آثار و برکات ذکر دائمی خداوند برای انسان
گروه اجتماعی: اگر انسان دائماً به یاد حق بود، فقط از او میهراسد و به او امیدوار است و اگر دائماً به او امیدوار بود و از او هراسناک بود، کمکم دائماً به او مهر میورزد و نام و یاد غیر از او را از دل بیرون میکند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، یکی از خواستههای امام سجاد(ع) در سحرهای ماه مبارک رمضان بر اساس نقل ابوحمزه ثمالی این است:
«اَللّهُمَّ اَشغَلْنَا بِذِکرِکَ وَ اَعِذْنَا مِنْ سَخَطِکَ وَ اَجِرْنَا مِنْ عَذابِکْ وَارْزُقنا مِنْ مَواهِبِکْ وَ أنعِمْ عَلَینَا مِن فَضلِکَ وَارْزُقنا حَجَّ بِیتِکَ وَ زِیارَهِ قَبرِ نَبیِّکَ صَلَواتُکَ وَ رَحمَتُکَ وَ مَغفِرَتُکَ وَ رِضوانُکَ عَلَیهِ وَ عَلی اَهلِ بِیتِه»
در عین حال که وجود مبارک امام سجاد(ع) از ذات أقدس إله نجات از دوزخ و رهایی از عواقب تلخ گناه را مسئلت میکند، یاد و نام خدا را هم از خدا طلب میکند.
امام سجاد(ع) در صحیفه سجادیه این چنین عرض میکند: «یا مَنْ ذِکرُهُ شَرَفٌ لِلذاکِرین وَاشْغَلْ قُلُوبَنا بِذِکرِکَ عَنْ ذِکرِ مَنْ سِواکْ»: پروردگارا! یاد تو شرف افرادی است که به نام تو و یاد تو به سر میبرند. یعنی اگر کسی یاد تو را در قلبش احیا کرده است، آن قلب قلب شریف است. و اگر دلی ظرف یاد تو نبود، از شرف غیبی و الهی طرفی نبسته است.
عرض میکند: خدایا! ای کسی که یاد او و نام او شرف است برای ذاکر، قلب ما را به نام خودت مشغول کن و دل ما را از هر یاد و نامی اِعراض بده که صحنه نفس ما صحنه نام و یاد تو باشد.
اگر انسان دائماً به یاد حقّ بود، فقط از او میهراسد و به او امیدوار است و اگر دائماً به او امیدوار بود و از او هراسناک بود، کم کم دائماً به او مهر میورزد و نام و یاد غیر از او را از دل بیرون میکند و اگر دائماً به نام و یاد او به سر برد و فقط به او مهر ورزید، قلبش مُتیَّم به حبّ الهی خواهد شد که کم کم به محدوده فرشتگان بار مییابد.
آنچه که در دعای کمیل آمده است که فرمود: «قَلبِی مُتَیَّمَاً بِحُبِّکْ»(دلم را از عشق و محبت بى تاب گردان). این بعد از آن است که انسان اوّل قلبش را به نام خدا و یاد خدا متذکّر کرد، بعد در خوف و رجاء موحّد شد، بعد محبّ خدا شد، بعد محبوب خدا. اگر چنانچه تمام قلب محبّ خدا بود و مُتیّم به حبّ الهی شد، آنگاه چنین قلبی هم محبوب ذات أقدس إله است.
در این جملههای دعای ابوحمزه ثمالی، امام سجاد(ع) به خدا عرض میکند: پروردگارا! ما را به نام خودت مشغول بکن! چنین که در زیارت امینُ الله آمده است: ما را به نام خودت مشغول بکن و از ذکر دنیا و آنچه رأس کلّ خطیئه است باز بدار. ما را از انتقام و خشم خودت پناه بده. و ما را از عذابت نجات بده و از مواهبت برخوردار بفرما و فضلت را بر ما به عنوان نعمتهای الهی ارزانی بدار.
آنگاه زیارت حجّ خدا، حجّ خانه خدا و زیارت مواقف شریفه، حرم مطهّر پیغمبر(ص) و ائمه معصومین(ع) مورد درخواست است. آن روز که امام سجاد(ع) این دعاها را ایراد میکردند، سخن از بقیع و ائمه بقیع و مشاهد مشرّفه در بقیع نبود! البتّه شهدای دیگر، مؤمنین و مؤمنات در مدینه مدفون بودند، امّا سخن از ائمه بقیع نبود. ولی الآن که پیروان قرآن و عترت این دعاها را در سحرهای ماه مبارک رمضان تلاوت و قرائت میکنند، منظورشان این خواهد بود که ما آمدیم که مشرّف بشویم، هم حرم مطهّر پیغمبر(ص) را زیارت کنیم، هم ائمه بقیع را و هم قبور مؤمنین را و هم قبور شهدای اُحُد و مانند آن.
«اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد وَاغْفِر لِی وَ لِوالِدَیَّ وَارْحَمْهُما کَما رَبَّیانِی صَغیراً وَاجْزِهِمَا بِالأحسانِ اِحساناً وَ بِالسَّیئاتِ غُفراناً»
پروردگارا! مرا بیامرز، پدر و مادر مرا بیامرز، آنها را مورد رحم و مهر قرار بده، همان طور که آنها در کودکی به لطف و احسان تو مرا پروراندند، آنها را هم مورد رحمت قرار بده. به آنها اگر کار خیر کردند، در قبال احسانشان، احسان بده و اگر بدی داشتند خدای ناکرده، آنها را هم ببخش!.
عرض میکند: پروردگارا! تو نزدیکی، دور نیستی و جواب میدهی، کسی را ناامید نمیکنی. توفیقی بده که ما به طاعت تو عمل بکنیم و بر ملت تو و بر سنّت رسول خدا (ص) این که عرض میکنیم «وَ تَوَفَّنَا عَلی مِلَّتِکَ»، این در حقیقت عمل به وصیّت یعقوب و ابراهیم(س) است که فرزندان خود را توصیه کردند که بر ملت الهی بمیرند. مثلاً حضرت یعقوب(ع) به فرزندان خود فرمود «فَلاَ تَمُوتُنَّ إَلاَّ وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ»(بقره، 132) یعنی بکوشید که مسلمان بمیرید. همین وصیّت را قبل از یعقوب، ابراهیم خلیل(ع) هم به فرزندان خود کرده است و چون مسلمانهای راستین فرزندان ابراهیم خلیلاند «مِلَّهَ أبیکُمْ اِبراهیم هُوَ سَمّاکُمُ المُسلِمینَ مِنْ قَبل» (حج، 78). نشان میدهد که همه مسلمانها فرزندان ابراهیم خلیل، آن بتشکن تاریخ هستند. اگر مسلمانها فرزندان ابراهیم خلیلاند، باید به وصیّت پدرشان عمل کنند. وجود مبارک خلیل حقّ به ما وصیّت کرد که سعی کنید اسلام را به همراهتان به برزخ و قیامت ببرید. اگر کسی ایمان مُستُودَع داشته باشد، معاذالله در پایان عمر بی ایمان میمیرد.
آنگاه عرض میکند: «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد وَاغْفِر لِی وَ لِوالِدَیَّ وَارْحَمْهُما کَما رَبَّیانِی صَغیراً وَاجْزِهِمَا بِالأحسانِ اِحساناً وَ بِالسَّیئاتِ غُفراناً» پروردگارا مرا بیامرز، پدر و مادر مرا بیامرز، آنها را مورد رحم و مهر قرار بده، همان طور که آنها در کودکی به لطف و احسان تو مرا پروراندند، آنها را هم مورد رحمت قرار بده. به آنها اگر کار خیر کردند، در قبال احسانشان، احسان بده و اگر بدی داشتند خدای ناکرده، آنها را هم ببخش.
پروردگارا! پدر و مادر ما مظهر فیض تو بودند، تو آنها را رحم بکن، همه مؤمنین و مؤمنات، زنده و مُرده آنها را بیامرز و بین ما و بین آنها در خیرات تبعیّتی برقرار کن! هر خیراتی که آنها انجام دادند، ما انجام بدهیم. هر خیری هم که نصیب آنها میشود، نصیب ما هم بشود.
آیتاللهالعظمی جوادی آملی
