پرونده مشهد ۲۰۱۷؛ از اجلاسی که انکار شد تا بودجه‌ای که اختصاص نیافت!

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، انتخاب مشهد به عنوان یکی از پایتخت‌های فرهنگ اسلامی در سال ۲۰۱۷ از طرف سازمان جهانی آیسسکو، فرصتی برای نمایش هویت، توانمندی‌ها و جاذبه‌های گردشگری شهر مشهد به دنیای اسلام و کل جهان است. کمتر از یک سال دیگر به آغاز دوره یکساله میزبانی مشهد باقی مانده است و آنچه بیش از همه در این زمان به فکر خطور می‌کند، فرصت‌های از دست رفته برای آمادگی هر چه بیشتر این میزبانی است. در این گزارش برآنیم تا پرونده مشهد ۲۰۱۷ را در سالی که گذشت با تکیه بر فرصت‌های از دست رفته بررسی کنیم.
اجلاسی که از پایه انکار شد
تا مهرماه گذشته، اجلاس سالانه وزرای فرهنگ و ارتباطات کشورهای اسلامی، به عنوان یکی از نقاط عطف و پایه‌های برنامه‌ریزی دبیرخانه و دیگر سازمان‌های درگیر پروژه مشهد ۲۰۱۷ بود، اما پس از اجلاس مسقط ناگهان ورق برگشت و برگزاری اجلاس در شهر مشهد از بیخ و بن انکار شد. انکار این رویداد از طرف وزیر فرهنگ و ارشاد با وجود امضای وی زیر تصویبیه‌ منشور اولیه که بر وجود این رویداد تاکید می‌کرد، کمی دور از زیرکانه‌های سیاسی بود.
لغو این رویداد بازار گمانه‌زنی‌ها در مورد دلایل آن را داغ کرد و حتی در برخی از موارد دستمایه‌ کاندیداهای نمایندگی مجلس شورای اسلامی شد. نبود دیپلماسی قوی در این زمینه، بازی‌های سیاسی عربستان، آماده نبودن شهر مشهد و ... از جمله دلایلی بود که برای این واقعه ذکر شد. اما با وجود همه‌ اعتراض‌ها، سوءاستفاده‌ها و نامه‌نگاری‌ها، این اجلاس به طور کامل از دست رفت. برگزاری اجلاسی در سطح وزیران در مشهد، می‌توانست علاوه بر نشان دادن دوباره قدرت و امکانات ایران و دیپلماسی دولتی کشور به کشورهای اسلامی و به خصوص کشورهای منطقه، سکوی پرتابی برای جذب بودجه‌های دولتی و ساماندهی سریع زیرساخت‌های شهر مشهد شود. از طرفی پوشش خبری اجلاسی در این سطح، می‌توانست بهترین معرفی برای شهر مشهد در رسانه‌های خارجی باشد.
بودجه‌های بدون ردیف
در تاریخ ۲۰ آذرماه سال گذشته و همزمان با سفر رئیس جمهور به مشهد، محمدباقر نوبخت، ریس سازمان برنامه و بودجه از قرار گرفتن ردیف بودجه‌ای جداگانه در بودجه‌ سالانه کشور در سال ۹۵ خبر داد. خبری که بذر امیدی در دل مسئولان تراز اول استانی برای پیش‌برد برنامه‌های عمرانی سنگین‌تر زنده کرد. اما زمانی که بودجه توسط رئیس‌جمهور تقدیم مجلس شد، عملا چنین ردیف بودجه‌ای تعریف نشده بود. از طرفی بودجه‌ زیارت که هرساله عدد مشخصی را در بودجه‌ سالانه شهرهای زیارتی مانند مشهد داشت، با کاهش روبرو شد.
نامه‌نگاری‌ها و درخواست‌های استاندار و دیگران به سرعت به ناامیدی انجامید و در نهایت اعلام شد بودجه‌ در نظر گرفته شده برای پروژه‌ مشهد ۲۰۱۷، همان بودجه‌ جاری دستگاه‌های اجرایی خواهد بود.
تأخیر در تبلیغات
اصل و پایه‌ مشهد ۲۰۱۷ بر بازآرایی ذهنی سیمای مشهد در ذهن جهانیان بنا نهاده شده است. اصلی که به وضوح نقش تبلیغات ملی و بین‌المللی را نشان می‌دهد. متاسفانه با وجود دیده شدن نقش تبلیغات در منشور و برنامه‌های مشهد ۲۰۱۷، این بخش ضعیف‌ترین عملکرد را تا به حال داشته است. تنها رسانه‌هایی که در این زمینه تاکنون فعال بوده‌اند، رسانه‌های استانی بودند و ردپایی از مشهد به عنوان پایتخت فرهنگ اسلامی در هیچ کدام از رسانه‌های ملی و بین‌المللی دیده نمی‌شود.
یکی از دلایل تاخیر در تبلیغات، نبود لوگو و نشان تصویب شده عنوان شده بود که در نوع خود عذر بدتر از گناه است. چرا انتخاب لوگو و نشان باید آخرین بخش در نظر گرفته شده‌ یک پروژه‌ بین‌المللی باشد؟ در حالی که همه می‌دانند در تبلیغات، آنچه در ذهن همگان باقی می‌ماند، شعار و لوگوی طرح است.
نبود برنامه‌های بصری و شنیداری یکی دیگر از کمبودهای محسوس در تبلیغات مشهد ۲۰۱۷ است. با اینکه سال‌هاست از انتخاب مشهد به عنوان پایتخت فرهنگ اسلامی می‌گذرد، هنوز هیچ برنامه‌ای اعم از مستند و تبلیغی برای معرفی و نشان دادن مشهد در سطح استانی، ملی یا بین‌المللی ساخته نشده است. بسیاری از گردشگران برای انتخاب مقصد سفر ترجیح می‌دهند تصاویری از مکان‌ها و امکانات محل مورد نظر ببینند که تولید برنامه‌هایی با تمرکز بر داشته‌های شهر مشهد به زبان‌‌های انگلیسی و عربی، یکی از بهترین راه‌های تبلیغ برای جذب گردشگر در سال ۲۰۱۷ است.
عدم بارگزاری به موقع سایت
سایت دبیرخانه مشهد ۲۰۱۷، هنوز به طور کامل بارگذاری و آماده به کار نشده است. به گفته‌ محمدکاظم دبیری، معاون طرح و برنامه اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی و جانشین مسئول دبیرخانه‌ی مشهد ۲۰۱۷، دلیل این تاخیر، تولید محتوا با رویکرد تغییر نگرش بین‌المللی به شهر مشهد و بالا بردن رنکینگ سایت در موتورهای جستجوی اینترنتی است. با در نظر گرفتن اینکه در امر تبلیغات دقیقه‌ها هم تعیین کننده‌اند، این تاخیر صدمات غیرقابل جبرانی خواهد داشت.
از طرف دیگر برنامه‌های بسیاری برای مشهد ۲۰۱۷ تاکنون تصویب شده‌اند که اعلام برنامه‌ای در مورد آن‌ها انجام نشده است. به طور مثال همایش‌هایی مانند فردوسی، جامی، نخبگان مذهبی و ... که به طور مرتب توسط مسئولان بر برگزاری‌شان در سال 2017 تاکید می‌شود اما هنوز هیچ برنامه‌ اجرایی و زمانبندی ندارند. ارائه اطلاعات هر کدام از این برنامه‌های تصویبی در سایت دبیرخانه به طور مرتب و مداوم علاوه بر در جریان قرار گرفتن رسانه‌ها به برنامه‌ریزی شرکت‌کنندگان نیز کمک می‌کند.