حجتالاسلام محمدعلی فیضآبادی، استاد حوزه و دانشگاه در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، درخصوص سیره نبوی در آموزش قرآن، با بیان این مطلب که طبق روایات در عصر پیامبر(ص) تعداد افراد باسواد در سرزمین حجاز، 17 نفر بوده است، اظهار کرد: پیامبر اکرم(ص) پس از نزول وحی، آیات را بر کاتبانی چون حضرت علی(ع)، زیدبن ثابت و شخصیتهای دیگر میخواندند و آنها نیز به کتابت میپرداختند.
وی دیگر اقدام خاتمالانبیا(ص) درخصوص آموزش قرآن را سرمایهگذاری بر روی حفاظ دانست و ادامه داد: حضرت رسول(ص) بر حفظ آیات الهی بسیار تأکید میکردند و چون مردم عربزبان بودند و قرآن هم دارای نظم و آهنگ زیبایی است، به خوبی در ذهنشان میماند.
این کارشناس علوم دینی رادیو خراسان رضوی، افزود: بعضی از افراد که قرآن را یاد میگرفتند، نزد پیامبر(ص) میآمدند و آیات را قرائت کرده و حضرت رسول(ص) هم آیات را تفسیر میکردند تا مردم به آن آیات عمل کنند و سپس آیات بعدی نازل میشد و چنین روالی وجود داشت.
همت پیامبر(ص) بر تربیت نیروهای متخصص قرآنیحجتالاسلام فیضآبادی، شاگردپروری را اقدام دیگر حضرت محمد(ص) در راستای آموزش و حفظ قرآن عنوان کرد و ادامه داد: تربیت شاگردان و نیروهای متخصص در زمان حضرت علی(ع) هم رایج بود و صحابه مفسر توانمند که در همان زمان هم حضور داشتند، اکثرشان شاگرد حضرت امیرمومنان(ع) و جزو صحابه پیامبر(ص) بودند.
وی اضافه کرد: پس از تربیت نیروهای متخصص، مدرسههایی هم ایجاد کرده بودند که در آن مردم به فراگیری و آموزش قرائت قرآن میپرداختند و به طور کلی، اقدامات پیامبر اعظم(ص) درخصوص آموزش قرآن در حفظ، انجام قرائت توسط مردم نزد پیامبر(ص) و عمل به آن، تربیت شاگرد و نیروهای متخصص و آموزشهای عمومی است که در سیره همه اهل بیت(ع) نیز قابل مشاهده است.
اعزام قاریان به نواحی مختلف، در عصر نبویعضو اتاق فکر تبلیغ خراسان، بیان کرد: یکی از کارهای پیامبر(ص) اعزام قراء به نقاط مختلف بود، مثلا مصعببن عمیر را به مدینه فرستادند که با صوت قرآن بخواند و مردم را هدایت کند و این معرفی مبلغان هم برای آموزش قرآن و هم تفسیر بود که در تاریخ تفسیر مفسران این موارد نقل شده است.
تحریف قرآن، خلاف عقل و امری غیرممکن استحجتالاسلام فیضآبادی با بیان اینکه مسئله تحریف قرآن اصلا امکان ندارد، بیان کرد: مثلا شعر «الا یا ایها الساقی»، حافظ شیرازی که خیلی معروف و در بین مردم مشهور است را اگر کسی اشتباه بخواند، با تذکر دیگران مواجه میشود، پس قرآنی که هر روز مردم آنرا خوانده و مرور میکنند هم اگر بهغلط خوانده میشد، با تذکر مواجه میشد، بنابراین امکان اشتباه در آن نیست و امکان ندارد تحریف و واژهها کم و زیاد شود.
وی ابراز کرد: حتی در یکی از جنگها به نام یمامه، با اینکه بعضیها تازه مسلمان شده و به سپاه اسلام پیوسته بودند، چون واژههای قرآن را اشتباه میخواندند، جنگی بینشان درگرفت و عده زیادی کشته شدند که این نشاندهنده تعصب مسلمانان نسبت به قرآن است، همچنین با وجود تعصب پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) نسبت به کلام الله مجید، امکان تحریف آن وجود ندارد و تحریف خلاف عقل است و به هیچ وجه امکان ندارد.
اعجاز لفظی و معنوی قرآن، جاذب قلوب اعراب بودکارشناس علوم دینی رادیو خراسان رضوی، مطرح کرد: در آن روزگار که عربها بسیار به شعر علاقهمند بوده و در آن تبحر داشتند، اوضاع بهگونهای بود که اشعار را در بازار میخواندند و برخی از اشعار را با آب طلا نوشته و بر دیوار کعبه میآویختند که به معلّقات سبع(هفتگانه) معروف شدند.
وی ادامه داد: قرآن جذبه معنوی و مادی خاصی دارد، آیات آن نه شعر و نه نظم است، بلکه هر دو است و علاوه بر احساسات، دارای ابعاد عقلانی، علمی، فلسفی و عرفانی نیز هست و در آن زمان هم بسیار مورد توجه واقع میشد.
حجتالاسلام فیضآبادی افزود: یک شب وقتی پیامبر(ص) قرآن میخواند، چند تن از سران کفر، مخفیانه به آن گوش میکردند و در هنگام بازگشت، با دیدن همدیگر خجالت زده شدند و گفتند از فردا شب کسی نیاید، اما در شب بعدی، همه با این تفکر که بقیه نمیآیند، برای شنیدن صوت تلاوت پیامبر(ص) رفته و باز یکدیگر را دیدند.
عضو اتاق فکر تبلیغ خراسان در ادامه ابراز کرد: این جریان نشاندهنده جاذبه قرآن کریم است که در واقع تعصب کفار مانع گوش دادن آنها به قرآن میشد و با این جذبه معنوی و علمی که قرآن داشت، عربها خود به خود دنبال آن میرفتند تا از ابعاد مختلف این کتاب آسمانی بهرهمند شوند.
وی با عنوان این مطلب که همت پیامبر(ص) بیشتر بر بحث حفظ، کتابت و تفسیر قرآن بود، مطرح کرد: قرآن مکرر و متواتر خوانده میشد و لهجه عربی هم لهجه خاصی بود. اختلاف قرائتها که بعدها پیش آمد، سند قوی ندارد چون اگر کسی اشتباه بخواند، همه متوجه شده و ایراد او را گوشزد میکنند.
محور همه اقدامات پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)، قرآن بودحجتالاسلام فیضآبادی اظهار کرد: وجه مشترک رسول اکرم(ص) و اهلبیت(ع) این بود که قرآن محور بودند و کتاب الهی، محور تمام کارها و صحبتهایشان بود، در صورتی که در جامعه ما این امر وجود ندارد.
وی افزود: البته ما در حال حاضر حفظ و قرائت کلام الله مجید را داریم ولی اقامه قرآن صورت نمیگیرد، یعنی اگر شهرداری طرح میدهد، باید مبتنی بر قرآن باشد، همچنین مشاورههای روانشناسان و تدریس معلمان و ... همه باید مبتنی بر قرآن باشد و قرآن وارد بطن جامعه شود.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه اهل بیت(ع) همیشه سؤالات را به قرآن ارجاع میدادند و از منظر قرآن پاسخگو بودند، عنوان کرد: این در حالی است که قرائت و حفظ کتاب الهی مقدمه است و 98 درصد تحقق واقعی قرآن در جامعه، عمل به آن است.