نگهداری بیش از چهار هزار نسخه چاپ سنگی از علامه مجلسی در کتابخانه آستان قدس
گروه هنر: افزون بر چهار هزار و 300 نسخه نفیس خطی و چاپ سنگی از علامه محمدباقر مجلسی در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی موجود است که تعدادی از آنها به خط خود علامه بوده و به زمان حيات وی برمیگردد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به نقل از روابط عمومی و امور بینالملل سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، سيدمحمدرضا فاضلهاشمی، کارشناس مسئول اداره مخطوطات آستان قدس رضوی، اعلام کرد: بیش از چهار هزار و 300 نسخۀ خطی و چاپ سنگی نفيس از آثار علامه ملا محمدباقر مجلسی در کتابخانۀ مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری میشود که برخی به خط خود علامه بوده و یا دارای تأييد، تصحيح، مقابله و يادداشت علامه در حاشيه اوراق است.
فاضلهاشمی با بيان اينکه در ميان اين آثار ارزشمند، 400 نسخه خطی و چاپ سنگی نفيس از «زادالمعاد» موجود است که بيشتر آنها از لحاظ متن، تصحيح و درجه خوشنويسی از اهميت قابل توجهی برخوردار است، تصريح کرد: از اين اثر که در اعمال و ادعيه ماهها، زیارات و نمازهای مستحبی و واجب و احکام اموات و زکات و... به زبان فارسی تأليف شده، مشاهیر خوشنویسان و مذهبّان، استنساخ زيادی کردهاند که يکی از نفيسترين نسخههای آستان قدس، به خط «میرزا احمد نیریزی» معروف به «قبله الکتّاب»، در قرن 11 هجري قمری کتابت شد.
فاضلهاشمی به بيان ديگر ويژگیهای اين نسخه پرداخت و گفت: صفحه افتتاح، دارای سرلوح زرپوش مرصّع منقّش با یک کتیبه قلمدانیست که نام کتاب به زر در زمینه لاجورد آن کتابت شده و حاشیه صفحه اول و دوم، تشعیرسازی تذهیب به مکتب شیراز است.
وی ادامه داد: اين نسخه، در قطع وزیری 17*24 سانتیمتر با جدولبندی و کمندکشی اوراق به زر و تحریر مشکی، خط نسخ 17 سطری، کاغذ نخودی آهار مهره متن و حاشیه شده و جلد تیماج مشکی است و در زمان مرتضی قلیخان طباطبایی نائینی به سال 1337 هجری قمری وقف شد.
فاضلهاشمی با اشاره به اينکه بيشتر نسخههای «زادالمعاد» در کتابخانه آستان قدس رضوی، در دوره قاجار کتابت و خوشنویسی و صفحهآرایی شده است، اضافه کرد: از جمله این نسخ، نسخهای به خط محمدعلی خوانساری است که در 1241 قمری به نام فتحعلیشاه قاجار کتابت شده و نسخههای ديگر به خط مسيح حسينی در 1217، به خط محمد اسماعيل اصفهانی در 1214 و به خط ابوالقاسم يزدی در 1207 است.
وی توضيح داد: يکی از اين نسخههای مزیّن، دارای سرلوح مزدوج در دو صفحه اول با نقوش اسليمی، تمام صفحات جدولبندی به زر و سياهی، صفحات کمندکشی به سرخی، جلد تيماج، خط نسخ خوش 17 سطری و نسخه ديگر با سرلوح بسيار عالی و نفيس، دارای تذهيب، ترصيع، جدول، سرلوح، کتيبه و کمند است.
کارشناس مسئول ادارۀ مخطوطات سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی با بيان اينکه 900 نسخه چاپ سنگی نفيس نيز از «بحارالانوار» موجود است، افزود: از اين اثر با عنوان کامل «بحارالأنوار الجامعه لدُرر اخبار الائمه الاطهار» که بزرگترين منبع حديث در تشيع به زبان عربيست، کتابت زيادی شده و بيشتر نسخههای آن در گنجينه کتب خطی آستان قدس رضوی نگهداری میشود که برخي به خط مؤلف، دارای يادداشت، حاشيه، تصحيح، مقابله و بلاغ هستند.
فاضلهاشمی در پايان افزود: از ديگر آثار علامه همچون «عينالحيات»، «جلاءالعيون»، «حقاليقين»، «حليهالمتقين»، «حياتالقلوب»، «تحفه الزائر و مقباسالمصابيح» نيز در زمان مؤلف فراوان استنساخ شده که بيشتر آنها در کتابخانه آستان قدس رضوی نگهداری میشود.
