مدلهای متناقض با فرهنگ جامعه؛ عامل اصلی خدشه بر کالبد پوشش ایرانی ـ اسلامی
گروه هنر: مریم احمدی از طراحان مد و لباس گفت: متأسفانه گروهی از طراحان و مدلهای غیرمجاز با تبلیغ گسترده خود در فضای مجازی به ترویج لباسهایی غیرایرانی و اسلامی پرداختهاند که این امر خود عامل اصلی خدشهدار شدن پوشش اسلامی محسوب میشود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، امروزه بخش عظیمی از فرهنگ ایرانی و اسلامی ما با ظهور تهاجم فرهنگی و تقلید از رسانههای غربی از بین رفته است، مدرنیته در جامعه امروز زنگ خطر و هشداری برای جامعه اسلامی و ایرانی مخصوصا شهرها و روستاهای کوچک محسوب میشود.
دیگر کمتر سنت، فرهنگ و سادگی در نحوه پوشش قومیتهای کشورمان را میبینیم، این در حالی است که یکی از دغدغههای رهبر معظم انقلاب از سالهای گذشته این مسئله بوده است لذا باید راهی پیدا کنیم تا این عظمت و شکوه به زندگی امروز ایرانی بازگردد، چنانچه ایشان با طرح سؤال «طراحی لباسها و معماری شهرها چقدر منطقی و عقلانی است؟» به این دغدغه میپردازند.
کشورهای اروپایی؛ قبلهنمای مد و پوشش ایرانی
بخشی از بیانات ایشان در جمع جوانان همدان به این ترتیب است که «تقلید فرهنگى خطر خیلى بزرگى است، اما این حرف اشتباه نشود با اینکه بنده با مُد و تنوع و تحول در روشهاى زندگى مخالفم؛ نخیر، مُدگرایى و نوگرایى اگر افراطى نباشد، اگر روى چشم و همچشمىِ رقابتهاى کودکانه نباشد، عیبى ندارد.
لباس و رفتار و آرایش تغییر پیدا مىکند، مانعى هم ندارد؛ اما مواظب باشید قبلهنماى این مُدگرایى به سمت اروپا نباشد؛ این بد است. اگر مدیستهاى اروپا و آمریکا در مجلاتى که مُدها را مطرح مىکنند، فلانطور لباس را براى مردان یا زنانِ خودشان ترسیم کردند، آیا ما باید اینجا در همدان یا تهران یا در مشهد آن را تقلید کنیم؟ این بد است. خودتان طراحى کنید و خودتان بسازید.»
حضرت آیتالله خامنهای 29 بهمنماه 1390 نیز در جای دیگری درباره طراحی لباسهای ملی فرمودهاند: «البته من نمىگویم طرح این لباس حتماً باید برگردد به لباس پانصد سال قبل؛ ابداً من مىگویم بنشینید براى خودتان یک لباس طراحى کنید. ما طراح داریم، خیاط داریم، هنرمند داریم؛ بنشینند بر اساس همین سنتهاى گذشته، براى زنمان، براى مردمان، یک لباس درست کنند و آن را الگو قرار دهند؛ این کارها را مىشود کرد؛ منتها اگر شما امروز این کار را شروع کنید، بیست سال دیگر نتیجه خواهد داد.».
این امر در حالی است که در کوچه و بازار و خیابان های شهر که قدم میزنی دیگر کمتر اثری از رنگ و بوی لباس و مد ایرانی دیده میشود که اگر هم بشود به برپایی چند نمایشگاه به اصطلاح مد و لباس بسنده میکنیم، نمایشگاههایی که با کیفیت نه چندان مطلوبی عرضه میشود و قیمتهای گزاف، مردم را از خرید این فرهنگ ایرانی ـ اسلامی باز میدارد.
میدانیم که هر فصلی رنگ و طرح خاصی دارد، افراد هم مناسب با آن فصل لباسی را انتخاب میکنند تابستان که میشود، گرمای هوا و تابش خیره کننده خورشید موجب میشود تا افراد رو به رنگهایی شاد و زنده بیاورند اما تا چه اندازه مد و طرح و بافت یک لباس میتواند در جامعه تأثیرگذار باشد، آیا مرزی بین حجاب و عفاف اسلامی و غیر اسلامی هست یا نه؟ مریم احمدی که از طراحان مد و لباس است، به این گونه سؤالات پاسخ میدهد.
این طراح لباس مهمترین دلیل رجوع نکردن جوانان به مد و لباس اسلامی ـ ایرانی را تنوع در طرح و رنگ و کیفیت نامناسب البسه دانسته و ادامه میدهد: وقتی جوان و نوجوانی برای خرید لباس به بوتیک مراجعه میکند، اولین چیزی که او را به سمت لباس جلب خواهد کرد، رنگ و طرح خاص آن پوشاک است و به گفته قدیمترها مردم عقلشان به چشمشان است زیرا ذهن با دیدن اولین چیز زیبا و قشنگ خریدار او میشود و آن را در ذهن حک میکند.
احمدی از مدل و شومنهای ایرانی و تبلیغات گسترده آنها در فضای مجازی گفت و اظهار میکند: متأسفانه گروهی از طراحان و مدلهای غیرمجاز با تبلیغ گسترده خود در فضای مجازی به ترویج لباسهایی غیرایرانی و اسلامی و ناهمخوان با جامعه اسلامی ما پرداختهاند که این امر خود عامل اصلی خدشهدار شدن پوشش اسلامی ما محسوب میشود.
وی با اشاره به اینکه مدلهای تبلیغاتی باید بر اساس قوانین اسلام و ایرانی و مطابق با نیاز جامعه طراحی انجام دهند، عنوان میکند: هیچ طراحی با شیکپوشی و رنگ و طرح مناسب، مخالف نیست اما آن چیزی که در جامعه غیر عرف محسوب میشود، تقلید از ژورنالهای اروپایی و طرح لباسهایی آزاد و غیرمتعارف برای جامعه است.
این طراح لباس ادامه میدهد: اگر کمی به فیلمها و مجموعههای تلویزیونی آن سوی مرزها نگاهی بیندازیم، مشاهده میکنیم که در هیچ مکان اداری غرب، زنان و مردان با لباسهایی غیر متعارف وارد نمیشوند و برای ظاهر شدن در هر مکانی لباس مخصوص به آنجا را میپوشند.
طراحی مدلهای رسمی و مجلسی برای مردان و زنان جامعه اسلامی
وی با بیان اینکه در عرصه طراحی پارچه و لباس سالانه صدها دانشجو از دانشگاههای مختلف فارغالتحصیل میشوند و اتفاقا اگر دقیق بنگریم میبینیم که چه بسا در این زمینه صاحب ذوق و سبک نیز هستند، بیان میکند: اما معمولا انعکاس هنر این قشر به برپایی چند نمایشگاه مدل مانتو و چادر ختم شده که باز هم با ابراز تأسف باید صادقانه بگویم که اکثر این نمایشگاهها بی فرجام بوده و نتیجه و موجی از جانب آنها را در جامعه شاهد نبودهایم در حالی که رهبر معظم انقلاب بارها صراحتاً به موضوعات مد لباس، طراحی لباس ملی، الگوسازی های ملی و ... تأکید کردهاند.
احمدی میافزاید: متأسفانه ما هنوز در زمینه پوشش اداری و عمومی به نقطه روشنی دست پیدا نکردهایم، خیلی از سازمانها به دلیل هزینه طراحی فرم، زیر بار ارائه الگوی روشنی برای بانوان کارمند و حتی آقایان نمیروند؛ اشتباه دیگر این است که تصور میکنیم طراحی پارچه و لباس تنها معطوف به پوشش بانوان است، درحالی که مردان نیز نیازمند الگوهای سنتی و اسلامی در پوشش خود هستند که در این زمینه حتی برپایی یک مورد نمایشگاه الگوهای پوشش مردانه در حافظه عمومی حک نشده است!
وی با اشاره به اینکه اغلب مردان در ادارات ما گویی پوشش غیررسمی را جایگزین پوشش رسمی کردهاند، بیان میکند: شاید اگر دقیق نگاه کنیم میبینیم که بیش از بانوان جامعه، آقایان ما از نبود تنوع در مدلهای پوششی خود رنج میبرند. لباس رسمی همان کت و شلوار وارداتی است که معمولا هم در مجالس پوشیده میشود و در روزمرگیها و محیطهای رسمی شاهد انواع تی شرتها با آرمها و مارکهای موهوم به تن آقایان هستیم.
غفلت از ذوق و هنر ایرانی ـ اسلامی
می دانیم که هر شهر و کشوری با توجه به فرهنگ و آداب و رسوم، لباس مخصوص به خود را دارد، با نگاهی به کشورهایی همچون عربستان، هندوستان، اندونزی، آفریقا و هزاران کشور دیگر میبینیم که در مجامع عمومی لباسهای ملی خود را بر تن میکنند و آن را مایه افتخار خود میدانند.
اما چرا کشور ما ایران با وجود فرهنگ و تمدن غنی و پربار گذشته، دستخوش تغییر و تحول گشته و خود را قربانی افکار لجام گسیخته غرب کرده است، سؤالی که پیش میآید این است که یک ایرانی برای معرفی خود در جوامع دیگر چگونه باید لباس بپوشد تا معرف او در جوامع دیگر باشد؟
برای ما که روزگاری سردمدار هنر و ذوق بودهایم، خوشایند نیست که خریدار طرحهای وارداتی و لباسهایی باشیم که هیچ رنگ و بویی از هویتمان را ندارند، یک لحظه با خود فکر کنید که نسلهای بعدی در مورد سبک زندگی، پوشش و نقایص عظیمی که به بدنه پوشاک ایرانی وارد ساختهایم، چه قضاوتی خواهند داشت؟
در سلسله گزارشهای بعدی به ابهامات و آسیبها در فرآیند نوع پوشش و مدهای وارداتی میپردازیم.
