به گزارش
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در ادامه بررسی وضعیت کمیسیونهای مختلف شورای توسعه فرهنگ قرآنی خراسان رضوی به سراغ کمیسیون پژوهش که دانشگاههای مختلف استان در آن حضور دارند و مدیریت آن بر عهده رئیس دانشگاه فردوسی است، رفتیم.
مسئولیت اجرایی این کمیسیون توسط رئیس دانشگاه فردوسی به دانشکده الهیات و معارف اسلامی سپرده شده است. براساس صحبتهای مسئولان شورا، طی سالهای گذشته و در دورههای قبلی، بودجه قابل توجهی در اختیار این کمیسیون جهت اقدامات پژوهشی قرار گرفته است. اما طبق گفتههای مسئول فعلی این کمیسیون، اطلاع دقیقی از نحوه هزینه شدن این بودجه در اختیار نیست و خروجی مشخصی هم تاکنون از این کمیسیون به جز تولید یک کتاب در دوره قبلی را شاهد نبودیم. این در حالی است که در وضعیت فعلی از طرف شورا، بودجهای در اختیار کمیسیون پژوهش برای انجام اقدامات پژوهشی قرار نمیگیرد و اختصاص این مبلغ را منوط به ارائه خروجی از بودجه قبلی کردهاند.
حجتالاسلام غلامرضا رئیسیان، رئیس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی و نماینده کمیسیون پژوهشی در شورای توسعه فرهنگ قرآنی خراسان رضوی در گفتوگو با
ایکنا، ضمن تشریح عملکرد کمیسیون پژوهشی این شورا، گفت: زمینه برای طرح مباحث پژوهشی در قالب جلسات شورای توسعه فرهنگ قرآنی فراهم نیست و نماینده این کمیسون در شورا، صرفاً به اظهار نظر در رابطه با برنامههای دیگر کمیسیونها مشغول است.
اهمیت بیشتر به مباحث تبلیغی و ترویجی در شورای توسعه استانوی ادامه داد: مباحث تبلیغی و ترویجی در میان موضوعات مطرح شده در شورای توسعه فرهنگ قرآنی استان از جایگاه بالاتر و مطلوبتری برخوردار است و همین مسئله باعث کمتوجهی به مباحث پژوهشی در امور قرآنی میشود و چون فعالیتهای تبلیغی و ترویجی در ظاهر نمود بیشتری پیدا میکند به همان اندازه بودجههای بیشتری را با سرعت تخصیص بالاتری، جذب میکند.
عدم مکلف شدن دانشگاه برای انجام کار پژوهشی در شورای توسعهحجتالاسلام رئیسیان در رابطه با میزان اهمیت لحاظ شده برای مباحث پژوهشی در شورای توسعه فعالیتهای قرآنی خراسان رضوی، گفت: با این نوع رفتار و مواجهه با مباحث پژوهشی، میتوان اظهار نظر در سطح این شورا را تنها کارایی کمیسیون پژوهشی عنوان کرد، زیرا ما در این شورا مکلف به انجام هیچ طرح و برنامه پژوهشی نمیشویم.
وی با اشاره به برگزاری جلسات معدود کمیسیون پژوهش و نتیجه ندادن تشکیل این جلسات ادامه داد: اولین جلسه این کمیسیون با حضور رئیس دانشگاه فردوسی به عنوان مسئول کمیسیون پژوهش و دیگر مراکز آموزش عالی برگزار و کلیت کار مطرح شد و در جلسات بعدی نیز با حضور معاون فرهنگی دانشگاه فردوسی، محورهای پژوهشی مطرح از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مورد توجه قرار گرفت.
عدم پیگیری طرحهای پژوهشی و بیرغبتی به ادامه کارحجتالاسلام رئیسیان اضافه کرد: پس از این جلسات، چند محور پژوهشی برای ارائه طرحها مدنظر قرار گرفت تا حاصل آن به وزارت علوم ابلاغ و نتایج آن اعلام شود، اما پس از این کار و ارسال طرحها به وزارت علوم، نتایج آن مشخص نشد و حتی شورای توسعه فرهنگ قرآنی نیز نسبت به پیگیری این طرحها رغبتی نشان نداد.

وی افزود: پس از این وقایع، دیگر درخواستی نسبت به انجام کار پژوهشی در راستای فعالیتهای قرآنی صورت نگرفت و در ادامه، این رفتارها سبب دلسرد شدن اعضای کمیسیون پژوهش نسبت به نتیجه بخش بودن فعالیتهای شورای توسعه فرهنگ قرآنی شده است و حضور در جلسات شورا را نمایشی جلوه میدهد.
حجتالاسلام رئیسیان در پاسخ به انتقادات عدم حضور رئیس کمسیون پژوهش در سطح شورای توسعه فرهنگ قرآنی استان نیز گفت: مسئولیت اصلی این کمیسیون با رئیس دانشگاه فردوسی مشهد است اما به دلیل مشغله کاری و عدم تناسب کار قرآنی با تخصص ایشان، مسئولیت به معاون فرهنگی و به طور تخصصی به دانشکده الهیات و معارف اسلامی واگذار شده است که البته من به دلایل این عدم حضور، در یکی از جلسات شورا اشاره کردم.
تبدیل گردهمایی اعضاء شورای توسعه به جلسه صرفا استماع گزارشهاوی با اشاره به عدم حضور اکثر مسئولان اصلی کمیسیونها در این شورا، ادامه داد: طرح مباحث صرفاً تبلیغی و ترویجی در شورای توسعه فرهنگ قرآنی و نپرداختن به مسائل محتوایی سبب میشود تا گردهمایی اعضای این شورا، به جلسه استماع گزارشها تبدیل شود و حاصل کار از پیش مشخص شده است که این امر باعث کمتوجهی به برگزاری جلسات شورا میشود.
گسترش فرهنگ قرآنی در جامعه، نیازمند فعالیتهای محتواییحجتالاسلام رئیسیان با اشاره به اینکه ایده عملکرد محتوایی نمایشگاه قرآن از سوی دانشگاه مطرح شده است، ادامه داد: برای آموزش و گسترش فرهنگ قرآنی در سطح جامعه نیاز به چنین فعالیتهای محتوایی حس میشود اما با پرداختن به امور ظاهری و اجرایی نظیر نسب پوستر، برگزاری نمایشگاه و دیگر موضوعات از این دست نمیتوان به سمت تربیت و تعلیم قرآنی جامعه حرکت کرد.
عدم تخصیص بودجه به کمیسیون پژوهش از سال 93رئیس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی ضمن اشاره به مسائل و مشکلات اقتصادی موجود در شورای توسعه فرهنگ قرآنی و کمیسیون پژوهشی این شورا گفت: توجهات بیش از اندازه به مباحث و موضوعات اجرایی و تبلیغی باعث جذب بودجهها به این سمت شده است بهگونهای که از سال 93 تاکنون هیچ بودجهای جهت تخصیص به کمیسیون پژوهشی مدنظر نبوده است و این در حالی است که بودجههای کلانی برای موضوعاتی مثل نمایشگاه قرآن صرف میشود.
تخصیص بودجه در گرو تعیین تکلیف مخارج قبلیحجتالاسلام رئیسیان با انتقاد از نوع تخصیص بودجه به کمیسیون پژوهش بر اساس عملکرد مسئولان قبلی این کمیسیون بیان کرد: شورای توسعه فرهنگ قرآنی برای تحویل این بودجه به کمیسیون پژوهش، تعیین تکلیف بودجههای گذشته در دوره مسئولان قبلی را مطرح میکند که ما هیچ اطلاعی از کم و کیف این بودجهها نداشته و از میزان و نوع مصرف آن هم اطلاعی نداریم، اما شورا مدعی است که بودجهای حدود 700 میلیون تومان را به کار پژوهشی تخصیص داده است که ما نه اطلاعی از آن داریم و نه اثر انجام عملی در این مقیاس و در این رابطه را دیدهایم.
وی با اشاره به پیگیریهای انجام شده توسط مسئولان کمیسیون پژوهشی در رابطه با محل مصرف بودجههای قبلی این کمیسیون، اضافه کرد: ما علاوه بر اینکه از ارقام کلان اعلام شده، اطلاعی در دست نداریم در پیگیریهای انجام شده نیز به عملیاتی شدن چنین سرمایهای در زمینههای پژوهشی نرسیدیم و آنچه مسؤلان گذشته در کمیسیون پژوهشی شورا توسعه در رابطه با نحوه اجرا شدن طرحها به ما ارائه کردهاند، نه تنها با آمار اعلام شده همخوانی ندارد بلکه این بودجه در موضوعی غیرمرتبط با اهداف پژوهش قرآنی و نیز از طریق بخش غیرمرتبط با کمیسیون پژوهشی شورا خرج شده است و خروجی کار یک کتاب بوده که نه به لحاظ محتوا و نه به جهت نهادی، ارتباطی با بخش پژوهشهای قرآنی ندارد.
حجتالاسلام رئیسیان با بیان اینکه در رابطه با کار کمیسیون و شورا هیچگونه چارچوب و آییننامهای به ما ابلاغ نشده است، افزود: هیچ برنامه مشخص و هدف معینی جهت برگزاری جلسات در کمیسیون در نظر گرفته نشده است و ما برای انجام کار کمیسیونی خود برنامه و هدف خاصی نداشته و لذا اجرای برنامه بر اساس بودجههایی که محقق نمیشود، امکانپذیر نیست.

نماینده کمیسیون پژوهش در شورای توسعه فرهنگ قرآنی استان، اضافه کرد: اگر ما از برنامه، بودجه و جایگاه خود در سطح این شورا مطلع باشیم، میتوان نتیجه مطلوبی را از عملکرد این کمیسیون و در کل شورای توسعه فرهنگ قرآنی انتظار داشت به طوری که نیازهای جامعه در این مباحث پاسخ داده شود و تعامل کمیسیونها بهبود یابد.
تعامل کمیسیونها و نظارت بر عملکردها، امری ضروری است حجتالاسلام رئیسیان گفت: تعامل کمیسیونها توسط نمایندگان هر کمیسیون ضرورتی است که باید به آن توجه بیشتر شود و این کار با هماهنگی و پیگیری دبیرخانه ممکن میشود، همچنین نکته دیگری که باید مورد تأکید قرار گیرد بحث نظارت بر عملکرد هر یک از کمیسیونها است که تحقق امر نظارت، باید بر عهده یک نهاد فراتر از سطح شورا باشد زیرا نقد هر یک از اعضا بر دیگری نتیجهای به دنبال ندارد.
استقبال از پیشنهادات سایر کمیسیونها برای پژوهشهای قرآنیوی با تکرار این موضوع که تاکنون هیچ درخواستی از سوی شورا برای ارائه طرحهای پژوهشی صورت نگرفته است، بیان کرد: پیشنهاد میکنیم تا نظرات دیگر اعضای کمیسیون برای شروع طرحهای پژوهشی در مباحث قرآنی به ما ارائه شود و ما در جلسات کمیسیون پژوهش به طرح مسائل و نیازهای موجود دیگر اعضای شورا بپردازیم و بر این اساس طرحهای پژوهشی راهگشا تنظیم شود که تاکنون چنین نبوده است.
حجتالاسلام رئیسیان ضمن اشاره به ظرفیت مناسب جهت پژوهشهای قرآنی در کمیسیون پژوهش، مطرح کرد: دغدغهها و احساس نیاز دیگر کمیسیونهای شورا را پذیرا بوده و آماده پشتیبانی پژوهشی بر اساس چشماندازهای موجود هستیم و میتوان گفت بر اساس این چشماندازهای کلان، باید طرحها و مسائل مورد نیاز را تعریف و برای آنها ایده و راهکار تولید کرد.
اولویت داشتن پژوهش برای شروع کار در سایر بخشهاوی با بیان اینکه خوراک کاری برای اجرای طرحهای تبلیغی و ترویجی باید توسط کمیسیون پژوهش فراهم شود، ادامه داد: در این راستا میتوان در سطحی بالاتر از تولید رساله و پایاننامه عمل کرد بهگونهای که نشستهای تخصصی جهت ارتقاء سطح فعالان حوزه قرآنی تشکیل شود و تغذیه فکری و خطدهی فعالیتهای آموزشی، تبلیغی و ترویجی در حوزه قرآن بر عهده بخشهای پژوهشی باشد.
حجتالاسلام رئیسیان با اشاره به اهمیت برنامه کاری و اجرای دقیق طرحهای پژوهشی در مباحث قرآنی اظهار کرد: طرحها و لوایح پژوهشی باید به صورت پیشنهادی به شورای توسعه فرهنگ قرآنی تحویل داده شود و پس از بحث و بررسی در شورا و تأیید و تصویب نهایی جهت اجرا به نهادهای مربوطه ابلاغ شود و در ادامه بر اجرای آن نظارت صورت گیرد.
تکالیف کمیسیونها، براساس نیازها تبیین شودوی با انتقاد از نحوه برگزاری جلسات شورا اضافه کرد: برگزاری جلسات باید بر اساس نیاز مجموعهها انجام شود، در غیر این صورت تشکیل این جلسات به صورت دستوری و آییننامهای سبب میشود تا اهمیت این جلسات نادیده فرض شود و حضور در این جلسات به صورت منظم و هدفدار صورت نپذیرد لذا اگر تکالیف بر اساس نیازها تبیین میشد دیگر شاهد اینگونه کمکاریها از سوی کمیسیونها نبودیم ولی متأسفانه شورا بر این امر عنایت جدی ندارد.