به گزارش
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، سیدعلیرضا واسعی، رئیس پژوهشکده اسلام تمدنی در نشستی که شامگاه گذشته٬ ۲۵ آبانماه در رابطه با بررسی و تحلیل ابعاد جامعه شناختی واقعه عاشورا در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، در جمع دانشجویان٬ با بیان اینکه امام حسین(ع) برای مردم زمان خودش ناآشنا بود، افزود: واقعه عاشورا زمانی رخ داد که هنوز حال و هوای اسلامیت حاکم بود چون از زمان رحلت پیامبر اکرم(ص) حدود 50 سال بیشتر نمیگذشت.
واسعی، در ابتدای بحث خود به ذکر مقدمهای پرداخت و گفت: یکی از بحثهای دیرینه٬ نحوه مشروعیت یافتن یک فرد به عنوان خلیفه است٬ این در حالی است که نحوه به حکومت رسیدن معاویه بر اساس همه دیدگاهها در مورد مشروعیت یافتن یک خلیفه در اسلام، متقلبانه بوده است.
وی افزود: آنچه باعث قیام امام حسین(ع) شد اقتدار امویان نبود٬ علت قیام حضرت٬ مقابله با بنیامیه نیز نبوده است، چرا که با روی کار آمدن یزید قیام سیدالشهدا(ع) شروع میشود.
رئیس پژوهشکده اسلام تمدنی، متذکر شد: تبیین واقعه عاشورا بیش از آن که توسط اهل فن صورت بگیرد توسط برخی از مداحان و نویسندگان بیاطلاع صورت گرفته است که باعث شده نکاتی به واقعه عاشورا اضافه شود که شاید خلاف واقع باشد.
واسعی، در همین راستا افزود: در کتاب «حماسه حسینی» شهید مطهری دغدغهاش این بوده است تا حقیقت حماسه امام حسین(ع) را بیان کند، اما به دلیل ترویج مطالب نادرست توسط افراد غیر مطلع، میبینیم که مورد نقد برخی قرار میگیرد.
وی ضمن اشاره به اینکه تبیین واقعه عاشورا و شخصیت امام حسین(ع) باید به طور علمی صورت گیرد، اظهار کرد: امام حسین(ع) را نباید مافوق انسان درنظر بگیریم، زیرا کارهای حضرت، کار یک انسان فوقالعاده بود.
وی با بیان اینکه در شکلگیری واقعه عاشورا سه عنصر از منظر جامعهشناسی مهم تلقی میشوند، گفت: یکی از آن عناصر جریان رقابت دیرینه میان بنیهاشم و بنیامیه است که از زمان جد چهارم پیامبر(ص) یعنی «عبد مناف» آغاز شده بود.
رئیس پژوهشکده اسلام تمدنی، علت دوم در شکلگیری واقعه عاشورا را ثروت اندوزی مسلمانان در دوران سه خلیفه اول نام برد و افزود: مردم به یک ثروتی رسیده بودند که اصلا قابل مقایسه با دوران حکومت حضرت علی(ع) نبود پس در چنین شرایطی طبیعی است جامعهای که به چنین زندگی مرفهی خو گرفته، به زندگی زاهدانه عادت ندارد، لذا وقتی امام حسین(ع) وارد صحنه میشود، همراهی نمییابد.
وی نهادینه شدن تفکر استبدادی در جامعه اسلامی را سومین علت برشمرد و یادآور شد: جامعه به دلایل مختلفی دچار فکر و نگاه استبدادی میشود که تحلیل دقیقی را میطلبد.
رئیس پژوهشکده اسلام تمدنی، در ادامه با توجه به اینکه اهل تحقیق٬ علت مستبد بودن یک فرد در جامعه را جامعه مستبد میدانند، متذکر شد: جامعه عرب دوران امام حسین(ع) به دلایل نظام قبیلهای عربها و برداشت غلط از دیانت اسلامی، روحیه استبدادی داشتند.
واسعی، در پایان یادآور شد: طبیعی است٬ امام حسین(ع) که انسان والایی در نظر گرفته میشود در چنین فضای استبدادی اعتراض میکند و نمیتواند دوام بیاورد و بدیهی است که نتیجه چنین اعتراضی، وقایعی میشود که اتفاق افتاد.