراوانی هستند و با پیشرفتی که نسبت به نسلهای قبل دارند استفاده از شیوههای قدیمی که آموزش را یکنواخت و خستهکننده میکند نه تنها آنها را جذب نمیکند بلکه میتواند ریزش آنها در این کلاسها را در پی داشته باشد.
شیوههای تدریس مبتکرانه راهی برای جذب دانشآموزان
این مربی روخوانی، روانخوانی و حفظ قرآن کریم که با علم به این موضوع و باور به آن، با شیوههای تدریس مبتکرانه موجب جذب دانشآموزان زیادی پای درسهای قرآنی شده است، میگوید: برای جذابشدن آموزشهایم، موضوع تدریس یا آیاتی که برای حفظ در نظر دارم را نقاشی میکنم یا در ارتباط با قاعده تجویدی که تدریس دارم، از اشعار همراه با حرکات دست و لبخند بهره میبرم؛ از بچهها نیز میخواهم اشعار را تکرار کرده و موضوعات تدریس شده را در قالب شعر و یا نقاشی به کلاس بیاورند، از این آثار نمایشگاهی در کلاس دایر میکنیم و اینگونه با ایجاد فضایی شاد و مفرح در کلاس، دانشآموزان مسائل آموزشی را راحتتر میآموزند.
وی استفاده از بازیهای کوتاه و مسابقات مختلف در لابهلای تدریس را از دیگر شیوههای مبتکرانه خود عنوان کرده و ادامه میدهد: با کاربرد شیوه دانشآموز محور همیشه سعی میکنم دانشآموزان را در بحثها درگیر کنم زیرا همین شیوهها موجب رفع حالت خشکی و یکنواختی کلاسها شده و با جذب دانشآموزان، کلاسهای قرآنیم فوقالعاده شلوغ میشود.
وقتی دانشآموزان با عشق تربیت میشوند
وی با بیان اینکه دانشآموزانی که به دست ما سپرده میشوند فقط نیاز به آموزش صرف علمی ندارند بلکه باید با روح و روان آنها کار کرد و دانش آموزانی قرآنی تحویل اجتماع داد، ادامه میدهد: حتی زمانی که به عنوان آموزگار در دبستان تدریس میکنم با اعتقاد به اینکه کلام الهی به زندگی برکت میدهد و هر کاری را باید با نام خداوند آغاز کرد، کلاس را با خواندن قرآن آغاز میکنم؛ هر روز با شیوهای متفاوت مثل روخوانی یا جمع خوانی قرآن، قرائت آیت الکرسی و ... این کار را انجام میدهم، همیشه «بسم الله الرحمن الرحیم» را با انواع خطوط زیبا و جذاب بالای تخته حک کرده و هر هفته پیام قرآنی را همراه با ترجمه روی تخته مینویسم و دانش آموزانم ناخودآگاه با خواندن هر روزه، آن را بدون زحمت حفظ میکنند و اینگونه تلاش میکنم رفتار قرآنی را غیرمستقیم به آنها بیاموزم.
وی دو خصیصه اهل فن بودن و دارابودن هنر معلمی را برای مربی قرآن لازم میداند و با ابراز تأسف اضافه میکند: این دیدگاه از سوی برخی دانشآموزان، در مورد کلاسهای قرآنی وجود دارد که این کلاسها خشک و یکنواخت هستند در حالیکه میتوان با کاری عاشقانه و جذاب بچهها را به این سمت و سو جذب کرد؛ من به عنوان آموزگار پایه دوم و سوم ابتدایی همانطور که نقاشی و کار عملی را در ریاضی و علوم وارد کردهام از همین شیوه برای آموزش قرآن هم بهره بردهام.
نیروهای قرآنی آزاد با حداقل امکانات تدریس میکنند
این معلم نمونه کشوری ادامه می دهد: متأسفانه نیروهای قرآنی آزاد ما با حداقل امکانات و با وسایل آموزشی قدیمی که در بسیاری از مساجد و منازل مهیا شده است، مشغول به کار هستند لذا میطلبد با توجه به اهمیت قرآن و نقش آن در زندگی و آینده کودکانمان و نیز تاکیدات رهبر معظم انقلاب در این حوزه، سرمایهگذاری بیشتری از سوی مسئولان امر صورت گیرد.
وی با بیان اینکه باید شرایط و فضای مناسب را برای آموزش تخصصی به کودکان علاقهمند فراهم کرد، اظهار میکند: اگر خانوادههای ما درک کنند که اگر فرزندانشان در فضای قرآنی رشد کند در آینده از لغزشهای اجتماعی مصون میمانند، به طور قطع کودکان خود را به دارالقرآنها میسپارند؛ حیف است از این فرصت با مهیاکردن امکانات آموزشی مناسب استفاده نکرده و زمینه جذب و ماندگاری بچهها در این حوزه فراهم نشود.
این معلم نمونه سبزواری با وجود اذعان به کمبود امکانات در حوزه آموزش قرآن توسط نیروهای آزاد میگوید: در حوزه کاریم هیچگاه افسوس چیزی را نخوردهام و حتی زمانی که با حداقل امکانات مشغول به تدریس بودم، سعی میکردم از کمترین وسایل موجود، بیشترین استفاده را برای آموزش بهینه ببرم.
وی که بازتاب تلاشهایش موجب ارتقای جایگاه شغلیاش شده و هم اکنون از بیمه فعالان قرآنی بهرهمند است، ادامه میدهد: اگر انسان در هر مسئولیتی که قرار دارد، با عشق، علاقه، انگیزه و نیت الهی کار کند و کمبودهای خود را با امکانات دیگران مقایسه نکند به طور قطع موفق خواهد بود.
ضرورت آموزش تخصصی قرآن به دانشآموزان ابتدایی
باهری، آموزش قرآن به کودکان مقطع ابتدایی با استفاده از نیروهای فعال، جوان، متخصص و خلاق را در علاقهمندشدن آنها به این حوزه، در سنین بالاتر بسیار با اهمیت برشمرد و گفت: اگر کودکان را همزمان با فراگیری الفبای خواندن و نوشتن با الفبای قرآن به صورت تخصصی آشنا کنیم، انگیزه و رغبت ادامه این راه و فراگیری بیشتر در آنها ایجاد خواهد شد.
این مربی قرآن که خود روخوانی و روانخوانی قرآن را به کودکان هشت و 9 ساله و حفظ قرآن را به کودکان زیر 12 سال میآموزد، در ارتباط با بهترین سن یادگیری کلام الهی میگوید: برای این مورد نمیتوان سن خاصی را در نظر گرفت و خانوادهها که نخستین و مهمترین نقش را در این حوزه دارند، باید از همان دوران طفولیت، با پخش نوای قرآن در منزل، گوش کودک را با این نوای روحانی آشنا کرده و روح و جان او را با مفاهیم کلام وحی عجین کنند.
وی ادامه میدهد: کودکان تا قبل از سن مدرسه از طریق شنیدن و تمرین و تکرار سورههای کوتاه میتوانند آنها را حفظ کنند که این امر نقش مهمی در تقویت حافظه و تکلم کودک دارد و پس از فراگیری سواد خواندن و نوشتن، میتوانند این مسیر را به طور مستقل ادامه دهند البته در این مسیر نباید نقش نرمافزارها و لوحهای قرآنی را نادیده گرفت.
ایمان دارم قرآن حلال مشکلات است
این معلم نمونه کشوری در خاتمه سخنانش، حضور بچهها با عشق و علاقه در کلاسهای قرآنی و همچنین دعای خیر آنها و والدینشان را بهترین هدیهای میداند که نه تنها در روز معلم بلکه در تمام طول سال دریافت میکند و میگوید: ایمان دارم قرآن حلال مشکلات است و دوست دارم دانشآموزانم روزشان را با قرآن آغاز کنند تا علاوه بر آرامشگرفتن از کلام خداوند، قرآن همیشه پشت و پناهشان باشد.
وی در پایان صحبتهایش اینگونه از معلمی خود میگوید: من معلم قرآن شدم تا تأثیر فراوانی را که از کلام الهی به عینه در زندگی و وجود خود تجربه کردم به شاگردانم منتقل کرده و آنها نیز این تأثیر را تجربه کنند.
