یک قدم بر خویشتن نِه و آن دگر در کوی دوست

به گزارش خبرگزاری بین​المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، ادامه مناجات ابوحمزه ثمالی دو عبارت کلیدی مطرح شده است: «و أنَّ الرّاحِلَ إلِیکِ قَرِیبُ المَسافَه وَ أنَّکَ لا تَحْتجِبُ عَنْ خَلْقِکَ إلا أنْ تَحجُبَهُمُ الأعمالُ السَّیِّئَهُ دُونَکْ».

به گفته آیت‌الله العظمی جوادی آملی اگر کسی خواست به طرف ذات أقدس إله سفر کند، گرچه وجود مبارک امیرالمؤمنین(ع) فرمود: «آه مِنْ قِلَّهِ الزَاد وَ طُولِ الطَّرِیق» راه طولانی است. گرچه من استحقاق ندارم، ولی به امید تو آمدم و تو را به عنوان عالی‌ترین مرجع و تنها مرجع نهائی می‌دانم.

قدم به گذاشتن به کوی دوست

خاندان عصمت و طهارت فرمودند: اگر بار سنگین گناه روی دوش کسی نباشد، بخواهد به طرف خدا ارتحال کند، راه دور نیست: «وَ أنَّ الرّاحِلَ إلِیک قَرِیبُ المَسافَه». مسافت بسیار نزدیک است. چون یک قدم فاصله است و آن این است که یک قدم بر خویشتن نِه و آن دِگر در کوی دوست.

برای کسی که سالک إلی الله است بیش از یک قدم فاصله نیست. یعنی باید روی خواسته‌های خود پا بگذارد، روی هوی پا بگذارد. وقتی روی هوی پا گذاشت، قدم دوم را در دالان توحید می‌نهد. یک قدم بر خویشتن نِه و آن دِگر در کوی دوست.

جمله «وَ أنَّکَ لا تَحْتجِبُ عَنْ خَلْقِکَ إلا أنْ تَحجُبَهُمُ الأعمالُ السَّیِّئَهُ دُونَکْ» به این معناست که هیچ حجابی بین خلق و خالق نیست، مگر خودِ خلق و خلق هم به عنوان این که آیت الهی هستند، مخلوق خدا هستند، حاجب نیستند. چون آیت حقّ، حجاب حقّ نیست. آنچه که حجاب چهره خلق است همان گناه خلق است: «وَ أنَّکَ لا تَحتَجِبُ عَنْ خَلقِکَ إلا أنْ تَحْجُبَهُمُ الأعمالُ السَّیِئَهُ دُونَکْ». گناهان بَد است که حاجب است و نمی‌گذارد. پس راه باز است. هیچ حجابی هم در کار نیست و این شخص داعی هم بدون حجاب آمده. یعنی اگر گناهی بود توبه کرده است. امری بود اِمتثال کرد، نهی‌ای بود اجتناب کرد، نعمتی بود شکرگزاری کرد.

تو منزّه‌تر از آنی که وعده بدهی و انجام ندهی

این موانع را برطرف کرد تا که بعداً عرض می‌کند: «وَ قَدْ قَصَدْتُ إلِیکِ بِطَلِبَتِی وَ تَوَجَّهتُ إلیکِ بِحاجَتِی وَ جَعَلْتُ بِکَ اسْتِغاثَتِی وَ دُعائِکَ تَوَسُّلِی مِنْ غِیرِ اسْتِحقاقٍ لِاستِماعِکَ مِنّی وَ لَاسْتِیجابٍ لِعَفْوِکَ عَنّی بَلْ لِثِقَتِی بِکَرَمِکَ وَ سُکُونِی إلی صِدْقِ وَعدِکَ وَ لَجَأی إلَی الإیمانِ بِتُوحِیدِکَ وَ یَقِینِی وَ بِمَعْرِفَتِکَ مِنّی أنْ لا رَبّی غِیرُکْ وَلا إلهَ إلا أنْتَ وَحدَکَ وَلا شَرِیکَ لَکْ» گرچه من استحقاق ندارم، ولی به امید تو آمدم و تو را به عنوان عالی‌ترین مرجع و تنها مرجع نهائی می‌دانم. پروردگارا! تو خودت فرمودی: «وَاسْأَلُواْ اللّهَ مِن فَضْلِهِ»(نساء، 32). در قرآن کریم فرمود: سؤال کنید. بخوانید و بخواهید! و تو منزّه‌تر از آنی که وعده بدهی و انجام ندهی! دعوت بکنی و نپذیری! راه بگشائی، در را باز بکنی و راه ندهی! این چنین نیست: «اللّهُمَّ أنْتَ القآئِلُ وَ قُولُکَ حَقّ وَ وَعدُک صِدق».

خودت فرمودی: «وَاسْئَلُ اللهَ مِنْ فَضْلِه إنَّ اللهَ کَانَ غَفُوراً رَحِیمَاً. وَ لِیسَ مِنْ صِفاتِهِ یا سَیِّدِی أنْ تَأمُرَ بِالسُّئوال وَ تَمْنَعُ العَطِیّه وَ أنْتَ المَنّانُ بِالعَطایا عَلی اَهلِ مَمْلِکَتِکْ وَالعائِدُ عَلَیْهِمْ بِتَحَنُّنِ رَأفَتِک».

خدایا! آنها که از تو نخواستند، آنها را ردّ نکردی. ما که از تو می‌خواهیم! خدایا! تو که به ما وعده دادی، ما هم که از تو می‌خواهیم. یقیناً ما را رها نمی‌کنی.در طلیعه دعای افتتاح ماه مبارک رمضان هم هست که: خدایا «أذِنْتَ لِی فِی مَسْئَلَتِکَ فَاسْمَعْ یا سَمِیعُ مِدْحَتِی وَ أجِبْ یا رَحِیمُ دَعوَتِی». خدایا! تو اجازه دادی ما تو را مَدح کنیم، سؤال کنیم.

پس راه باز است، مرجع نهائی، واجد همه امور است. رونده(دعا کننده) هم واجد شرط است به امید الهی. چون شرط را خود مقصد نهائی در اختیارش گذاشته و این رونده و سالک را دعوت کرده است. با چنین اطمینانی و با چنین خُلق و خوئی یقیناً دعا مستجاب خواهد بود. امیدواریم دعای همه شما صائمان الهی مستجاب باشد.