مداحی عالمانه، پاک و خیرخواهانه باشد/ لزوم جلوگیری از ورود شبهه به اشعار

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حجت‌الاسلام ناصر رفیعی، مدیر گروه شیعه‌شناسی جامعة المصطفی(ص) العالمیة در جلسه هم‌اندیشی مداحان و شاعران حرم مطهر رضوی که شامگاه 22 اردیبهشت‌ماه در رواق کوثر حرم مطهر رضوی برگزار شد، اظهار کرد: بعد از نزول سوره شعرا که پایانش در مذمت شعراست، شاعری به نام عبدی کار خود را تعطیل کرد، خبرش به پیامبر(ص) رسید و ایشان خطاب به او فرمودند: «مؤمن با سه چیز جهاد می‌کند: با نفسش، با جنگ در راه خدا و با زبانش».

وی با بیان اینکه جهاد با نفس جهاد اکبر، جهاد در جنگ، جهاد اصغر به شمار می‌رود و جهاد با زبان جهاد کبیر است، به ویژگی‌های سخن در قرآن اشاره کرد و گفت: طبق آیات قرآن مداحی و سرودن شعر جهاد کبیر و مصداق احیای امر اهل بیت(ع) است که باید عالمانه، عاملانه، محکم و مستدل، پاک و خیرخواهانه باشد.

سخن باید عالمانه باشد
حجت الاسلام رفیعی به اولین ویژگی سخن در قرآن پرداخت و بیان کرد: قرآن می‌‍‌فرماید، «وَلاَ تَقْفُ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ ...، و چیزى را که بدان علم ندارى دنبال مکن ...»(اسراء/ 36) لذا سخن عالمانه به این معنا نیست که در کتابی نوشته شده باشد و یا شخص مشهوری آن را بگوید.

وی دومین ویژگی سخن را از دیدگاه قرآن عاملانه بودن دانست و ابراز کرد: در سوره شعرا آیه 226 در مذمت شعرا آمده است «وَأَنَّهُمْ یَقُولُونَ مَا لَا یَفْعَلُونَ، و آنانند که چیزهایى مى‏‌گویند که انجام نمى‏‌دهند» بنده مداحانی را می‌شناسم و در مدتی که با آن‌ها بودم یک کار لغو انجام ندادند.

سومین ویژگی سخن از منظر قرآن کریم که حجت الاسلام و المسلمین رفیعی آن را بیان کرد محکم و مستدل سخن گفتن بود که در این باره اظهار کرد : بر اساس آیه 70 سوره احزاب «... وَقُولُوا قَوْلًا سَدِیدًا، ... و سخنى استوار گویید» یکی از مسائل مهم، یادگیری زبان و ادبیات عربی است، شخصی در محضر رهبر معظم انقلاب شعر عربی خواند و آقا بعد به او فرمودند شعر غلط بود زیرا ضرورتی ندارد اگر عربی نمی‌دانید این‌گونه بخوانید، اشتباه در این مسئله مخصوصا در قرائت دعاها و به ویژه در حرم امام رضا(ع) پسندیده نیست.

حجت‌الاسلام رفیعی به جنبۀ دیگری از مستدل بودن سخن پرداخت و بیان کرد: روزی در خدمت آیت‌الله بهجت روایتی خواندم و ایشان هم تأیید کردند و آن این بود که امام باقر(ع) فرموده است: «اطرافیان ما سه جور به ما لطمه زدند: اول با غلو در مورد ما، دوم بعضی شأن اهل بیت(ع) را پایین می‌آورند و سوم اینکه نفرمود افراد بدی ندارند بلکه شما نگویید.

وی با بیان اینکه آیت‌الله حکیم بزرگ گفته است، دو چیز مانع جهانی شدن و رشد شیعه شده است، یکی مجالس سب و لعن و دیگری خرافات، اضافه کرد: در این زمینه رهبر معظم انقلاب نیز بر اساس روایات از این کار نهی کرده‌‍‌اند و همیشه بر وحدت بین مسلمانان تأکید دارند.

پاک بودن؛ چهارمین ویژگی سخن از دیدگاه قرآن

مدیر گروه شیعه‌شناسی جامعة المصطفی(ص) العالمیة چهارمین ویژگی سخن از دیدگاه قرآن را پاک بودن سخن عنوان کرد و گفت: قرآن می‌فرماید «وَهُدُوا إِلَى الطَّیِّبِ مِنَ الْقَوْلِ...، و به گفتار پاک هدایت مى‌‏شوند ...» بنابراین چه منبری و چه مداح باید از سخنان حساب شده استفاده کند.

آخرین ویژگی سخن که این کارشناس دینی به آن اشاره کرد این بود که براساس قرآن باید سخن خیرخواهانه باشد و در این زمینه عنوان کرد: سخن باید نیکو باشد به گونه‌ای که مظلومیت اهل بیت(ع) در روضه‌ها به بیچارگی تبدیل نشود.

وی به بعضی کتاب‌های خوب در زمینه روضه اشاره کرد و گفت: مقتل مقرم، در سوگ عاشورا و شهادت نامۀ امام حسین(ع) ترجمۀ کتاب دارالحدیث از منابع خوب در این زمینه به شمار می‌روند.   

حجت‌الاسلام رفیعی با توصیه به اینکه برای خدا بخوانید ابراز کرد: از پیامبر(ص) نقل شده است که به اباذر فرمود: «از همۀ سخنان سؤال خواهد شد که کجا خواندی؟ کی خواندی؟ ومطلب را از کجا خواندی؟»

وی در آخرین توصیه در جمع مداحان گفت: مواظب باشید در شعرهایمان شبهه ایجاد نکنید و گاهی در بین اشعاری که می‌خوانید نصیحت یا مطلب کوچکی هم بیان شود.