امینالتجار، بزرگترین موقوفه حضرت زهرا(س) در خراسان رضوی بهشمار میرود
گروه اجتماعی: یکی از بزرگترین و در عین حال ناشناختهترین موقوفات استان خراسان رضوی موقوفهای معروف به امینالتجار واقع در شهرستان کاشمر است که عوائد آن صرف امور مذهبی ایام ولادت و شهادت حضرت زهرا(س) میشود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به نقل از اداره کل اوقاف و امور خیریه استان خراسان رضوی، حاج سید مهدی رشتی، معروف به امین التجار در زمان حیات از بزرگترین تجار منطقه و از اعتبار خاصی بین مردم و کسبه برخوردار بود، همچنین به جهت نبود بانک در آن دوران مردم پول، طلا و امانات خود را به وی میسپردند از همین رو به امین التجار معروف شده بود.
این موقوفه در سال 1348 هجری قمری طبق وصیت حاج سید مهدی رشتی توسط فرزند ارشد مرحوم و با نیت عزاداری ایام فاطمیه(س) ثبت شد، همچنین با توجه به ارادت خاص آن مرحوم به اهل بیت عصمت و طهارت خاصه حضرت زهرا(س)، دو موقوفه بزرگ با نیت عزاداری ایام فاطمیه(س) از دهه اول شهادت حضرت تا جشن روز ولادت ایشان به مدت 40 شب توسط این واقف خیراندیش ثبت شده است.
وقف دیگری این خیر نیکوکار با 88 سال قدمت طبق وصیت وی بعد از حیاتشان توسط ورثه وی به ثبت رسیده است که سید محمد رحیمی، دبیر بازنشسته آموزش و پرورش و نوه پسری مرحوم امین التجار، متولی فعلی موقوفه امین التجار در این باره میگوید: حدود 132 سال پیش مرحوم امین التجار، ملکی شامل 24 ساعت آب و زمین در روستای جردوی را وقف کرد و هر سال به مدت 10 شب روضه حضرت زهرا(س) را بر پا و حاضران که حدودا 50 نفر بودند را اطعام میکرد.
وی ادامه میدهد: امین التجار در اواخر عمر، که عازم سفر کربلا بود به پسرش آقا میرزا بزرگ توحیدی میگوید که دوست دارد پس از سفر کربلا کاروانسرا و مغازهها را وقف حضرت زهرا(س) کند.
وفات امین التجار بعد از بازگشت از کربلا
از طرفی مرحوم امین التجار، در کربلا بیمار میشود ولی با توسل در حرم حضرت ابوالفضل(ع) از قمر بنیهاشم درخواست میکند که توان بازگشت به وطن(ترشیز) از توابع شهرستان کاشمر را بیابد، لذا وی بعد از دو روز بازگشت از سفر عتبات دعوت حق را لبیک میگوید.
حاج آقا توحیدی، پسر ارشد مرحوم امین التجار قبل از دفن پدرش در حالی که تمام مردم و بزرگان و علما منتظر تشییع جنازه پدرش بودند، ابتدا کاروانسرا را وقف میکند و سپس به مراسم تشییع جنازه پدر میرود و وقتی مورد اعتراض قرار میگیرد که چرا وقف را به بعد از هفتم یا چهلم موکول نکرده است، در پاسخ میگوید: چون این ملک با ارزش است و در بهترین نقطه کاشمر قرار دارد خوف داشتم اگر صبر کنم وسوسه باعث تعلل در کارم شود.
این ملک شامل 67 رقبه در یکی از بهترین نقاط شهرستان کاشمر است که شامل مغازههای ابتدای خیابان امام خمینی(ره)، حاشیه میدان مرکزی، ابتدای خیابان مدرس و نیز مغازه های داخل کاروانسرا میشود.
از ابتدایی که وقف صورت گرفت تعداد مغازهها شش باب بود که در سالهای بعد، از محل درآمد موقوفات مذکور این تعداد مغازه به 33 باب افزایش یافت که هم اکنون در اجاره است، این ملک در سال 1388 حدود 90 میلیارد تومان برآورد قیمت شده است.
مراسم ایام فاطمیه(س) تا روز ولادت حضرت زهرا(س) از 88 سال پیش مرتب برگزار میشود و حتی در زمان رژیم منحوس پهلوی که موقوفه خواری معمول بود با عنایت ائمه اطهار(ع) موقوفه حفظ و نیت آن بر اساس نیت واقف برقرار بوده است که این مراسم هر سال به مدت 40 شب برگزار و هر شب 550 نفر و به طور متوسط هر سال حدود 22 هزار نفر پذیرایی و اطعام میشوند.
احداث مجتمع انسیه الحوراء از محل درآمد موقوفه امین التجار
ویژه برنامه شهادت و ولادت حضرت زهرا(س) ابتدا در تکایا برگزار میشد اما از سال 80 در طرف شرق کاروانسرای امین التجار از محل درآمد موقوفه اقدام به ساخت مجتمع انسیه حوراء شد و این مجتمع در سال 83 به بهرهبرداری رسید.
مجتمع مذکور با مساحت 1500 متر مربع زیربنا در سه طبقه با ظرفیتی بالغ بر هزار نفر حدود 11 سال است که پذیرای عزاداران در ایام فاطمیه(س) بوده و قرار است سالن پذیرایی انسیه حورا را وسعت یافته تا پذیرای افراد بیشتری باشد.
ترتیب مراسم به این شرح است که هر شب دو منبر توسط روحانیون مدعو برگزار میشود و هر کسی که دعوت میشود حداقل باید یک روضه را گوش دهد و بلافاصله بعد از اتمام روضهخوانی دربها بسته و اطعام شروع میشود.
مجلس معروف به «سه خورشته» در شهرستان کاشمر
به دلیل نوع پذیرایی در این مجلس که در آن سه نوع خورشت شامل قیمه، قرمه سبزی و فسنجان وجود دارد، این مجلس در شهرستان کاشمر به «سه خورشته» معروف است که در آن اطعام با سه نوع خورشت با گوشت گوسفندی بدون استخوان که یک خورشت آن شیرین است همراه با بهترین برنج ایرانی و روغن زرد تهیه میشود.
همچنین هر سال دو یا سه شب مجلس روضهخوانی در زندان کاشمر برگزار و زندانیان نیز اطعام میشوند که ترتیب دعوت از میهمانان به دلیل وسعت و جمعیت کاشمر به این صورت است که هر سال یک منطقه از شهر دعوت شده و هر چند سال نوبت به یک قسمت از شهر میرسد.
سایر اقدامات نیکوکارانه امین التجار
از مرحوم امین التجار به جز این موقوفات وقفهای دیگری نیز به یادگار مانده است که پل علی آباد در محور کاشمر به شادمهر و رباط علی آباد در همین محور از دیگر موقوفات آن مرحوم است علاوه بر این به کارگیری کارگران از کار افتاده در کاروانسرا و نیز کمک به قالیبافان برای اشتغال از دیگر اقدامات نیکوکارانه وی در زمان حیات پربرکتش بود.
حاج سید مهدی رشتی که اصالتا ازاهالی دارالمومنین(شهرستان یزد) بود، در سوم جمادی الثانی سنه 1348 هجری قمری همزمان با روز شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) وفات یافت و در سالن اصلی باغ مزار امامزاده سید حمزه(ع) در قسمتی که اکنون مصلی بانوان زائر است، به خاک سپرده شد و طبق وصیت مقبره وی با چند قالی دستباف مفروش شده است.
