شبهای احیاء و سفرههایی از جنس نان جو در کاشمر
گروه اجتماعی: بر اساس یک سنت دیرین در کاشمر، برخی از مردم در شبهای احیاء آیینهای ویژهای را برپا میدارند که احیای شب 23 ماه مبارک رمضان و پخت نذری و نانهای جو از جمله این آداب است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، بر اساس یک سنت دیرین در کاشمر، برخی از مردم در شبهای احیاء آیینهای ویژهای را برپا میدارند که احیای شب 23 ماه مبارک رمضان و پخت نذری و نانهای جو از جمله این آداب است.
به مناسبت ماه مبارک رمضان پخت نان در دو نوبت انجام میشد، مرحله اول قبل از ماه رمضان بود، به اندازه مصرف ۱۰ تا ۱۵ روز، تا در طول ماه مبارک کمتر لازم باشد سر تنور باشند و در مرحله دوم هم بقیه نان مورد نیاز تا پایان ماه پخته میشد.
در این مرحله که در آستانه ایام شهادت امیرالمؤمنین(ع) بود، علاوه بر نان محلی، نان جو یا تافتون جو نیز پخته میشد. با توجه به اینکه امام علی(ع) نان جو استفاده میکردند، در شب شهادت این امام معصوم(ع) مردم برای افطار خود نان جو همراه با ماست میخوردند.
با به وجود آمدن نانواییها، از تکاپوی مردم برای پختن نان کاسته شد، اما توزیع نان جو نذری در شبهای ضربت خوردن و شهادت حضرت علی(ع) هنوز هم در شهرستان کاشمر انجام میشود.
شبهای احیا و مراسم تعزیهخوانی
محمد کریمی، پژوهشگر فرهنگ بومی در کاشمر، تعزیهخوانی در شب قدر و عزاداری شهادت حضرت علی(ع) در روزها و شبهای ۱۹ تا ۲۱ ماه رمضان را از دیگر برنامههای ایام ماه رمضان دانست و گفت: در روز بیستویکم رمضان، برنامههای خاصی که شامل مراسم تعزیهخوانی با عنوان «قنبرخوانی» است، توسط مداحان و عزاداران هیات حیدری انجام میشود.
کریمی با اشاره به اینکه مردم اغلب مشتاق و مقید به دادن افطاری در این شبها هستند، بیان کرد: در گذشته، پس از صرف سحری روز بیستویكم ماه رمضان، روضهداران پای پیاده به زیارت امامزاده سیدمرتضی(ع)، برادر امام رضا(ع)، كه در كاشمر مدفون هستند، میرفتند.
وی ادامه داد: شب بیستوهفتم ماه رمضان در بین كاشمریها به شب «قتل ابنملجم» معروف است، مردم این شب را عید دانسته و در گذشته با حنا بستن سر و دست خود و شیرینی توزیع كردن، از بین رفتن قاتل مولایشان را جشن میگرفتند.
پژوهشگر فرهنگ بومی در کاشمر تصریح کرد: با وجود اینکه امروزه دیگر این آداب اجرا نمیشوند اما مردم کاشمر همچنان این شب را خوش یمن میدانند.
