نگهداری قرآن نفیس خطی ترکی جغتایی قرن هشتم در موزه آستان قدس + عکس
گروه فعالیتهای قرآنی: قرآن خطی مذهّب نفیسی با ترجمه ترکی جغتایی به دستخط یوسف اباری، سیّدالخطاط قرن هشتم هجری قمری در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی موجود است.
سیدمحمدرضا فاضلهاشمی، رئیس اداره مخطوطات سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکزاسناد آستان قدس رضوی در گفتوگو با خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، از نگهداری قرآن مترجم و مذهّب بسیار نفیسی به دستخط محمدبن یوسف اباری، سیدالخطاط قرن هشتم هجری قمری در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی خبر داد.
وی با بیان اینکه این اثر معنوی و هنری در دهم شعبان سال 737 کتابت شده و مشتمل بر جزء 23 تا 30 قرآن کریم است، گفت: متن این قرآن به خط ریحان و ترجمه آن ترکی کهن و به خط رقاع بوده و با مرکب مشکی بر روی کاغذ نباتی آهار مهره سمرقندی در 365 برگ و در ابعاد 35.5 در 25.5 سانتی متر کتابآرایی شده است.
فاضلهاشمی ابراز کرد: دو صفحه افتتاح این نسخه بسیار نفیس دارای دو سرلوح با نقوش هندسی و دو کتیبه مذهّب است و سرسورهها نیز با کتیبههای مذهّب، مرصّع عالی و خوش طرز و مختلف الطرح با نشان حاشیه خدنگی و نشانههای حواشی شمسه و قندیل به زر و لاجور دیده میشود.
وی با اشاره به سایر مشخصههای این قرآن مترجم ادامه داد: فواصل آیات شریفه با گلهای شش پر زرین آراسته شده و اسم جلاله در همه جای این نسخه به زر و تحریر و عناوین تفسیر آن به شنگرف تزیین شده است.
رئیس اداره مخطوطات سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی با بیان اینکه پشت صفحه آغازین نسخه دارای یک شمسه ترنج مذهّب و مرصّع با تقسیمات هندسی و نقوش زیبای اسلیمی و ختایی طراحی شده است، اضافه کرد: علاوه بر لوح مذهّب و مرصّع در دو صفحه اول، بین آنها نقوش اسلیمی با پیچ و خم ختایی جلوهگری میکند.
وی افزود: از ویژگیهای این اثر زیبای هنری و معنوی قرن هشتم هجری قمری میتوان به خطوط ریحان، رقاع، نسخ تحریری و ترجمه ترکی جغتایی، تفسیر، تزیین و تذهیبات فوق العاده زیبای آن اشاره کرد.
فاضلهاشمی ادامه داد: جلد این نسخه، تیماج ضربی است که درون آن کاغذ نقشدارسفید و برون تیماج عنابی با ترنج و دو سر ترنج ضربی گرهبندی لبهدار است که با یک ترنج در لبه و دو ترنج گرهبندی درعطف آن به نحو بسیارزیبا و چشمنوازی تزیین شده است.
یادآور میشود، گنجینه مخطوطات آستان قدس رضوی با برخورداری حدود 17 هزار نسخه قرآن خطی بسیار نفیس دارای مصاحف شریف منسوب به دستخط مبارک ائمه اطهار(ع) و قرآنهای نفیس از سدههای نخستین اسلامی تا حال حاضر، به عنوان غنیترین گنجینه قرآن های خطی در منطقه و جهان اسلام محسوب میشود.
