نگهداری ۷۰۰ اثر ارزشمند شیخ مفید در کتابخانۀ مرکزی آستان قدس

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به نقل از روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان ‌قدس ‌رضوی، محمدرضا فاضل ‌هاشمی، رئیس ادارۀ مخطوطات آستان قدس رضوی اظهار کرد: بیش از 700 نسخه از تألیفات شیخ مفید با موضوع فقه و اصول فقه و حدیث و کلام شامل کتب خطی، چاپ سنگی، کتب چاپی، نسخه‌های عکسی، میکروفیلم و پایان‌نامه در کتابخانۀ مرکزی آستان قدس رضوی موجود است.

وی ادامه داد: در این میان، حدود 300 نسخۀ خطی و چاپ سنگی نفیس با قدمتی از قرن نهم هجری قمری وجود دارد که برخی به واسطۀ قدمت، تاریخ کتابت و یا حاشیه‌نویسی برخی بزرگان بر آن‌ها، از نفاست بالایی برخوردار هستند.

فاضل ‌هاشمی اظهار کرد: از جمله آثار این عالم و مرجع بزرگ شیعه در گنجینۀ نسخه‌های خطی آستان قدس رضوی، «خصائص و مفاخر» در اخبار و احادیث شیعه است که به خط نسخ 27 سطری در سال 898 هجری قمری کتابت شده و دیگری «مسائل العویص» به کتابت سال 961 هجری قمری در فقه است که علامه حائری آن را وقف آستان قدس رضوی کرده‌ است.

وی به معرفی «فصول‌المختار عن عیون و المحاسن» پرداخت و اشاره کرد: نسخۀ نفیسی است که کتابت آن به قرن دهم قمری برمی‌گردد و «علی‌بن الحسین علم‌الهدی» گزیده‌ای از «العیون» شیخ مفید را در آن گرد آورده است.

فاضل‌هاشمی یکی دیگر از تألیفات مهم شیخ را در اخبار «مسار الشیعه» دانست که حاوی مختصری از حالات ائمۀ اطهار(ع) و مخالفان ایشان بوده است و افزود: نسخه‌های متعددی از این اثر در گنجینۀ کتب خطی کتابخانۀ مرکزی آستان قدس رضوی موجود است و دو نسخه از این میان، یکی به کتابت 1104 هجری قمری و دیگری به کتابت 1075 هجری قمری از نفاست ویژه‌ای برخوردار هستند.

وی به معرفی چند نسخۀ نفیس دیگر از شیخ مفید در گنجینۀ کتب خطی کتابخانۀ مرکزی آستان قدس رضوی پرداخت و گفت: کتاب «ذبایح اهل کتاب» در فقه به کتابت سال 1089 هجری قمری، «المقنعه» در فقه و کلام کتابت 955 هجری قمری و «الإرشاد» تحریر ربیع الثانی 1032 هجری قمری، سه اثر نفیس دیگر در این مجموعه است.

رئیس ادارۀ مخطوطات سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان ‌قدس ‌رضوی، با بیان اینکه از اثر معروف شیخ مفید با نام «الإرشاد فی معرفه حجج‌ الله علی العباد»، نسخه‌های متعددی در گنجینۀ کتب خطی موجود است، ابراز کرد: این اثر، نخستین و دقیق‌ترین تألیف وی در شرح حال ائمۀ اطهار(ع) است که نسخه‌ای به کتابت قرن 11 و 12 هجری قمری و دو نسخۀ ارزشمند از ترجمۀ فارسی این اثر با نام «تحفۀ سلیمانی» یکی به کتابت سال 1127 هجری قمری و دیگری با چاپ سنگی متعدد به سال 1303 هجری قمری از دیگر نسخه‌های این گنجینه به شمار می‌رود.

یادآور می‌شود، «محمد بن محمد بن نعمان» مشهور به شیخ مفید از بزرگ‌ترین علمای شیعۀ دوازده امامی در نیمۀ دوم قرن 4 هجری قمری و اوائل قرن پنجم هجری قمری و از احیاکنندگان بزرگ علوم اسلامی و مروجان سخت‌کوش فرهنگ شیعی و از نشردهندگان فقه امامیه است که بالغ بر 200 عنوان کتاب در فقه و اصول و حدیث و کلام تألیف کرده است.