امید به آینده، شادابی و طراوت دین در آثار موسیقی مذهبی تداعی شود

محمدرضا صدر، داور جشنواره‌های کشوری سرود و کارشناس رشته هنر، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی به نقش کمرنگ آثار هنری در زمینه‌های مذهبی اشاره کرد و گفت: انسجامی در جریان جشنواره‌های سرود مذهبی وجود ندارد به عنوان مثال جشنواره رضوی که متولی آن آموزش و پرورش بود، دست به دست چرخید و در نهایت زیر نظر اداره ارشاد رفت.

وی علت سیر نزولی جشنواره‌ها را این گونه بیان کرد: چون متولی ثابتی در این زمینه وجود ندارد، این جشنواره‌ها همیشه حالتی سرگردان بین نهادهای مختلف دارند در حالی که سرود، کاری فرهنگی و آموزشی است، به نظر من باید آموزش و پرورش این جریان را در دست بگیرد، آن را هدایت کند، سایر نهادها نیز آموزش و پرورش را در این زمینه همراهی کنند و اعتبارات لازم به این گونه جشنواره ها تخصیص داده شود.

داور کشوری مسابقات سرود، عدم ورود کارشناسان مذهبی به عرصه هنر را مشکل بزرگی برای اصحاب هنر دانست و افزود: یک آسیب بزرگ دیگر که در عرصه هنر وجود دارد این است که کارشناسان مذهبی به زمینه هنر و به خصوص موسیقی کمتر وارد شده‌اند که این امر خود باعث می‌شود هنرمندان ما در این زمینه تنها بمانند و به طبع آن مشکلاتی به وجود بیاید لذا لازم است که در تولید یک اثر هنری ارزشی، کارشناسان مذهبی نیز شرکت داشته باشند، که این خود می‌تواند برای هنرمندان بسیار کمک کننده و راهنما باشد.

سه شاخص مهم، یک اثر موسیقیایی را به وجود می‌آورد

صدر در پاسخ به این سؤال که شاخص‌های یک موسیقی مذهبی چیست، گفت: موسیقی مذهبی، دارای سه پارامتر مهم است که اولین آن شعر است تا مفاهیم را به صورت غیرمستقیم به مخاطب منتقل کند، اما همانطور که در اشعار امروز مشاهده می‌کنیم، شعر حالت کلیشه‌ای به خود گرفته است و نگاهی سطحی به امور دارد.

داور کشوری مسابقات سرود در ادامه عنوان کرد: شاخص دیگری که در آثار هنری ـ مذهبی وجود دارد، موسیقی است که باید به صورت کاملا تخصصی، هنرمندان با کارشناسان مذهبی هماهنگی داشته باشند.

وی شاعر را نیز فاکتور سوم در خلق یک اثر هنری دانست و عنوان کرد: برخی از موضوعات هستند که شاعران، با هر زبانی که باشند می‌توانند برای آن شعری بسرایند، مانند طبیعت که همه شعرای جهان درباره آن شعر سروده‌اند، اما باید به این نکته توجه کنیم که شعر آئینی یک موضوع تخصصی بسیار مهم است و هر شاعری صلاحیت سرودن این گونه اشعار را ندارد.

آن جا که زبان از کلام عاجز است موسیقی آغاز می‌شود

این کارشناس رشته هنر در ادامه با اشاره به این جمله که «آن جا که زبان از کلام عاجز است، موسیقی آغاز می‌شود»، افزود: این کلام اهمیت موسیقی را نشان می‌دهد لذا باید بدانیم موسیقی بیش از 400 حالت در انسان ایجاد می‌کند، به عنوان مثال موسیقی که در اذان موذن‌زاده اردبیلی وجود دارد، در همه ما آرامش ایجاد می‌کند بنابراین ما باید به ابعاد سازنده موسیقی بپردازیم و آن‌ها را کشف کنیم.

داور کشوری مسابقات سرود، روحیه هنرمندان را بسیار لطیف و شکننده توصیف کرد و گفت: اگر هنرمندی بداند که برای اثر او ارزش قائلند، حتی ممکن است بدون در نظر گرفتن کمترین جنبه مادی، اثر خود را به هنردوستان عرضه کند که این موضوع لطافت احساس هنرمندان را بیان می‌کند از همین رو باید برای هنرمند و اثرش اهمیت قائل شویم و نباید بگذاریم این روحیه لطیف به واسطه کم محلی‌ها و ندانم کاری‌های مسئولان جریحه‌دار شود.

وی، به دیدگاهی که مردم نسبت به موسیقی مذهبی دارند اشاره کرد و یادآور شد: چرا هنگامی که صحبت از موسیقی مذهبی می‌شود، این تصور در بسیاری از افراد به وجود می‌آید باید حتما موسیقی مذهبی غمناک باشد، در صورتی که می‌توان آثار هنری مذهبی را طوری تولید کرد که امید به آینده، شادابی و طراوت دین را برای ما تداعی کند.

این کارشناس رشته هنر، در ادامه افزود: حتی تحصیل کرده‌های ما نیز موسیقی را نمی‌شناسند و شناختی که نسبت به آن دارند کاملا غلط است، به عنوان مثال اگر در جمع دانشجویان حاضر شویم و از آن‌ها بپرسیم با گفتن کلمه موسیقی، چه چیز برای شما تداعی می‌شود خواهند گفت که خواننده زیرزمینی فلان شهر! و این برای جامعه هنری ما بسیار جای تأمل دارد.

صدر در پایان عنوان کرد: همان طور که بسیاری از بزرگان  و اساتید عرصه هنر، از نظر روحی تأثیر موسیقی را درک کرده بودند و حتی قبل از اینکه بخواهند دست به ساز خود بزنند، با وضو روح خود را آماده می‌کردند، ما باید بدانیم هنر نیز می‌تواند راهی برای نزدیک شدن به خدا باشد.