همراه با مؤذنان نوجوان/ ما را نمیشناسند
گروه اجتماعی: جوانان و نوجوانان مشتاقی هستند که علاقه بسیاری به گفتن اذان در مساجد دارند تا مردم را به نماز اول وقت دعوت کنند؛ در این گزارش به سراغ مؤدنان نوجوان خراسان رضوی رفتیم تا با دغدغههای آنها آشنا شده و از نگاه آنها به مقوله اذان در مساجد بنگریم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، اذان گفتن در ایران به عنوان یک سنت دیرینه به شمار میرود که با ورود اسلام به ایران، ایرانیان آن را با صوت خوش و دلنشین آراستند و مکانی برایش در دو مأذنه زیبا بر فراز گلدسته مساجد آماده ساختند.
در روایات رسیده از ائمه(ع) بسیار به اذان گفتن سفارش شده است؛ به عنوان نمونه از پیامبر(ص) نیز آمده است که «مؤذن اجازه شفاعت دارد من هم روز قیامت کمک مؤذن خواهم کرد»، همچنین امام سجاد(ع) فرمودهاند: «به مؤذنین احترام بگذارید زیرا آنها خدا را یاد شما میاندازند».
در سراسر استان خراسان رضوی جوانان و نوجوانان مشتاق و با استعدادی زندگی میکنند که علاقه بسیاری به گفتن اذان در مساجد یا محلهشان دارند تا این سنت دیرینه پدرانشان را دوباره زنده کرده، مردم را به نماز اول وقت دعوت کنند و اذان را که شعار اسلام است و به عنوان ایدئولوژی اسلامی و نشانه فضای باز تبلیغات در اسلام شناخته میشود، در هر صبح، ظهر و مغرب اجرا کنند.
اما این موضوع نیاز به حمایت از نوجوانان و آموزش دارد و مساجد بهترین مکان برای این کار است، مکانی که پیر و جوان در آن حضور مییابند و فرصت خوبی است تا نوجوانان و جوانان در کنار مسنترها تجربه بیاموزند، اما چقدر در مساجد ما به مؤذنان نوجوان و جوان توجه میشود؟ به میان مؤذنان نوجوان استان رفتیم و از چگونگی این توجه پرسیدیم.
داوود طبسی، یکی از مؤذنان جوان خراسان رضوی است که در کلاس چهارم دبیرستان سبزوار تحصیل میکند، او نزدیک پنج سال است در مسجد محله خودشان اذان میگوید. وی یکسال است که در مسابقات استانی حضور پیدا کرده و امسال در مسابقات اذان دانشآموزی استان موفق به کسب مقام اول شده و به مسابقات کشوری راه یافته است.
وی در رابطه با اینکه چقدر به او پیشنهاد اذان گفتن در مسجد را میدهند، بیان کرد: بیشتر مواقع من اذان مسجد محلهمان را میگویم، نماز ظهر، مغرب و هر زمان که وقت داشته باشم، به مسجد میروم تا اذان بگویم.
طبسی اظهار کرد: دستاندرکاران و هیئت امنای مسجد محله ما همیشه دوست دارند، اذان به صورت حلقومی اجرا شود، اما چون من به خاطر درس و مدرسه وقت ندارم، کمتر این توفیق نصیبم میشود.
مرا به عنوان مؤذن نمیشناسند
وی با اشاره به ناشناخته بودن مؤذنان نوجوان ابراز کرد: به جز مسجد محلهای که در آن زندگی میکنم، جای دیگری به من پیشنهاد اذان گفتن را نمیدهند، چون مرا نمیشناسند و همین موضوع باعث شده، کمتر پیشنهاد اذان در جاهای دیگر داشته باشم. این در حالی است که اگر در مکانهایی غیر از مسجد محل امکان اذان گفتن داشته باشم برای خود من هم اثرات مثبتی را دارد.
نفر اول مسابقات اذان استان با بیان اینکه به نظر من برای مردم خیلی فرق نمیکند که اذان زنده پخش شود یا ضبط شده، افزود: اما به نظر من اذان حلقومی برای کسانی که در مسابقات شرکت میکنند، فرصت خیلی خوبی است، زیرا این اذان گفتن تمرین برای مسابقات خواهد بود و هر چه بیشتر بتوانی اذان بگویی در مسابقات بهتر عمل خواهی کرد.
وی ادامه داد: علاوه بر این، وقتی من به عنوان یک نوجوان و جوان اذان میگویم؛ هم سن و سالانم مشتاق میشوند تا اذان بگویند و آموزشهای لازم را در این رابطه دریافت کنند.
همچنین محمدجواد علمی، دانشآموز تبادکانی است که مقام اول مسابقات اذان استانی را کسب کرده است. وی 14 سال سن دارد و طبق گفته خودش از 9 سالگی اذان گفتن را آغاز کرده اما دو سال است که در مسابقات اذان شرکت میکند.
هر جا که امکانش باشد اذان میگویم
علمی در رابطه با اذان گفتنش در سطح مساجد، اظهار کرد: من هر جا که امکانش باشد، اذان میگویم؛ اما در برخی مکانها که مرا نمیشناسند نیاز به انجام هماهنگی وجود دارد.
وی با بیان اینکه من در خصوص ثواب اذان گفتن بسیار شنیدهام، ادامه داد: پیامبر اکرم(ص) درباره اهمیت کار مؤذن میفرماید: «بخشی از ثواب نماز همه نمازگزاران، سهم مؤذنی است که مردم با صدای اذان او به نماز میایستند»، همین موضوع باعث شده در هر جا که امکانش باشد، خودم اذان را بگویم.
علمی بیان کرد: وقتی من به عنوان یک نوجوان در یک مسجد اذان میگویم، دو اتفاق میافتد اول اینکه دوستانم هم به خاطر من به مسجد میآیند و در نماز اول وقت شرکت میکنند و هم تشویق میشوند تا آنها هم موقع نماز، اذان بگویند.
دعوت به نماز اول وقت با اذان حلقومی
محمدجواد نباتی، نوجوان 17 ساله ساکن مشهد است. وی نیز امسال در مسابقات اذان استان مقام اول را به دست آورده و به مسابقات اذان کشور راه یافته است. وی که در خانواده قرآنی تربیت شده است، از حدود هفت سالگی در کنار قرائت قرآن در مسجد محلهشان اذان گفتن را آغاز کرده است.
وی معتقد است اذان گفتن برای قاریان خیلی آسانتر است تا کسانی که فقط میخواهند مکبر شوند، زیرا آنها بهتر با قواعد اذان گفتن صحیح آشنا هستند و صحیحتر اذان میگویند.
نباتی اضافه کرد: مرا بیشتر به عنوان یک قاری میشناسند تا مؤذن و کمتر از من درخواست قرائت اذان میشود و لذا بارها اتقاق افتاده که خودم پیشنهاد بدهم تا اذان را هم خودم بگویم.
این مؤذن نوجوان با اشاره به ضرورت بهرهمندی از اذان حلقومی در مساجد بیان کرد: زمانی که اذان به صورت حلقومی پخش میشود، نوجوانان و جوانانی که آنجا حضور دارند، راغب میشوند تا بیشتر در رابطه با اذان گفتن بدانند و اینکه چگونه میتوان اذان درست گفت و یا کجا یاد گرفت.
وی اظهار کرد: نکته دیگری که اذان زنده دارد این است که مردم با دیدن مؤذن تشویق به نماز اول وقت میشوند، در واقع حضور مؤذن که در حال اذان گفتن است، مردم را به صورت چهرهبهچهره به نماز دعوت میکند، کاری که اذان ضبطی نمیتواند انجام دهد.
امیرحسین پهلوانعظیمی یکی دیگر از مؤذنان برتر استان است که در پایه سوم دبیرستان شهرستان تربتجام تحصیل میکند. وی امسال در مسابقات اذان استان نفر دوم شده و پنج سال است به صورت حرفهای اذان میگوید.
اجازه میخواهم تا اذان را من بخوانم
عظیمی عنوان کرد: هر جا که مرا میشناسند از من درخواست میکنند، اذان را بخوانم و خیلی جاها که مرا نمیشناسند، خودم پیش خادم مسجد رفته و اجازه میخواهم تا اذان آنجا را من بخوانم.
وی ادامه داد: من حدیثی از پیامبر(ص) خواندم که ایشان فرمودند: «کسی که اذان میخواند بخشی از ثواب نمازگزاران به او تعلق میگیرد»، همین موضوع باعث شده تمام تلاش خود را به کار گیرم و در هر مکانی که هستم اذان آنجا را خودم بگویم.
این مؤذن نوجوان اظهار کرد: در محلهای که ما زندگی میکنیم، مساجد زیادی وجود دارد و لذا ترجیح میدهم به جای اینکه در خانه خودم نماز بخوانم، به مساجد نزدیک محله برم تا هم اذان آنجا را بگویم و هم در ثواب نماز شریک شوم.
وی بیان کرد: در تربتجام مؤذنان نوجوان و جوان هم حضور دارند، اما اکثر مساجد ترجیح میدهند، اذان ضبطی پخش کنند تا از این مؤذنان نوجوان و جوان استفاده کنند.
پهلوانعظیمی با بیان اینکه بیشتر از اذان مرحوم مؤذنزاده اردبیلی پخش میشود زیرا این اذان برای مردم ایران تبدیل به یک اذان سنتی شده است، ادامه داد: من سعی کردم اذان نماز صبح را در سطح مساجد تربتجام به صورت زنده و حلقومی بخوانم.
وی ابراز کرد: تمام ماه رمضان امسال با پدرم صبح به مساجد میرفتم و هر روز در یک مسجد اذان صبح را به صورت زنده اجرا میکردم، زیرا به نظر من زمانی که اذان به صورت زنده اجرا میشود، رونق خاصی به مسجد میدهد.
بنا بر این گزارش، آنچه که پیداست نوجوانان و جوانان بسیاری هستند که علاقهمند به گفتن اذان هستند اما شاید ناشناس بودن این مؤذنان نوجوان و جوان باعث شده کمتر از این استعدادها در مساجد استفاده شود.
در گزارش بعدی به سراغ اساتید و مسئولان این رشته میرویم تا وضعیت، مشکلات و مسائل آنها و فعالیتهایی که در این زمینه انجام گرفته است را مورد بحث و بررسی قرار دهیم.
نفیسه سلیمانیان
در روایات رسیده از ائمه(ع) بسیار به اذان گفتن سفارش شده است؛ به عنوان نمونه از پیامبر(ص) نیز آمده است که «مؤذن اجازه شفاعت دارد من هم روز قیامت کمک مؤذن خواهم کرد»، همچنین امام سجاد(ع) فرمودهاند: «به مؤذنین احترام بگذارید زیرا آنها خدا را یاد شما میاندازند».
در سراسر استان خراسان رضوی جوانان و نوجوانان مشتاق و با استعدادی زندگی میکنند که علاقه بسیاری به گفتن اذان در مساجد یا محلهشان دارند تا این سنت دیرینه پدرانشان را دوباره زنده کرده، مردم را به نماز اول وقت دعوت کنند و اذان را که شعار اسلام است و به عنوان ایدئولوژی اسلامی و نشانه فضای باز تبلیغات در اسلام شناخته میشود، در هر صبح، ظهر و مغرب اجرا کنند.
اما این موضوع نیاز به حمایت از نوجوانان و آموزش دارد و مساجد بهترین مکان برای این کار است، مکانی که پیر و جوان در آن حضور مییابند و فرصت خوبی است تا نوجوانان و جوانان در کنار مسنترها تجربه بیاموزند، اما چقدر در مساجد ما به مؤذنان نوجوان و جوان توجه میشود؟ به میان مؤذنان نوجوان استان رفتیم و از چگونگی این توجه پرسیدیم.
داوود طبسی، یکی از مؤذنان جوان خراسان رضوی است که در کلاس چهارم دبیرستان سبزوار تحصیل میکند، او نزدیک پنج سال است در مسجد محله خودشان اذان میگوید. وی یکسال است که در مسابقات استانی حضور پیدا کرده و امسال در مسابقات اذان دانشآموزی استان موفق به کسب مقام اول شده و به مسابقات کشوری راه یافته است.
وی در رابطه با اینکه چقدر به او پیشنهاد اذان گفتن در مسجد را میدهند، بیان کرد: بیشتر مواقع من اذان مسجد محلهمان را میگویم، نماز ظهر، مغرب و هر زمان که وقت داشته باشم، به مسجد میروم تا اذان بگویم.
طبسی اظهار کرد: دستاندرکاران و هیئت امنای مسجد محله ما همیشه دوست دارند، اذان به صورت حلقومی اجرا شود، اما چون من به خاطر درس و مدرسه وقت ندارم، کمتر این توفیق نصیبم میشود.
مرا به عنوان مؤذن نمیشناسند
وی با اشاره به ناشناخته بودن مؤذنان نوجوان ابراز کرد: به جز مسجد محلهای که در آن زندگی میکنم، جای دیگری به من پیشنهاد اذان گفتن را نمیدهند، چون مرا نمیشناسند و همین موضوع باعث شده، کمتر پیشنهاد اذان در جاهای دیگر داشته باشم. این در حالی است که اگر در مکانهایی غیر از مسجد محل امکان اذان گفتن داشته باشم برای خود من هم اثرات مثبتی را دارد.
نفر اول مسابقات اذان استان با بیان اینکه به نظر من برای مردم خیلی فرق نمیکند که اذان زنده پخش شود یا ضبط شده، افزود: اما به نظر من اذان حلقومی برای کسانی که در مسابقات شرکت میکنند، فرصت خیلی خوبی است، زیرا این اذان گفتن تمرین برای مسابقات خواهد بود و هر چه بیشتر بتوانی اذان بگویی در مسابقات بهتر عمل خواهی کرد.
وی ادامه داد: علاوه بر این، وقتی من به عنوان یک نوجوان و جوان اذان میگویم؛ هم سن و سالانم مشتاق میشوند تا اذان بگویند و آموزشهای لازم را در این رابطه دریافت کنند.
همچنین محمدجواد علمی، دانشآموز تبادکانی است که مقام اول مسابقات اذان استانی را کسب کرده است. وی 14 سال سن دارد و طبق گفته خودش از 9 سالگی اذان گفتن را آغاز کرده اما دو سال است که در مسابقات اذان شرکت میکند.
هر جا که امکانش باشد اذان میگویم
علمی در رابطه با اذان گفتنش در سطح مساجد، اظهار کرد: من هر جا که امکانش باشد، اذان میگویم؛ اما در برخی مکانها که مرا نمیشناسند نیاز به انجام هماهنگی وجود دارد.
وی با بیان اینکه من در خصوص ثواب اذان گفتن بسیار شنیدهام، ادامه داد: پیامبر اکرم(ص) درباره اهمیت کار مؤذن میفرماید: «بخشی از ثواب نماز همه نمازگزاران، سهم مؤذنی است که مردم با صدای اذان او به نماز میایستند»، همین موضوع باعث شده در هر جا که امکانش باشد، خودم اذان را بگویم.
علمی بیان کرد: وقتی من به عنوان یک نوجوان در یک مسجد اذان میگویم، دو اتفاق میافتد اول اینکه دوستانم هم به خاطر من به مسجد میآیند و در نماز اول وقت شرکت میکنند و هم تشویق میشوند تا آنها هم موقع نماز، اذان بگویند.
دعوت به نماز اول وقت با اذان حلقومی
محمدجواد نباتی، نوجوان 17 ساله ساکن مشهد است. وی نیز امسال در مسابقات اذان استان مقام اول را به دست آورده و به مسابقات اذان کشور راه یافته است. وی که در خانواده قرآنی تربیت شده است، از حدود هفت سالگی در کنار قرائت قرآن در مسجد محلهشان اذان گفتن را آغاز کرده است.
وی معتقد است اذان گفتن برای قاریان خیلی آسانتر است تا کسانی که فقط میخواهند مکبر شوند، زیرا آنها بهتر با قواعد اذان گفتن صحیح آشنا هستند و صحیحتر اذان میگویند.
نباتی اضافه کرد: مرا بیشتر به عنوان یک قاری میشناسند تا مؤذن و کمتر از من درخواست قرائت اذان میشود و لذا بارها اتقاق افتاده که خودم پیشنهاد بدهم تا اذان را هم خودم بگویم.
این مؤذن نوجوان با اشاره به ضرورت بهرهمندی از اذان حلقومی در مساجد بیان کرد: زمانی که اذان به صورت حلقومی پخش میشود، نوجوانان و جوانانی که آنجا حضور دارند، راغب میشوند تا بیشتر در رابطه با اذان گفتن بدانند و اینکه چگونه میتوان اذان درست گفت و یا کجا یاد گرفت.
وی اظهار کرد: نکته دیگری که اذان زنده دارد این است که مردم با دیدن مؤذن تشویق به نماز اول وقت میشوند، در واقع حضور مؤذن که در حال اذان گفتن است، مردم را به صورت چهرهبهچهره به نماز دعوت میکند، کاری که اذان ضبطی نمیتواند انجام دهد.
امیرحسین پهلوانعظیمی یکی دیگر از مؤذنان برتر استان است که در پایه سوم دبیرستان شهرستان تربتجام تحصیل میکند. وی امسال در مسابقات اذان استان نفر دوم شده و پنج سال است به صورت حرفهای اذان میگوید.
اجازه میخواهم تا اذان را من بخوانم
عظیمی عنوان کرد: هر جا که مرا میشناسند از من درخواست میکنند، اذان را بخوانم و خیلی جاها که مرا نمیشناسند، خودم پیش خادم مسجد رفته و اجازه میخواهم تا اذان آنجا را من بخوانم.
وی ادامه داد: من حدیثی از پیامبر(ص) خواندم که ایشان فرمودند: «کسی که اذان میخواند بخشی از ثواب نمازگزاران به او تعلق میگیرد»، همین موضوع باعث شده تمام تلاش خود را به کار گیرم و در هر مکانی که هستم اذان آنجا را خودم بگویم.
این مؤذن نوجوان اظهار کرد: در محلهای که ما زندگی میکنیم، مساجد زیادی وجود دارد و لذا ترجیح میدهم به جای اینکه در خانه خودم نماز بخوانم، به مساجد نزدیک محله برم تا هم اذان آنجا را بگویم و هم در ثواب نماز شریک شوم.
وی بیان کرد: در تربتجام مؤذنان نوجوان و جوان هم حضور دارند، اما اکثر مساجد ترجیح میدهند، اذان ضبطی پخش کنند تا از این مؤذنان نوجوان و جوان استفاده کنند.
پهلوانعظیمی با بیان اینکه بیشتر از اذان مرحوم مؤذنزاده اردبیلی پخش میشود زیرا این اذان برای مردم ایران تبدیل به یک اذان سنتی شده است، ادامه داد: من سعی کردم اذان نماز صبح را در سطح مساجد تربتجام به صورت زنده و حلقومی بخوانم.
وی ابراز کرد: تمام ماه رمضان امسال با پدرم صبح به مساجد میرفتم و هر روز در یک مسجد اذان صبح را به صورت زنده اجرا میکردم، زیرا به نظر من زمانی که اذان به صورت زنده اجرا میشود، رونق خاصی به مسجد میدهد.
بنا بر این گزارش، آنچه که پیداست نوجوانان و جوانان بسیاری هستند که علاقهمند به گفتن اذان هستند اما شاید ناشناس بودن این مؤذنان نوجوان و جوان باعث شده کمتر از این استعدادها در مساجد استفاده شود.
در گزارش بعدی به سراغ اساتید و مسئولان این رشته میرویم تا وضعیت، مشکلات و مسائل آنها و فعالیتهایی که در این زمینه انجام گرفته است را مورد بحث و بررسی قرار دهیم.
نفیسه سلیمانیان
