همایش «عرفان اسلامی از منظر امام خمینی(ره)» در مشهد برگزار شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، همایش «عرفان اسلامی از منظر امام خمینی(ره)؛ بنیادها و دستاوردها»، صبح امروز، هفتم خردادماه به همت مجمع عالی حکمت اسلامی در دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد.

در ابتدای همایش حجت‌الاسلام سیدیدالله یزدان‌پناه، مدیر گروه عرفان مجمع عالی حکمت اسلامی با بیان اینکه امام خمینی(ره) آغازگر حرکت توحیدی و دینی بود و با بنیادهای عرفانی ایشان از چند منظر می‌توان برخورد کرد، گفت: یکی از این موارد بعد عرفان نظری است که آثار فراوانی را مانند شرح دعای سحر، مصباح‌الهدایه و ... در این زمینه نگارش کرده‌اند.

وی با بیان اینکه بعد دیگری که امام خمینی(ره) بدان پرداختند، عرفان عملی است که این عرفان در لابه‌لای دیگر آثار ایشان مانند شرح حدیث و سرالصلاه به چشم می‌خورد، افزود: بعد دیگر کارهای ایشان اخلاق عرفانی است که از یک جهت با عرفان عملی جدا می‌شود و در کتاب‌هایی چون چهل حدیث و مباحث اخلاقی امام فراوان منعکس شده است.

استاد فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم با بیان اینکه سه ساحت در کار امام راحل جمع می‌شود، ادامه داد: در اندیشه امام هستی‌شناسی دینی در صدر می‌نشیند، بعد هستی‌شناسی عرفانی مطرح شده و ساحت سوم شامل هستی‌شناسی عقلی و فلسفی می‌شود.

وی با بیان اینکه کسی که می‌خواهد ریشه‌های انقلاب اسلامی را بفهمد، روح نهضت امام خمینی(ره) را درک کند و آن را ادامه دهد باید در عرفان نظری دوره سوم و نسل صدرایی تأمل داشته باشد، گفت: در نسل صدرایی عقلانیت ویژه‌‌ای همراه با شریعت و معنویت یکجا جمع و تعادل برقرار شده است.

همچنین در ادامه این مراسم حجت‌الاسلام حاج شیخ علی رضایی‌تهرانی، مدیرگروه عرفان مجمع عالی حکمت اسلامی مشهد با بیان اینکه امام خمینی(ره) عرفان را خوانده و فهمیده، اهل سیر و سلوک عملی نیز بوده و به مکاشفات بسیاری در عین سلوک رسیده است، ادامه داد: تنها در یک بخش بین اهل فن اختلاف است که آیا امام به فناء لله رسیده است یا نه، در این زمینه دو دیدگاه وجود دارد.

وی با طرح این سؤال که آیا امام راحل به عرفان پایبند مانده و در آخر عمر از عرفان دست برداشته یا نه، اظهار کرد: ایشان تا پایان عمر خویش به این سنت پایبند مانده و دارای نگاه مشخصی به وحی، عرفان و فلسفه بود، لذا بدون شک امام تاثیرگذارترین فرد در سده اخیر به شمار می‌رود.

مدیر گروه عرفان مجمع عالی حکمت اسلامی مشهد با بیان اینکه اندیشه‌های امام هم از نظر دوستان و هم دشمنان مورد توجه بوده است، ادامه داد: دوستان از آن جهت که الگوبرداری کنند و دشمنان نیز جهت جلوگیری از تکرار این تفکر بدان توجه دارند، زیرا معتقدم وقتی شهید صدر اعدام و امام موسی صدر ناپدید می‌شود بدان جهت است که استکبار نمی‌خواهد خمینی(ره) دوم و سومی تکرار شود.

وی ابراز کرد: از طرفی باید در کنار تبیین اندیشه‌ها، ریشه‌های انقلاب اسلامی و مدیریت آن که معجزه قرن نامیده می شود، به ابعاد شخصیتی بنیانگذار این انقلاب در مباحث فقهی و عرفان اسلامی هم پرداخت.

حجت‌الاسلام رضایی‌تهرانی با بیان اینکه امام خمینی(ره) بیشترین آثار خود را در 12 سال پر کار زندگی خود به نگارش درآورده است، اظهار کرد: امام راحل از معدود عارفانی است که به دنبال پالایش عرفان نیز بوده و بر آن نقد هم داشته است، ایشان دلباخته عرفان بودند اما یک مجتهد صاحب نظر در این مباحث نیز به شمار می‌روند.

همچنین در ادامه این همایش، محمد فنایی‌اشکوری، استاد مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با بیان اینکه در موضوع عرفان اسلامی امام و دستاوردهای اجتماعی آن دو بعد وجود دارد، افزود: ویژگی امام نسبت به دیگر علما و عرفا همین توجه جدی به بعد اجتماعی است که محصول جامعیت شخصیتی ایشان است.

وی با بیان اینکه امام در عرفان عملی، ادبی و نظری و هم در مجموعه علوم اسلامی ورود پیدا کردند و خود را محدود در یک مشرب نکردند، گفت: ایشان به همه این امور به عنوان یک مجموعه واحد نگاه می‌کردند، لذا جامعیتی در شخصیت ایشان شکل گرفته بود.

استاد مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با بیان اینکه امام بر همراهی و سازگاری دین و سیاست تأکید داشتند و تلاش ایشان برای رفع این شبهه تاریخی بود، گفت: بسیاری از متدین‌ها، سکولارها و روشنفکران معتقدند، دین از مسائل اجتماعی و سیاسی جداست و با استدلال‌های روشنفکری به ظاهر دینی به جدایی و ناسازگاری دین از سیاست می‌پردازند.

وی با بیان اینکه شخصیت امام در مقایسه با دیگر بزرگان دینی از جامعیت بی نظیر و ابعاد مختلفی برخوردار بود، گفت: همه این ابعاد، ایشان را از مسئولیت‌های اجتماعی دور نکرد و شاهد فعالیت‌های شاخص ایشان در ابعاد اجتماعی و سیاسی هستیم.