نگهداری هزار کتاب خطی و چاپ سنگی نفیس شعر و ادب در کتابخانه آستان قدس رضوی
گروه هنر: مجموعهای ارزشمند شامل یک هزار نسخه خطی و چاپ سنگی نفیس در حوزه شعر و ادب فارسی در گنجینه کتب خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری میشود که به دلیل قدمت، تزئینات فوقالعاده و هنرمندیهای جاودانهای همچون نقاشی و تذهیب منحصر به فرد و دارای نفاستاند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به نقل از روابط عمومی و امور بینالملل سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، سیدمحمدرضا فاضل هاشمی، رئیس اداره مخطوطات آستان قدس رضوی، تصریح کرد: مجموعهای منحصر به فرد شامل یکهزار نسخه خطی و چاپ سنگی نفیس در موضوع شعر و ادب فارسی در گنجینه کتب خطی آستان قدس رضوی نگهداری میشود که برخی بسیار کهن بوده و قدمت زیادی دارد و برخی دیگر به دلیل هنرهای منحصر به فردی همچون خط، نقاشی و تذهیب به دست هنرمندانی ممتاز و یا تزئینات هنری به کار رفته در آنها از ارزش و نفاست بسیار بالایی برخوردار است.
فاضل هاشمی ابتدا به نسخه نفیسی از «مثنوی معنوی» اشاره کرد که بین سالهای 1280 تا 1282 قمری کتابت شده و امتیاز آن، تذهیب فوقالعاده پُرکار و ظریف مربوط به دوره قاجاریه است که در ابتدای دفاتر ششگانه دیده میشود و ادامه داد: خطّ این نسخه نستعلیق در 25 سطر و تذهیب و نقاشی هنرمند معاصر عیسی آلفته که در 604 صفحه با طرحها و نقشهای مختلف از گلهای بنفشه و نرگس و زنبق و سنبل و گل محمدی حاشیه آن را زینت داده است که ارزش زیادی به نسخه بخشیده.
وی با بیان اینکه از امیرخسرو دهلوی نسخهای بسیار نفیس در گنجینه موجود است که به لحاظ قدمت و تذهیب مربوط به دوره تیموری و مکتب هرات است که اهمیت فراوانی دارد، افزود: دو صفحه اول آن، تمامتذهیب است، بین سطور طلااندازی شده و دارای پنج کتیبه به زمینه لاجورد با گلهای زرّین است که به خط کوفی به سفیداب نوشته شده است.
رئیس اداره مخطوطات سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، اظهار کرد: از خمسه نظامی مجموعه نسخ ارزشمندی موجود است که یکی از قدیمیترین آنها متعلق به قرن هشتم است و پنج سرلوح مرصّع مذهّب دارد.
فاضل هاشمی با بیان اینکه نسخههای خطی متعددی از بزرگان شعر فارسی همچون حافظ، سعدی و فردوسی در این گنجینه موجود است، تصریح کرد: نسخهای از کلیات سعدی در این گنجینه موجود است که در قرن هشتم و هفتاد سال پس از مرگ شاعر به خط محمد عقاقیری، شاگرد سعدی کتابت شده است و نیز نسخه ارزشمندی از کلیات سعدی که به خط میرزا کوچک اصفهانی در سال 1217 قمری کتابت شده، یازده سرلوح دارد و دارای جلد ضربی ترنج و سرترنجدار معرّق است.
وی ادامه داد: تعداد زیادی نسخه از دیوان حافظ به خط خوشنویسان مشهور دوره صفوی و قاجار همچون درویش عبدالمجید طالقانی، محمدعلی شکستهنگار شیرازی، دیگر هنرمندان برجسته کتابت شده و نسخههای ارزشمند متعددی از شاهنامه فردوسی موجود است که بیشتر آنها مصوّر بوده و داستانهای شاهنامه به شیوه هنرمندانهای در آنها به تصویر کشیده شده است.
فاضل هاشمی ضمن بیان اینکه دیوان بزرگانی چون، امیر علیشیر نوایی، طراز یزدی، سلمان ساوجی و کمال خجندی نیز در این گنجینه نگهداری میشود، بیان کرد: نسخهای با عنوان «جواهر الخیال» شامل رباعیات عارفانه در معرفت خداوند است که امتیاز آن، خط نستعلیق محمدصالح رضوی و دارا بودن دو سرلوح و صفحهپردازی متفاوت است و نیز کلیات اهلی شیرازی که با داشتن پنج مجلس تصویر به دستان هنرمند بهزاد و سه سرلوح مزدوج مرصّع و کتیبه پُرکار زرّین که حاشیه صفحات آن، مورّبنویسی شده، ارزش بسیاری دارد.
