
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، مداحی ریشهای تاریخی و کهن در سیره پیامبر(ص) و اهل بیت ائمه اطهار(س) دارد. در زمانهای مختلف، اشعار زیادی در مدح و ثنای پیامبر اسلام حضرت محمد مصطفی(ص) و ائمه اطهار(ع) و وقایع تاریخی مثل غدیر خم سروده شده است و بسیاری از این اشعار در دیوانهای مختلف شعری از جمله کتاب «الغدیر» علامه امینی ذکر شده است.
امامان شیعه، شاعران را در دورانهای مختلف به سرودن شعر درباره خدا و پیامبر(ع) و ائمه اطهار(ع) تشویق میکردند و همین امر نشان دهنده جایگاه قابل توجه مداحی در اسلام است اما در ایران با توجه به جایگاه والای حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و یارانش در کربلا و همچنین ائمه اطهار(ع)، مداحی بیشتر برای ایام شهادت و بیان ذکر مصیبت و ویژگیهای ائمه(س) در کاربرد عموم به کار میرود.
حسن رحیمپورازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی کشور سال ۱۳۹۰ در چهارمین همایش مداحان و شعرای اهل بیت(ع) در سازمان بسیج مستضعفین، بیان کرده است: این هنر به ویژه در زمانی که اهل بیت(ع) تحت فشار حکومتهای مستبد زمان بودند، در اشاعه و انتقال پیام عاشورا نقش بی نظیری ایفا کرده است؛ مداحان با احساسات شیعی، ایمان انقلابی و ارادت به اهل بیت پیامبر(ص) و ذکر و یاد امام حسین(ع) به گونهای تاثیرگذار بودهاند که بعد از یک و نیم هزاره از واقعه عاشورا این واقعه به اندازهای نزد مردم زنده است که گویا تازه اتفاق افتاده است.
برپایی مجالس عزاداری توسط ائمه اطهار(ع)
حجتالاسلام محمدتقی دلیریپور، امام جمعه شهرستان جوین در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی با بیان اینکه ائمه اطهار(ع) خودشان مجالس عزاداری برپا میکردند، گفت: امام جعفر صادق(ع) در حدیثی بیان فرمودهاند: «مَن بَکی أَو أَبکی أَو تَباکی فی مُصیبهِ الحُسین حُرِّمَت جَسَدَهُ علی النار و وَجَبَت لَهُ الجَنَّه؛ هرکس در مصیبت امام حسین بگرید یا بگریاند و یا (اگر گریهاش نیامد) خود را به حالت گریه بزند؛ جسدش بر آتش حرام شده و بهشت بر او واجب میگردد.»
حجتالاسلام دلیریپور با بیان اینکه هدف از برگزاری مجالس عزاداری تبلیغ و ترویج دین اسلام در غالب عزاداری و بیان مصائب اهل بیت ائمه اطهار(ع) است، تصریح کرد: از کنار این مراسم، بعدها مداحی و روضه خوانی به وجود آمد و کتابهای زیادی نوشته شد؛ اولین کتاب در بیان مصیبت واقعه عاشورا به نام روضه الشهدا بیان شده است و کسانی که از آن استفاده میکردند، بعدها به نام روضه خوان معرفی شدند.
وی در ادامه به بایدها و نبایدهای مداحی در مجالس عزاداری اشاره کرد و با بیان اینکه مردم برای برگزاری مجالس عزاداری به مداح نیاز دارند، ابراز کرد: از مشکلات مداحی استفاده از اشعار سبک و بیمحتوا است زیرا متأسفانه بعضی از مداحان، بدون مطالعه و آگاهی از تاریخ و سرگذشت انبیا و زندگی آنان مداحی را شغل خودشان قرار دادهاند و بعضا حرفهایی برگرفته از نقل مجالس کوچه و بازار و یا از شایعات و شنیدهها استفاده میکنند.
نماینده ولی فقیه در شهرستان جوین با بیان اینکه باید مداحان شناسنامهدار شوند و به افرادی که مداحی میکنند، مجوزی همانند معلمان و بقیه کسانی که دارای مدرک و سند معتبری دارند، داده شود؛ تأکید کرد: در این راستا باید مداحان به ارائه مستندات در زمینه اشعار و روضهها توجه کنند.
وی گفت: نباید هرکسی که از راه رسید برای عموم مردم مداحی کند لذا باید شرایط اسلامی و آگاهی لازم درباره اسلام و زندگانی ائمه اطهار(ع) داشته باشد و از اشعار کنترل شده و سالم استفاده کنند، نه اینکه با لباس و وضعیتی نامناسب مداحی کند و از اشعاری بهره ببرد که موجب وهن در دین و عاملی برای ضربه به اسلام باشد.
علیاکبر ملکی