مطالعه؛ گامی به سوی جامعه دانایی محور در کشور

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، آئین افتتاحیه دومین دوره آموزشی مدرسه تابستانی خواندن ویژه کتابداران آقا با حضور مدیران نهاد کتابخانه‌های عمومی استانی و کشوری و نیز کتابداران شرکت‌کننده در این دوره چهار روزه آموزشی، صبح امروز، 22 شهریورماه در محل مجتمع رفاهی بانک ملی مشهد برگزار شد.

کتابداران، در صف مقدم کتاب و کتابخوانی

حسین اکبری، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی به عنوان سخنران نخست با بیان اینکه کاهش تعداد امانت کتاب و نیز عضویت در کتابخانه‌ها، دو آسیب جدی روبه‌روی ما هستند، اظهار کرد: معاونت کل برنامه‌ریزی و نوآوری نهاد کتابخانه‌های کشور اقدام شایسته‌ای را انجام داده که نیازمند عزم ملی برای اجرای سراسری مدرسه هستیم از همین رو انجام آن در خراسان رضوی تنها یک برش از واقعیت به شمار می‌رود.

وی با طرح سوألی در خصوص اینکه آیا ما نقشی در این کاهش آمار مطالعه داریم یا خیر، ادامه داد: با تمام آسیب‌ها و چالش‌های پیش‌روی مطالعه و کتابخوانی، کتابداران، در صف مقدم پیشخوان کتاب و کتابخوانی جای دارند.

فرهنگ؛ بخشی ورشکسته در کشور

در بخش دیگری از این مراسم فرهنگی محمد جوهرچی، مدیرکل پژوهش و برنامه‌ریزی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ابراز کرد: بخش فرهنگ، بخشی ورشکسته و فسرده است و در عین حال بخشی بسیار ارزشمند و دارای پتانسیل به شمار می‌رود و همه بدان باور داریم اما بدون توفیق و منزلت اندک اهل فرهنگ به لحاظ اجتماعی.

وی با بیان اینکه آیا فرهنگ قرار است همواره دولتی اداره و هدایت شود؟، اظهار کرد: مدرسه خواندن باید فراتر از رفتارهای صرف سازمانی عمل کند لذا در این راستا این مدرسه باید بر اساس خواسته‌های داوطلبانه شکل گیرد.

جوهرچی ادامه داد: بایستی کانون‌های اندیشه، نقاد و اثرگذار در جامعه پیرامونی ما در راستای جامعه‌ دانایی محور سوق یابند تا در جهت قراردادن امور در جای خود، منزلت سایر امور اعم از اقتصاد و سیاست و ... را سامان دهند.

عاطفه شریف، عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد به عنوان دیگر سخنران مدعو این مراسم با اشاره به اینکه امروزه در جامعه ما موضوعاتی مانند جامعه اطلاعاتی، اقتصاد دانش محور و ... همواره به عنوان مباحث مطروحه در میان مردم وجود دارد، عنوان کرد: بخش عظیمی از این مردم در سازمان‌ها و نهادها مشغول به کار هستند و مدیران آنها در تغییر رفتار مطالعاتی کارکنانشان می‌توانند بسیار اثرگذار عمل کنند.

وی با ارایه نتایج یک طرح تحقیقاتی در سال گذشته درخصوص بررسی نقش مدیران ارشد خراسان رضوی در رفتار مطالعاتی کارکنانشان، بیان کرد: 81 نفر پاسخ دهنده از مدیران ارشد خراسان رضوی در این مطالعه شرکت داشتند که 65.4 درصد در حوزه علوم انسانی بودند.

شریف افزود: خود مدیران به مفهوم مطالعه آگاهی خوبی داشتند، مطالعه را صرفاً مطالعه روزنامه و کتاب نمی‌دانستند و به انواع محفل‌ها و نشست‌های فرهنگی توجه خاصی نشان می‌دادند؛ حدود 90 درصد مدیران دارای کتابخانه شخصی بوده و از بیشترین عضویت در کتابخانه‌های عمومی برخوردارند.

وی ابراز کرد: از نظر مدیران شرکت‌کننده در این تحقیق، مطالعه تأثیر زیادی در مهارت‌های سازمانی و تصمیم‌گیری‌های شغلی آنها دارد و کارکنان آن‌ها نیز می‌توانند رفتار اصلاحی بهتری در خصوص مطالعه داشته باشند زیرا انجام مطالعه مرتبط به اثر بخشی سازمانی منتهی می‌شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: مطالعه به رفتار کارکنان در مواجهه با ارباب رجوع کمک کرده و به تبع تصمیم‌گیری‌های سازمانی آنها ارتقاء می‌یابد؛ نکته قابل توجه در این مطالعه در رابطه با مصداق‌های عینی در سازمان‌ها نشان می‌دهد که 71.4 درصد مدیران اعلام کرده‌اند در سازمان آن‌ها کتابخانه وجود دارد و قائل به ضرورت مطالعه در سازمان هستند.

وی همچنین تشریح کرد: 56.8 درصد مدیران ارشد اعلام کردند، کتابدار متخصص ندارند و کمترین ضرورت را به کتابدار متخصص دادند و پیشنهاد کردند برای ترویج فرهنگ مطالعه، ساعت مطالعه در سازمان‌ها در نظر گرفته شود.

شریف اضافه کرد: اکنون سؤال کلیدی که در سازمان‌ها مطرح می‌شود این است که وقتی کتابدار متخصص ضرورتی ندارد آیا ضرورت مطالعه احساس خواهد شد؟ و آیا در یک جامعه اطلاعاتی، چنین سازمان‌هایی به رویکرد دانش‌محور نزدیک می‌شوند یا خیر؟

وی در پاسخ با بیان اینکه کتابخوانی گامی به سوی جامعه دانایی محور خواهد بود، اعلام کرد: مطالعه به معنای صرف کتاب و مجله نیست، مطالعه حرفه‌ای مدنظر ماست، صرفاً مطالعه به شکل سنتی یک کتاب مورد نظر ما نیست و سایر محمل‌های مطالعه کتاب نیز می‌تواند در فهم مطالعه مؤثر باشد.

یادآور می‌شود، این مراسم با حضور عباس نعمتی، مدیرکل حراست نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، محمد جوهرچی، مدیرکل پژوهش و برنامه‌ریزی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، حسین اکبری، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی و عاطفه شریف، عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی برگزار شد.