
محسن علیشاهیطوسی، مسئول بخش صحافی حرم رضوی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در خصوص تشکیل بخش صحافی ابراز کرد: تا قبل از سال 89، متولی کار صحافی کتابها، معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی بود که کتب ادعیه پس از انتقال به انتشارات به نشر به پیمانکاران تحویل داده میشد.

کیفیتبخشی در عین صرفهجویی
وی افزود: این بخش از نیمه اسفندماه 1390 با هدف تسریع در امر صحافی کتب ادعیه در حرم مطهر و کاهش خرید کتب ادعیه شروع به کار کرد و استادکاران از سطح شهر مشهد برای خدمت افتخاری دعوت شدند.
علیشاهیطوسی اظهار کرد: در گذشته صحافی کتب بیشتر از دو مرتبه امکانپذیر نبوده لکن در حال حاضر کتب ادعیه در حرم مطهر تا سه بار نیز صحافی میشود و در عین حال با توجه به نوآوریهای به دست آمده کیفیت صحافی کتب نیز افزایش چشمگیری داشته است.
همکاری افتخاری اساتید صحافی
وی با تشریح کار مرمت و جلدسازی کتب، بیان کرد: پس از اینکه کتب آسیبدیده در حرم رضوی از جمله قرآن، مفاتیح و منتخب ادعیه به وسیله انوار یاران(نیروهای افتخاری که کتب حرم را در قفسهها مرتب و جابهجا میکنند) به این قسمت ارجاع داده شد، استادکاران صحافی برگههای فرسوده را از دیگر بخشهای کتاب جدا کرده و مرمت یا تعویض میکنند.

مسئول بخش صحافی حرم رضوی در ادامه گفت: بعد از آستر شدن کتاب، عملیات سمبادهکشی و برشکاری دور کتاب صورت میگیرد و با جلد جدیدی که پشت و روی آن با عنوان کتاب، طلاکوب شده، جلدسازی شده و مجدداً آماده بهرهبرداری میشود.
وی مقوا، چسب صحافی، کالینگو(روکش قرآن)، شیرازه و پارچه و نیز انواع دستگاههای برش، تمام اتوماتیک، دهانه 80، طلاکوب، پرس و برش مقوا را از جمله ابزارهای مورد استفاده در مرمتکاری برشمرد و ابراز کرد: قرآنها با جلد سبز رنگ، مفاتیح با جلد زرشکی و کتب منتخب نیز با رنگ سرمهای مجلد میشوند.

علیشاهی طوسی با بیان اینکه 130 نیروی مجرب در خدمت کار هستند، بیان کرد: این بخش در دو شیفت، صبحها از ساعت 7 تا 12 و بعد از ظهرها از ساعت 15 تا 20 فعال است که در هر شیفت حدود 10 تا 12 نفر انجام وظیفه میکنند.
صحافی بیش از 10 هزار جلد طی دو ماه اخیر
وی با اعلام میزان کار صورت گرفته تا پایان سال 93 عنوان کرد: در مجموع 92 هزار و 254 جلد کتاب اعم از 15 هزار و 430 جلد قرآن، 14 هزار و 52 جلد مفاتیح و نیز 62 هزار و 772 جلد منتخب با هزینهای بالغ بر 322 میلیون تومان مرمت و جلدسازی شدهاند.

مسئول بخش صحافی حرم رضوی همچنین با اشاره به میانگین مبلغ سه هزار و 500 تومان، هزینه صحافی یک کتاب، ابراز کرد: از ابتدای امسال تاکنون دو هزار و 172 جلد قرآن، هزار و 730 جلد مفاتیح و شش هزار و 999 جلد منتخب صحافی شده است.
صحافی با روش های ابتکاری
علیشاهیطوسی با بیان اینکه متوسط دو ساعت برای مرمت یک کتاب پاره زمان صرف میشود، اضافه کرد: عمر مفید ماندگاری صحافی یک قرآن هشتماه، مفاتیح ششماه و کتب منتخب نیز چهارماه است.

وی در خصوص روشهای ابتکاری این بخش که موجب افزایش عمر صحافی کتابها میشود، اظهار کرد: آستر کتابهای قرآن، مفاتیح و منتخب کاغذ گلاسه و سلفون شده و استفاده کنندگان نمیتوانند روی آنها بنویسند که به تبع عمر کتابها بیشتر میشود.
علیشاهی طوسی همچنین به بیان دیگر روش نوآورانه کار مرمت پرداخت و افزود: جلد کتب مذبور از نوع گلاسه رنگی انتخاب شده که پرس و طلاکوب شده است و به همین دلیل هم از زیبایی خاصی برخوردار شده و هم عمر مفید کتابها را بالا برده است.
وی با اشاره به این نکته که در بخش صحافی، برش لبه کتاب ممنوع است و به جای آن با دستگاهی حاشیهها پرداخت میشود، ادامه داد: عملیات پرداخت در مدت سه سال اخیر صورت میگیرد و در حال حاضر کتابهای با قطع وزیری، دیگر با برشکاری، کوچک نمیشوند.

اوج هنر صحافی خراسان رضوی
مسئول بخش صحافی حرم رضوی به دیگر روش ابداعی این بخش اشاره کرد و گفت: گاهاً زمان چاپ کتاب، صفحات جابهجایی یا کسری دارند که با وجود دستگاه چاپ رنگی، کسری صفحات را تصحیح کرده و صفحات جابهجا شده را نیز از محل اشتباه جدا کرده و در جای مناسب خود قرار میدهیم.
وی با اشاره به افزوده شدن سالیانه حدود 100 هزار جلد کتاب به گردونه کتب حرم مطهر رضوی، تأکید کرد: با وجود حجم بالای کار در این حوزه و ورود صحافان به بخش صحافی حرم منور رضوی و با همفکری و همافزایی استادکاران باتجربه و مجرب که هر یک صاحب کارگاه، چاپخانه یا کارخانه صحافی هستند، کیفیت هنر صحافی در سطح استان خراسان رضوی بالا رفته است.