طرح مسئله تحول علوم انسانی از حل آن مهم‌تر است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، این مراسم با حضور علی عسگری، مدیرعامل خبرگزاری مهر، موسی نجفی، نویسنده و حجت‌الاسلام رضا غلامی، رئیس پژوهشگاه علوم انسانی اسلامی صدرا برگزار شد.
عسگری در ابتدای این مراسم بیان کرد: امروز تعریف جدیدی از فرهنگ وجود دارد که در آن به بخشی از فرهنگ که توسط رسانه‌های جمعی شکل می‌گیرد، توجه ویژه‌ای می‌شود.
وی به نقاط ضعف رسانه‌های مجازی اشاره کرد و گفت: اینترنت و فضای مجازی هویت جدیدی را برای افراد ارائه می‌دهد و اولین آسیبی که وارد می‌کند، تغییر در نظام یادگیری است. یعنی به ما به اندازه‌ نیاز روزمره می‌آموزد نه بیشتر. همچنین تغییر زبانی که توسط دنیای مجازی صورت می‌گیرد در جایی که به تغییر نظام مفهومی می‌انجامد، خطرناک خواهد شد.
عسگری با طرح این سوال که رسانه در علوم انسانی چگونه می‌تواند عمل کند، افزود: ما باید در خود این باور که علوم انسانی راه حل مشکلات نیست بلکه علوم انسانی اسلامی مرتفع کننده مسائل است را ایجاد کنیم. این باور ضرورت رفتن به سوی علوم انسانی اسلامی را شکل می‌دهد.
وی اظهار داشت: ما باید وضع علوم انسانی غربی و علوم انسانی داخلی را آسیب‌شناسی کنیم و در جهت عمومی‌سازی مفاهیم علوم انسانی اسلامی در جامعه حرکت کنیم. همچنین از علوم انسانی غرب اعتبارزدایی کرده و برای اعتبارزایی علوم انسانی اسلامی بکوشیم و فضایی را برای انجام کارهای تخصصی در رسانه فراهم نماییم.
موسی نجفی: سرنوشت نظام به بحث تحول در علوم انسانی بستگی دارد
در ادامه این نشست، موسی نجفی به تحول علوم انسانی و جایگاه آن اشاره کرد و گفت: تمام مفاهیم اساسی که انقلاب با آن درگیر است از جمله هویت، تمدن، نظریه‌پردازی تمدن غرب در مقوله تحول علوم انسانی قرار می‌گیرد.
وی افزود: همانطور که ما معتقدیم از مسیر نهضت به نظام و از نظام به تمدن عبور می‌کنیم، غرب هم اعتقاد به طی این مسیر دارد. ‌بنابراین تحول در علوم انسانی به معنی تقابل و تعارض در عمقی است که این تقابل با تحول در علوم انسانی ممکن می‌شود.
نجفی افزود: طرح مسئله تحول علوم انسانی از حل آن مهم‌تر است زیرا سرنوشت نظام به بحث تحول در علوم انسانی بستگی دارد. در علوم انسانی چندین نکته وجود دارد از جمله این‌که منطقی جدید درباره تحول باید ایجاد شود که نسل جدید هم به آن معتقد باشند، ضمن اینکه متون جدیدی برای تحول در علوم انسانی وجود داشته باشد. مجموع این موارد فضای جدیدی را به وجود می‌‌آورد که دورخیز آن شکستگی برتری فرهنگی تمدن غرب خواهد بود و این با اعتقاد شیعیان و ظهور امام زمان (عج) همسو است.
این نویسنده اضافه کرد: تحول در علوم انسانی کار عظیم و بزرگی است که در حوزه و دانشگاه باید صورت گیرد. هر کدام از این دو مرکز باید درکی از تحول داشته باشند که البته در این زمینه دارای اشتراکاتی هستند اما نکاتی مختص دانشگاه و مسائلی مخصوص حوزه وجود دارد.
نجفی با بیان اینکه تحول علوم انسانی پیوستگی فرهنگی عمیقی در اجزای جامعه دارد، افزود: در بطن این تحول فعلیت یافتن ظرفیت‌های عظیمی وجود دارد که انقلاب اسلامی باعث آن شده است. ما در تحول علوم انسانی دغدغه‌های هویتی داریم که اگر به طور کامل محقق شوند از بحران‌های فرهنگی و غیر فرهنگی عبور می‌کنیم و به سعادت که تغییر نگاه از زمین به آسمان است، می‌رسیم.
وی اظهار داشت: شاید تحول علوم انسانی در ظاهر یک واژه باشد اما در باطن ظرفیت‌های زیادی را ایجاد می‌کند که برای ایجاد آن باید با نظریه‌های کلانی همچون تجدد، تمدن، هویت و تاریخ علم درگیر شویم.
حجت‌الاسلام غلامی: جبهه روشنفکری انقلاب اسلامی شکل گرفت
در ادامه این جلسه حجت‌الاسلام رضا غلامی با بیان اینکه جنبش علمی شکل‌گیری و تکامل علوم انسانی اسلامی با قدرت در حال حرکت است، گفت: امروز اساتید و اندیشمندان این حوزه که بخش عظیمی از استادان ما را شامل می‌شوند،  با وجود محدودیت‌های مختلف در محیط کار و دانشگاه و نبود پشتیبانی‌های نرم‌افزاری در حال افزایش هستند.
وی تحول بنیادی در علوم انسانی را زمان‌بر و دشوار دانست و افزود: ما تاریخ نیم قرن را برای علوم انسانی درنظر گرفته‌ایم اما با این وجود کارکردن در این عرصه کار سخت و دشواری است و لوازم خاص خود را می‌طلبد. با این وجود امروز شاهد شکل‌گیری نظریه‌پردازی در برخی از رشته‌ها مانند اقتصاد اسلامی، معرفت شناسی، دانش اجتماعی اسلام و...هستیم.
غلامی اضافه کرد: شکل‌گیری کامل علوم انسانی اسلامی به مثابه گفتمان جدی در دسترس است که عقب‌نشینی در این زمینه متصور نیست. نظام ما اسلامی است که برای آن انقلاب کردیم تا احکام الهی در زندگی افراد جاری شود درحالی که علوم انسانی غربی بسیاری از معضلات امروز بشری را باعث شده است.
وی با اشاره به رونمایی از تارنمای طلیعه بیان کرد: یکی از نیازهای مورد نیاز در زمنیه علوم انسانی اسلامی، رسانه است تا به روند سانسور خاتمه دهد. بسیاری از رسانه‌ها به نام اسلام کار کرده‌اند، اما نیروی فکری که در حوزه اسلام حرفی برای گفتن داشتند را سانسور کردند. ما رسانه‌ای می‌خواهیم تا به روند به انزوا کشاندن این افراد خاتمه دهد.
سانسور در علوم انسانی اسلامی خاتمه یابد
غلامی در ادامه گفت: بعضی از رسانه‌های مرتبط با علوم انسانی ظاهرا هیچ رسالتی به غیر از تریبون‌سازی برای روشنفکران سکولار ندارند. این افراد بیشترین سهم را در رسانه و صدا و سیما دارند درحالی که همیشه اعتراض در نداشتن فرصت در این فضا داشته‌اند.
وی اضافه کرد: نیروهای فکری انقلاب که در زمینه‌ علوم انسانی اسلامی تلاش می‌کنند، ترسی از مناظره‌های آزاد ندارند، اما عناصر روشنفکر سکولار همواره از این مناظره‌ها ترسیده‌اند و بحث‌های علمی که باید در محافل علمی مطرح شوند را با مخاطبان غیر متخصص بیان می‌کنند تا از جناح‌های سیاسی که مدافع آنها هستند، حمایت کنند.
رئیس پژوهشگاه علوم انسانی اسلامی صدرا اظهار داشت: امروز باید در مقابل هجمه وسیعی که از ناحیه جبهه فکری غرب وجود دارد، جبهه‌ای برای پاسخ دادن به صحنه بیاید و انسجام فکری میان نیروهای فکری انقلاب و اسلام را به وجود بیاورد. ما درصدد برداشتن قدم‌هایی برای شکل‌گیری جبهه روشنفکری انقلاب اسلامی بودیم که مطالبه مقام معظم رهبری هم بوده است.
غلامی ادامه داد: جدای از اینکه باید در مقابل هجمه‌های فکری ایستادگی و نقد بنیادی کرد، رسالت تقویت بنیه فکری اصحاب فکر و فرهنگ درکشور هم وجود دارد که ممکن است در معرض التقاط فکری قرار گیرند. به همین جهت جبهه روشنفکری انقلاب اسلامی شکل گرفت و برای آن سازمان کاملا مردمی ایجاد گردید و به زودی هم مانیفست آن به طور شفاهی اعلام می‌شود.