کتاب؛ دوستی که با آن غریبهایم/ لزوم گسترش کتابخانهها با محتوای غنی
گروه اندیشه: متأسفانه شاهد بیاعتنایی به کتاب و تنبلی گسترده در حوزه کتابخوانی هستیم، میتوان گفت با کتاب غریبه شدهایم این درحالی است که کتاب میتواند با انتقال میراث و اعتقادات از نسلی به نسل دیگر، تجربههای ارزشمندی را در اختیار افراد قرار دهد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در میان همه ادیان و فرهنگها، نقش کتاب در دین مقدس اسلام از جایگاه ویژهای برخوردار است، به طوریکه که نبی مکرم اسلام حضرت محمد(ص)، رسالتش را با فرمان «خواندن» از سوی خداوند آغاز کرد.
در همین فرهنگ دینی مقدس است که خداوند منان به قلم سوگند یاد میکند و پیامبر خاتم(ص) کتاب انسانساز و زندگیآموز قرآن کریم را به عنوان معجزه الهی خود معرفی کرد؛ گرچه نقش کتاب در تکامل همه جوامع انسانی مهم و اثرگذار بوده است ولی تعدد کتب و آثار مکتوب اندیشمندان مسلمان و همچنین وجود کتابخانههای مختلف، نشاندهنده جایگاه ویژه کتاب در دین اسلام است.
آغاز شدن سوره علق، اولین سوره نازل شده بر پیامبر اعظم(ص) با کلمه «اقرأ» نشانه دیگری از اهمیت خواندن و مطالعه در دین مقدس اسلام است، فارغ از این مسائل، پرورش علمای بزرگ، نویسندگان و شعرای نامدار و فرهیختگان برجسته و نخبه در فرهنگ ما نشان از غنا و سبقه تاریخی فرهنگ این سرزمین بویژه علمآموزی و کتابخوانی دارد.
با همه این وجود، در سالهای اخیر شاهد یک بیاعتنایی به کتاب و تنبلی گسترده در حوزه کتابخوانی بودهایم، میتوان گفت با کتاب غریبه شدهایم، حتی بارها و بارها، رهبر معظم انقلاب نسبت به این مسئله هشدار داده و همگان را به گسترش فرهنگ کتابخوانی توجه دادهاند.
کتاب و انتقال میراث و اعتقادات دینی از نسلی به نسل دیگر
کتاب بهترین دوست و همراه بشر است که میتواند با انتقال میراث و اعتقادات دینی، فرهنگی و تاریخی از نسلی به نسل دیگر، تجربههای ارزشمندی را با کمترین هزینه در اختیار انسانها قرار دهد؛ همچنین کتاب، معلمی ساده و همیشه در دسترس است که بی ادعا و بدون تکلف و منّت، آنچه دارد در اختیار ما میگذارد ولی به راستی چرا این روزها فاصله همه اقشار جامعه از این دوست خوب و ارزشمند زیاد شده و کمکم عادت خوب مطالعه از میان همه اعضای خانوادههای ایرانی رخت برمیبندد!؟
خیلی از افراد کمبود وقت و بیحوصلگی را دلیل جدایی خود از کتاب میدانند، ولی به راستی روزانه چند میلیون دقیقه از گوهر ارزشمند زمان توسط ما در فضاهای مجازی تلف میشود، یا کسانی که قیمت بالا را دلیل کاهش فرهنگ کتابخوانی میدانند، سالانه چقدر برای وسایل غیرضروری و تجملات زندگی خود هزینه میکنند و چقدر به کتابخانههایی که با میلیونها جلد کتاب منتظر مشتاقان مطالعه هستند، مراجعه میکنند؟
همه این سوالات و بسیاری سؤال دیگر نشان میدهد که به راحتی سرمایه ارزشمند کتاب را از دست دادهایم و دوستی با این دوست خوب را فدای دوستی با دوستانی همچون ماهواره، اینترنت، شبکههای اجتماعی و بازیهای رایانهای کردهایم که در صورت عدم توجه، استفاده بهینه و دقت ما، آسیبهای جدی و خسارتهای فراوانی برای زندگی ما در پی خواهد داشت.
آیا میتوان در شبکههای اجتماعی که امروزه حتی اعضای یک خانواده را به رغم نزدیکی فیزیکی، فرسنگها از هم دور کرده است، زندگی اجتماعی را به فرزندان خود بیاموزیم، یا به عنوان مثال قرآن که برترین کتاب انسانساز است، چه جایگاهی در میان خانوادههای ما دارد!؟ و در غیاث با گذشته، که قرآنآموزی از همان سنین کودکی آغاز میشد و حتی کسانی که سواد خواندن و نوشتن نداشتند، قرائت قرآن را فرامیگرفتند، امروزه چقدر فرزندان خود را به تلاوت قرآن و انس گرفتن با معانی آموزنده آن آشنا میکنیم!؟
کتاب؛ سالمترین وسیله ارتباط جمعی
حجتالاسلام حسن صادقینسب، امام جمعه گناباد هم در گفتوگو با ایکنا، از کتاب به عنوان سالمترین دوست و رسانه یاد کرد و گفت: در میان همه رسانهها و وسائل ارتباط جمعی که گسترش زیادی هم یافته است، کتاب سالمترین آنها است.
حجتالاسلام صادقینسب با تاکید بر اینکه باید سنت کتابخوانی در جامعه رواج پیدا کند، ابراز کرد: یکی از شاخصهای پیشرفت و توسعه هر ملتی، میانگین مناسب مطالعه کتاب است.
وی از کتاب به عنوان غذای روح یاد و اظهار کرد: گرچه مطالعه کتاب خوب و ضروری است ولی باید در انتخاب کتاب دقت کنیم، چون همانطوریکه غذای ناسالم، جسم را بیمار میکند، برخی کتابهای ضاله و غیرمفید موجب بیماری روحی انسان میشود؛ کتابهای علمی و مذهبی علاوه بر غنیسازی اوقات فراغت، معلومات، تجربهها و اعتقادات دینی ما را افزایش داده و به ما آرامش میدهد.
امام جمعه گناباد با تأکید بر نقش مهم خانوادهها در ترویج فرهنگ کتابخوانی، عنوان کرد: والدین بهتر است به جای فراهم کردن بازیهای رایانهای و وسایل متعدد بازی برای فرزندان خود، از همان سنین کودکی آنها را با کتاب و قرآن مانوس کنند تا هم در آینده بهتر درس بخوانند و هم سطح آگاهی و بصیرت آنها افزایش یابد.
لزوم گسترش کتابخانهها و انتشار کتابها با محتوای غنی
حجتالاسلام ولی خاکشور، امام جمعه کاخک نیز در گفتوگو با خبرنگار ما، بر لزوم گسترش کتابخانهها و انتشار کتابها با محتوای غنی تأکید کرد و گفت: برای توسعه و پیشرفت کشور و افزایش سطح علم و دانش در جامعه، نیازمند گسترش فرهنگ کتابخوانی هستیم.
وی با بیان اینکه خواندن اولین فرمان خداوند متعال در قرآن کریم است، اظهار کرد: اگر خود را عامل به دستورات کلام وحی میدانیم، همین دلیل کافی است تا همه آحاد جامعه در راستای ترویج فرهنگ کتابخوانی همت کنند و یکدیگر را به این امر مهم و ضروری سفارش کنیم.
بی گمان، هیچ میراثی سودمندتر، با ارزشتر و آرامشبخشتر از کتاب نیست که در همین زمینه حضرت علی(ع)، فرمودند: «کسی که به کتابها تسلّی و آرامش بیابد، هرگز آرامش را از دست نخواهد داد.»
به امید روزی که دوستی و همنشینی خود را با کتابهای مفید بیشتر کنیم و با انس گرفتن با قرآن و معارف اهل بیت عصمت و طهارت(ع)، درسها و الگوهای نمونه زندگی را برای سعادت و رسیدن به قرب الهی بیشتر فراگیریم.
هادی شمسیثانی
