عرفه؛ فرصت توبه و کسب معرفت نسبت به حق تعالی
گروه اندیشه: اهمیت و فضیلت روز عرفه از آن جهت است که با شب قدر برابرى مىکند و فرصتی مغتنم برای توبه، استغفار و کسب درجات معرفت و شناخت نسبت به حضرت باری تعالی است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، نهم ذیالحجه که به نام روز عرفه نامگذاری شده، از روزهای خاص و مهم سال است که فضایل و اهمیت ویژهای دارد.
این روز، روز بندگی و تسلیم در برابر معبود و روز رحمت و مغفرت است که باید با استغفار و دعا، از لحظه لحظه این روز بزرگ برای بهرهمندی از سفره احسان خدای مهربان استفاده کنیم.
روز عرفه، روز دعا و مسئلت از خداوند متعال است که درهای مغفرت و رحمت خود را در این روز به روی بندگان باز میکند.
یکی از اعمالی که برای این روز وارد شده، زیارت امام حسین(ع) است و به قدری اهمیت دارد که در روایتهای دینی آمده است که خداوند در این روز، اول به زائران حضرت اباعبدالله الحسین(ع) نگاه میکند، پیش از کسی که در صحرای عرفات است.
روز عرفه چنان اهميتی دارد که با شب قدر برابرى مىکند، به طوری که امام صادق(ع) فرمود: «اگر شخصى گناهکار نتواند در شبهاى با برکت ماه رمضان به ويژه شبهاى قدر، خود را در معرض نسيم رحمت الهى قرار دهد و آمرزيده شود، او تا سال آينده بخشوده نمىشود، مگر اينکه عرفه را درک کند و از امتيازات آن روز بهره گيرد.
حجتالاسلام ولی خاکشور، امام جمعه کاخک در گفتوگو با ایکنا، از روز عرفه به عنوان روز دعا و نيايش به درگاه خدای متعال یاد کرد و افزود: با توجه به اینکه شخصیت حقیقی انسان و ارزش او به اندازه ارتباطش با خالق هستی تعیین میشود، ائمه اطهار(ع) مردم را به راز و نیاز با پروردگار که سرچشمه همه فضایل است، توصیه میکردند و یکی از این روزهای ویژه و خاص برای راز و نیاز با خالق هستی، روز عرفه است.
وی تصریح کرد: امام سجاد(ع) در دعای 47 صحیفه سجادیه، بعد از شکر و سپاس به پيشگاه بارى تعالى و درود و سلام بر پيامبر(ص) و آل او به ضرورت وجود رهبر پرداخته و در مورد عظمت اين روز مقدس، فرموده است: «پروردگارا! امروز، روز عرفه است، روزى که به آن شرافت، کرامت و عظمت بخشيدهاى و در آن روز، رحمت خودت را بر اهل عالم منتشر ساختهاى و با عفو و گذشت خود در اين روز، بر بندگان منت نهادهاى و عطيه و بخشش خود را در اين روز نيکو گردانيدهاى و به خاطر روز عرفه بر بندگانت تفضل و لطف فرمودهای».
حجتالاسلام خاکشور بیان کرد: امام سجاد(ع) در روز عرفه، مردى را مشاهده کرد که تکدى مىکند و درخواست خود را با مردم در ميان مىگذارد، حضرت به او فرمود: «واى بر تو! در چنين روزى از غير خدا طلب حاجت مىکنی؟ روز عرفه چنان عظمت دارد که اميد است حتى جنينهاى در شکم مادر از برکت آن به سعادت برسند».
امام جمعه کاخک، دعای عرفه را دعایی سرشار از درسهای خداشناسی، بصیرت، معرفت و تزکیه نفس بیان کرد و گفت: انس با خدا، اعتماد به نفس، افزايش قدرت تحمل در مقابل مشکلات، رهايى از وابستگىهاى مادى و دنيوي، از بین رفتن غرور و خودخواهی، مشخص شدن ارزش انسان و آموزشهاى اخلاقى و اجتماعى از دستاوردهاى ارزشمند دعاها و مناجاتهاى روز عرفه است.
حجتالاسلام خاکشور افزود: روز عرفه فرصت خوبی برای استغفار و توبه، اعتراف به گناهان در برابر حضرت حق و روز رسیدن به معرفت نسبت به خداوند متعال و اهل بیت(ع) است.
وی روز عرفه را زمان خوبی برای اقرار و اعتراف به گناهان و توبه در برابر حضرت حق دانست و اظهار کرد: باید از فرصت عرفه برای تطهیر روح و تزکیه نفس استفاده کنیم.
رئیس حوزه علمیه حسنیه کاخک با اشاره به فرازی از دعای سیدالشهدا(ع) در روز عرفه: «اِلـهى اَنـَا الْفَقیرُ فى غِناىَ فَکَیْفَ لا اَکُونُ فَقیراً فى فَقْرى اِلـهى اَنـَا الْجاهِلُ فى عِلْمى فَکَیْفَ لا اَکُونُ جَهُولاً فى جَهْلى اِلـهى اِنَّ اخْتِلافَ تَدْبیرِکَ وَسُرْعَهَ طَو آءِ مَقادیرِکَ مَنَعا عِبادَکَ الْعارِفینَ بِکَ عَنْ السُّکُونِ اِلى عَطآءٍ وَالْیَاءْسِ مِنْکَ فى بَلاَّءٍ اِلهى مِنّى ما یَلیقُ بِلُؤْمى وَمِنْکَ ما یَلیقُ بِکَرَمِکَ، خدايا، در عين توانگری تهيدستم، پس چگونه در تهيدستى تهيدست نباشم، خدايا در عين دانايى نادانم، پس چگونه در عين نادانى، نادان نباشم. خدايا همانا اختلاف تدبيرت و سرعت تغيير تقديراتت، بندگان عارف به تو را، از اطمينان به بخشش و نااميدى از تو در گرفتارى باز داشته است.خدايا از من است آنچه سزاوار پستى من است، و از توست آنچه شايسته بزرگوارى توست.»، اظهار کرد: در این فراز از دعا ضمن اقرار به ضعف، ناتوانی و خطای خود، به این نکته اعتراف میکنیم که وقتی در زمان توانگری، نیازمند خداوند هستیم، چگونه در حال نداری و ضعف، نیازمند الطاف خدای مهربان نباشیم.
حجتالاسلام خاکشور به فرازهای دیگری از دعای امام حسین(ع) در روز عرفه اشاره کرد و افزود: این دعا انسان را در رسیدن به معرفت نسبت به خداوند متعال و اهل بیت(ع) یاری میکند.
وی دعای عرفه را دعایی مملو از عشق و توسل به عنایت حضرت حق بیان و اظهار کرد: در این دعای عرفانی، انسان در حالی که خود را در مقابل حضرت حق، فانی میداند، دست به توسل، اعتراف و توبه میزند.
امام جمعه کاخک با بیان اینکه اسلام، اعتراف به گناهان را در پیش بندگان، مجاز نمیداند، گفت: در دعای پرمضمون عرفه، انسان در خلوت خود و خدا، به قصورها، خطاها و گناهانش که مایه روسیاهی است اعتراف میکند، تا با کم شدن این موانع، ارتباطی دائمی و ماندگار با خدای متعال برقرار کند.
حجتالاسلام خاکشور ادامه داد: در دعای عرفه ضمن برشمردن صفات جمال و جلال خداوند، ناتوانی خود را از شکر نعمتهای پروردگار بیان میکنیم و با تاکید بر درخواست بینیازی از دیگران، بخشش گناهان و خطاهای خود را از قادر متعال مسئلت میکنیم.
حجتالاسلام حسن صادقینسب، امام جمعه گناباد نیز در گفتوگو با ایکنا گفت: روز عرفه از طرفی بهترین فرصت برای عبادت و نیایش و از طرفی بهترین زمان برای تفکر، اندیشیدن و خداشناسی است.
وی، شب و روز عرفه را از پر فضیلتترین شبها و روزهای سال عنوان کرد و افزود: از این جهت به این روز عرفه میگویند که حضرت آدم(ع) و بعدها حضرت ابراهیم(ع) در این روز به درجات والایی از شناخت خداوند نائل شدند.
این استاد حوزه و دانشگاه، خلوت و نیایش با خدا و خواندن ادعیه و اعمال وارده در این روز را مهمترین راه بهره بردن از این شب و روز مهم بیان و تصریح کرد: پیامبر اعظم(ص) و اهل بیت(ع)، دعاها، اعمال و تسبیحهای فراوانی را برای روز عرفه توصیه کردهاند ولی کاملترین و بهترین دعای توصیه شده برای این روز، دعای عرفه حضرت سیدالشهدا(ع) است.
حجتالاسلام صادقینسب، شب و روز عرفه را فرصت مناجات با قاضیالحاجات دانست و اظهار کرد: توبه در شب عرفه، مقبول و دعا در آن مستجاب است.
وی، زیارت امام حسین(ع)، خواندن تسبیحات عشر، دعای «اللّهُمَّ مَنْ تَعَبَّاَ وَ تَهَیَّاَ»، غسل کردن، خواندن نماز عرفه زیر آسمان و اقرار به گناهان، دعای سبحان الذی فی السماء عرشه، دعای اللهم یا اجود من اعطی، دعای سبحان الله قبل کل احد و خواندن دعای عرفه امام حسین(ع) را از مهمترین اعمال روز عرفه بیان کرد.
روز عرفه بهترین فرصت برای دعا و نیایش است تا بتوانیم با بهرهگیری از دعا به عنوان روح عبادت و رشته اصلی اتصال انسان به مبدا هستی، معبود خود را بیشتر بشناسیم و سر تسلیم و بندگی در برابرش فرود آوریم.
بارالها، به ما توفیق بده تا در این روز عرفه که فرصت خوبی برای خداشناسی است، تو را بیشتر بشناسیم و با دل کندن از لذتها و جذابیتهای زودگذر دنیوی، استغفار، دعا و راز و نیاز، دلهای خود را برای نزدیکی بیشتر به خودت، در دریای پاک و زلال عرفه شستشو دهیم.
هادی شمسیثانی
این روز، روز بندگی و تسلیم در برابر معبود و روز رحمت و مغفرت است که باید با استغفار و دعا، از لحظه لحظه این روز بزرگ برای بهرهمندی از سفره احسان خدای مهربان استفاده کنیم.
روز عرفه، روز دعا و مسئلت از خداوند متعال است که درهای مغفرت و رحمت خود را در این روز به روی بندگان باز میکند.
یکی از اعمالی که برای این روز وارد شده، زیارت امام حسین(ع) است و به قدری اهمیت دارد که در روایتهای دینی آمده است که خداوند در این روز، اول به زائران حضرت اباعبدالله الحسین(ع) نگاه میکند، پیش از کسی که در صحرای عرفات است.
روز عرفه چنان اهميتی دارد که با شب قدر برابرى مىکند، به طوری که امام صادق(ع) فرمود: «اگر شخصى گناهکار نتواند در شبهاى با برکت ماه رمضان به ويژه شبهاى قدر، خود را در معرض نسيم رحمت الهى قرار دهد و آمرزيده شود، او تا سال آينده بخشوده نمىشود، مگر اينکه عرفه را درک کند و از امتيازات آن روز بهره گيرد.
حجتالاسلام ولی خاکشور، امام جمعه کاخک در گفتوگو با ایکنا، از روز عرفه به عنوان روز دعا و نيايش به درگاه خدای متعال یاد کرد و افزود: با توجه به اینکه شخصیت حقیقی انسان و ارزش او به اندازه ارتباطش با خالق هستی تعیین میشود، ائمه اطهار(ع) مردم را به راز و نیاز با پروردگار که سرچشمه همه فضایل است، توصیه میکردند و یکی از این روزهای ویژه و خاص برای راز و نیاز با خالق هستی، روز عرفه است.
وی تصریح کرد: امام سجاد(ع) در دعای 47 صحیفه سجادیه، بعد از شکر و سپاس به پيشگاه بارى تعالى و درود و سلام بر پيامبر(ص) و آل او به ضرورت وجود رهبر پرداخته و در مورد عظمت اين روز مقدس، فرموده است: «پروردگارا! امروز، روز عرفه است، روزى که به آن شرافت، کرامت و عظمت بخشيدهاى و در آن روز، رحمت خودت را بر اهل عالم منتشر ساختهاى و با عفو و گذشت خود در اين روز، بر بندگان منت نهادهاى و عطيه و بخشش خود را در اين روز نيکو گردانيدهاى و به خاطر روز عرفه بر بندگانت تفضل و لطف فرمودهای».
حجتالاسلام خاکشور بیان کرد: امام سجاد(ع) در روز عرفه، مردى را مشاهده کرد که تکدى مىکند و درخواست خود را با مردم در ميان مىگذارد، حضرت به او فرمود: «واى بر تو! در چنين روزى از غير خدا طلب حاجت مىکنی؟ روز عرفه چنان عظمت دارد که اميد است حتى جنينهاى در شکم مادر از برکت آن به سعادت برسند».
امام جمعه کاخک، دعای عرفه را دعایی سرشار از درسهای خداشناسی، بصیرت، معرفت و تزکیه نفس بیان کرد و گفت: انس با خدا، اعتماد به نفس، افزايش قدرت تحمل در مقابل مشکلات، رهايى از وابستگىهاى مادى و دنيوي، از بین رفتن غرور و خودخواهی، مشخص شدن ارزش انسان و آموزشهاى اخلاقى و اجتماعى از دستاوردهاى ارزشمند دعاها و مناجاتهاى روز عرفه است.
حجتالاسلام خاکشور افزود: روز عرفه فرصت خوبی برای استغفار و توبه، اعتراف به گناهان در برابر حضرت حق و روز رسیدن به معرفت نسبت به خداوند متعال و اهل بیت(ع) است.
وی روز عرفه را زمان خوبی برای اقرار و اعتراف به گناهان و توبه در برابر حضرت حق دانست و اظهار کرد: باید از فرصت عرفه برای تطهیر روح و تزکیه نفس استفاده کنیم.
رئیس حوزه علمیه حسنیه کاخک با اشاره به فرازی از دعای سیدالشهدا(ع) در روز عرفه: «اِلـهى اَنـَا الْفَقیرُ فى غِناىَ فَکَیْفَ لا اَکُونُ فَقیراً فى فَقْرى اِلـهى اَنـَا الْجاهِلُ فى عِلْمى فَکَیْفَ لا اَکُونُ جَهُولاً فى جَهْلى اِلـهى اِنَّ اخْتِلافَ تَدْبیرِکَ وَسُرْعَهَ طَو آءِ مَقادیرِکَ مَنَعا عِبادَکَ الْعارِفینَ بِکَ عَنْ السُّکُونِ اِلى عَطآءٍ وَالْیَاءْسِ مِنْکَ فى بَلاَّءٍ اِلهى مِنّى ما یَلیقُ بِلُؤْمى وَمِنْکَ ما یَلیقُ بِکَرَمِکَ، خدايا، در عين توانگری تهيدستم، پس چگونه در تهيدستى تهيدست نباشم، خدايا در عين دانايى نادانم، پس چگونه در عين نادانى، نادان نباشم. خدايا همانا اختلاف تدبيرت و سرعت تغيير تقديراتت، بندگان عارف به تو را، از اطمينان به بخشش و نااميدى از تو در گرفتارى باز داشته است.خدايا از من است آنچه سزاوار پستى من است، و از توست آنچه شايسته بزرگوارى توست.»، اظهار کرد: در این فراز از دعا ضمن اقرار به ضعف، ناتوانی و خطای خود، به این نکته اعتراف میکنیم که وقتی در زمان توانگری، نیازمند خداوند هستیم، چگونه در حال نداری و ضعف، نیازمند الطاف خدای مهربان نباشیم.
حجتالاسلام خاکشور به فرازهای دیگری از دعای امام حسین(ع) در روز عرفه اشاره کرد و افزود: این دعا انسان را در رسیدن به معرفت نسبت به خداوند متعال و اهل بیت(ع) یاری میکند.
وی دعای عرفه را دعایی مملو از عشق و توسل به عنایت حضرت حق بیان و اظهار کرد: در این دعای عرفانی، انسان در حالی که خود را در مقابل حضرت حق، فانی میداند، دست به توسل، اعتراف و توبه میزند.
امام جمعه کاخک با بیان اینکه اسلام، اعتراف به گناهان را در پیش بندگان، مجاز نمیداند، گفت: در دعای پرمضمون عرفه، انسان در خلوت خود و خدا، به قصورها، خطاها و گناهانش که مایه روسیاهی است اعتراف میکند، تا با کم شدن این موانع، ارتباطی دائمی و ماندگار با خدای متعال برقرار کند.
حجتالاسلام خاکشور ادامه داد: در دعای عرفه ضمن برشمردن صفات جمال و جلال خداوند، ناتوانی خود را از شکر نعمتهای پروردگار بیان میکنیم و با تاکید بر درخواست بینیازی از دیگران، بخشش گناهان و خطاهای خود را از قادر متعال مسئلت میکنیم.
حجتالاسلام حسن صادقینسب، امام جمعه گناباد نیز در گفتوگو با ایکنا گفت: روز عرفه از طرفی بهترین فرصت برای عبادت و نیایش و از طرفی بهترین زمان برای تفکر، اندیشیدن و خداشناسی است.
وی، شب و روز عرفه را از پر فضیلتترین شبها و روزهای سال عنوان کرد و افزود: از این جهت به این روز عرفه میگویند که حضرت آدم(ع) و بعدها حضرت ابراهیم(ع) در این روز به درجات والایی از شناخت خداوند نائل شدند.
این استاد حوزه و دانشگاه، خلوت و نیایش با خدا و خواندن ادعیه و اعمال وارده در این روز را مهمترین راه بهره بردن از این شب و روز مهم بیان و تصریح کرد: پیامبر اعظم(ص) و اهل بیت(ع)، دعاها، اعمال و تسبیحهای فراوانی را برای روز عرفه توصیه کردهاند ولی کاملترین و بهترین دعای توصیه شده برای این روز، دعای عرفه حضرت سیدالشهدا(ع) است.
حجتالاسلام صادقینسب، شب و روز عرفه را فرصت مناجات با قاضیالحاجات دانست و اظهار کرد: توبه در شب عرفه، مقبول و دعا در آن مستجاب است.
وی، زیارت امام حسین(ع)، خواندن تسبیحات عشر، دعای «اللّهُمَّ مَنْ تَعَبَّاَ وَ تَهَیَّاَ»، غسل کردن، خواندن نماز عرفه زیر آسمان و اقرار به گناهان، دعای سبحان الذی فی السماء عرشه، دعای اللهم یا اجود من اعطی، دعای سبحان الله قبل کل احد و خواندن دعای عرفه امام حسین(ع) را از مهمترین اعمال روز عرفه بیان کرد.
روز عرفه بهترین فرصت برای دعا و نیایش است تا بتوانیم با بهرهگیری از دعا به عنوان روح عبادت و رشته اصلی اتصال انسان به مبدا هستی، معبود خود را بیشتر بشناسیم و سر تسلیم و بندگی در برابرش فرود آوریم.
بارالها، به ما توفیق بده تا در این روز عرفه که فرصت خوبی برای خداشناسی است، تو را بیشتر بشناسیم و با دل کندن از لذتها و جذابیتهای زودگذر دنیوی، استغفار، دعا و راز و نیاز، دلهای خود را برای نزدیکی بیشتر به خودت، در دریای پاک و زلال عرفه شستشو دهیم.
هادی شمسیثانی
