به گزارش
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حسن رحیمپورازغدی، عضو شورای انقلاب فرهنگی، ظهر امروز، 23 دیماه در
نشست جایگاه پیوستنگاری فرهنگی ـ اجتماعی در تحقق شهر اسلامی در مشهد،
گفت: یکی از علتهای پرداختن به موضوع پیوست فرهنگی ـ اجتماعی در خصوص
معماری و شهرسازی، تصور برخی است که به معماری از دیدگاه سختافزاری، فنی و
مهندسی آن مینگرند و یا به دلیل حضور افرادی است که ارتباط فرهنگ را با
ساختمان نمیبینند، در صورتی که جسم و روح شهر با یکدیگر در ارتباط است.
وی
با بیان اینکه در حال حاضر معماری و شهرسازی ما، آن نوع معماری و شهرسازی
است که ذیل دنیای غرب قرار دارد، ابراز کرد: برخی تصور میکنند موضوعات
فرهنگی به معماری مرتبط نیست، برای تبیین این موضوع از آنان میخواهم تا به
شهرهای خارج از کشور سفر کرده تا متوجه شوند معماران غربی برای شهر خود
هویتی قائل هستند و صرفاً به ساختوساز بیهدف نمیپردازند.
شهرسازی ما ذیل شهرسازی غربی است
رحیمپورازغدی
گفت: در حال حاضر که شهرسازی ما ترکیبی از شهرسازی مدرن و سنتی شده و
موضوعات هویتی در آن نادیده گرفته میشود، میتوان گفت که شهرسازی ما نه
تنها اسلامی نیست بلکه ذیل شهرسازی غرب است.
عضو
شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه امام خمینی(ره) بعد از پایان جنگ
تحمیلی در دستوری به آیتالله هاشمیرفسنجانی و رهبری اعلام کردند که بخشی
از شهرهای اشغالی مثل خرمشهر را بازسازی نکنید زیرا بیان خاطرات صرفاً برای
نسل بعدی کافی نیست، بلکه باید آنها خود با چشم خود ببینند که استکبار
جهانی چه بر سر شهرهای ما آورده است، اظهار کرد: متأسفانه امروزه حتی یک
بخش کوچک از شهر خرمشهر را نمیبینید که تداعیکننده هشت سال جنگ تحمیلی
باشد.
وی ادامه داد: این در حالی است
که در برلین، اطراف یک کلیسایی که در زمان جنگ تخریب شده را دیوار کشیدند و
در حد 20 خط تاریخ، ویرانی این کلیسا را بیان کردند تا به شهر خود هویت
بخشند و به نسلهای آینده بگویند که این شهر یک جنگ را پشت سر گذاشته است.
رحیمپورازغدی
با اشاره به اینکه شهر اسلامی یعنی شهری که ارزشهای الهی در آن برای مردم
اهمیت دارد، گفت: در واقع شهرسازی صرفاً اسکلت شهر نیست، بلکه پوست و گوشت
یک شهر است، یعنی وقتی یک شهروند وارد یک شهر میشود از دیدن معماری آن
ذهنیتی را نسبت به آن شهر پیدا میکند که آیا این شهر، شهر افراد پاکدامن
است یا آلوده.
شهرسازی جزو علوم فرهنگی است
وی
در خصوص هویت شهر گفت: مناظر طبیعی و ساختمانها هویت یک شهر را تشکیل
میدهند، به گونهای که این موضوع را حتی نظام لیبرال سرمایهداری غرب و
شرق نیز متوجه شده است که باید برای معماری آکادمیک جهان موضوعات هویتی را
مدنظر قرار دهند، از همین رو آنها، شهرسازی را جزو علوم فرهنگی قلمداد
میکنند.
عضو شورای عالی انقلاب
فرهنگی با بیان اینکه حتی حیوانات نیز برای ساختمانسازی خود بر اساس فرهنگ
غریزی عمل میکنند، گفت: خانه انسانها با لانه حیوانات متفاوت است،
بنابراین نیازمند این هستیم که برای هر خانه شکل و هویتی را تصور کنیم.
زیرا شهرسازی ما بیانگر هویت ماست، همانطور که در فیلمهای هالیوودی، بزرگی
و عظمت برجها نشان داده میشود تا به سایر کشورها بفهمانند بزرگ و رئیس
همگان هستند، این درحالی است که وقتی وارد شهرهای آنان میشویم، اکثر
خانهها ویلایی و دارای فضای سبز است.
رویکرد هویتی معماری کاخ سفید
رحیمپورازغدی
با اشاره به اینکه حتی ساختمان حکومتی امریکا نیز از رویکرد هویتی
برخوردار است، گفت: کاخ سفید را با تکیه بر معماری رومی ساختند تا بگویند
که ما تداوم تمدن روم هستیم، در حالی که هیچ ارتباطی بین آمریکا و تمدن روم
وجود ندارد، اما میخواهند خود را به این تمدن گره بزنند.
شهرهای امروز روستاهای متورم دیروز هستند
وی
ادامه داد: در واقع هویت یک شهر از اجزای مختلفی تشکیل شده است و ریشه در
دیدگاه عقلانی و اخلاقی دارد که برای فهم این موضوع لازم است، بدانیم
استدلال این شهر بر چه اساسی قرار گرفته است، زیرا هر ساختمانی، سلولی در
بدن کوچه و خیابان، عضوی از محله است و شهر نیز عضوی از یک تمدن است،
بنابراین شهرهای امروز ما در واقع روستاهای متورم شده 20 سال اخیر هستند.
عضو
شورای عالی انقلاب فرهنگی به شهر دلف از کشور هلند اشاره کرد و گفت: در
این شهر دیدگاه غیرمذهبی حاکم است و اخلاق هیچ جایگاهی ندارد، به گونهای
که فساد و جنایت جزوی از ارزشهای آن به حساب میآید، اما متوجه شدیم یک
دانشگاه را به دلیل اینکه ارتفاعش از کلیسای شهر بالاتر بود، تخریب
کردهاند. این حرکت نه به خاطر احترام به کلیسا بلکه چون این کلیسا جزو
قدیمیترین ساختمانهای شهر بود و به خود اجازه نمیدادند تا ساختمانسازی
بلندی در اطراف آن انجام دهند، زیرا جزو هویت شهر محسوب میشده است.
وی
عنوان کرد: این درحالی است که در شهر مشهد ساختمانهای مرتفع، اطراف حرم
رضوی را احاطه کردند و در شهر مکه، ساختماهای مرتفع جایگاه والای کعبه را
زیر سؤال بردند و از بالای برجهای مرتفع این شهر، کعبه در واقع در زیر پای
افراد دیده میشود.
عضو شورای عالی
انقلاب فرهنگی با بیان اینکه روایات ائمه معصومین(ع) میتواند پاسخ بسیاری
از سؤالات ما در حوزه معماری اسلامی باشد، گفت: به دانشگاه آکسفورد و
کمبریج که وارد میشویم ساخت و سازهای این دانشگاهها ما را به یاد مدرسه
نواب میاندازد که به شکل حجرهمانند در اطراف ساختمان ساخته شده است. اما
از این دانشگاه به شکل یک موزه استفاده نمیکنند، بلکه در آن تحصیل
میکنند.
رحیمپورازغدی با اشاره به
اینکه شکل ساختمانها، پیامهای مختلفی به افراد منتقل میکنند که افراد،
افسرده و یا بانشاط باشند و یا خشونتطلبی را به آنها القا میکند، اظهار
کرد: حتی اگر ما بخواهیم بر طبق معماری غربی حرکت کنیم، باید برای شهر خود
هویتی قائل باشیم، زیرا شهری که خانههای یک طبقه در میان برجهای مختلف آن
ساخته شده باشد، پیامهای متفاوتی را برای فرد به همراه دارد که یکی از
آنها، اختلاف طبقاتی در بین افراد این جامعه است.
عضو
شورای انقلاب فرهنگی با بیان اینکه یک خانه باید برای اخلاق جنسی، حریمی
قائل باشد و زمینه را برای صله رحم افراد فراهم کند، گفت: با توجه به
روایات رسیده از پیامبر(ص)، هر خانواده تا چهل خانه از چهار طرف خود را
همسایه است، بنابراین هر خانواده خود را باید در پوشش شبکهای 160 خانواده
ببیند تا بتواند زندگی آنان را نیز داشته باشد.
وی
با بیان اینکه معماری مسجد در حضور مردم تأثیرگذار است، گفت: بخشی از
ناهنجاریهای اجتماعی به دلیل بیتوجهی به ساخت و سازها است، زیرا محلههای
تاریک و حاشیهنشین شهر و خرابههای آن، زمینهساز رفتارهای ناهنجاری را
برای افراد فراهم میکند.
پیوستهای فرهنگی با تغییر مدیریت عوض نشوند
رحیمپورازغدی
ادامه داد: پیوستهای فرهنگی نباید با تغییر مدیریت عوض شود، بلکه باید به
شکل مداوم در خصوص ساخت و سازها و هویت شهر تأثیرگذار باشد، چرا که اصل
شهر بر اساس روابط انسانی، اخلاقی و حقوقی پایهریزی شده است.
عضو
شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: حتی اگر با نگاه غربی به معماری نگاه کنیم،
در هر شهر، نمادها و نهادها از اهمیت بسیار بالایی برخوردار هستند، زیرا
با این وجود، شهرها را نمیشود یکساله عوض کرد، بلکه باید برنامهریزی کرد
تا طی 50 سال آینده به نتیجه برسیم.