رئیس شورای استانی نهاد رهبری در دانشگاههای خراسان رضوی:
آیتالله هاشمی رفسنجانی در کنار ابعاد سیاسیاش، یک شخصیت قرآنی بود
گروه سیاست و اقتصاد: مرحوم آیتالله هاشمی رفسنجانی در کنار ابعاد سیاسی و فرهنگیاش یک شخصیت قرآنی بود و تفسیر راهنما که از ایشان بر جای مانده یک کار منحصر به فرد است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حجتالاسلام احمد ترابی، رئیس شورای استانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای خراسان رضوی، ظهر امروز، 26 دیماه در مراسم گرامیداشت آیتالله هاشمی رفسنجانی که در مسجد الزهرا(س) دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، با بیان اینکه مرحوم هاشمی رفسنجانی در کنار ابعاد سیاسی، اجتماعی و فرهنگیاش یک شخصیت قرآنی بود، گفت: تفسیر راهنما که از ایشان بر جای مانده، دارای سبک ابتکاری است و قبل و بعد از ایشان کمتر کسی آن سبک را داشته است.
رفسنجانی با اتکای به قرآن و معارف دین، شخصیتی سیاسی داشت
وی با بیان اینکه مرحوم رفسنجانی بخش اعظم مطالب کتاب تفسیر راهنما را در زندان تهیه کرده است، ادامه داد: ایشان زمانی که در زندانهای ساواک به سر میبرد، از فرصت استفاده کرده و اقدام به تفسیر قرآن کرد. وی در این دوران، قرآن را به شیوه جدیدی مطالعه کرد، به گونهای که هر آیه را از ابعاد مختلف مورد توجه قرار میداد و مفاهیم آن را استخراج میکرد؛ بهطوریکه میبینیم در این تفسیر به عنوان مثال برای یک آیه، 15 برداشت متفاوت ذکر کرده است.
وی تصریح کرد: مرحوم رفسنجانی دستنوشتههایش از کتاب تفسیر راهنما در زندان را هنگامی که خانوادهاش به دیدنش میرفتند، دور از چشم مأموران، به آنها میداد و دفتر جدیدی از خانوادهاش میگرفت و ادامه مطالعاتش را در آن مینوشت. بعدها هنگامی که من و چند نفر دیگر کار مشترکی با رفسنجانی در خصوص همین کتاب تفسیر راهنما انجام دادیم، با همان دستنوشتههایش در زندان سروکار داشتیم و این تلاش و همت ایشان، درس بزرگی برای ما بود.
وی اظهار کرد: مرحوم رفسنجانی با اتکای به قرآن و معارف دین، شخصیتی سیاسی، اجتماعی و فرهنگی هم داشت و خودش را وقف حوزههای علمیه و دین کرده بود به گونهای که در این راه تمام مادیات را زیر پا گذاشته و از جان و مال خودش گذشته بود.
هاشمیرفسنجانی، مصداق «هُمُ الْفَائِزُونَ» است
وی با اشاره به آیه 20 سوره توبه، «الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللَّهِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ، كسانى كه ايمان آورده و هجرت كرده و در راه خدا با مال و جانشان به جهاد پرداختهاند نزد خدا مقامى هر چه والاتر دارند و اينان همان رستگارانند»، هاشمی رفسنجانی را مصداق این آیه دانست و گفت: مرحوم هاشمی رفسنجانی از سرزمین خودش به سرزمین علم هجرت کرد و به درسآموزی از امام خمینی(ره) و سایر علما پرداخت، بعد در راه دینش، شکنجههای طولانی و سخت ساواک را تحمل کرد.
وی با بیان اینکه نسل جوان کنونی جز آنچه اندک در صدا و سیما گفته میشود اطلاع چندانی از شکنجهها و سرگذشت هاشمی ندارند؛ کاش این موارد بیشتر توضیح داده میشد، اظهار کرد: هاشمی در راه دین اسلام و انقلاب از مالش هم گذشته بود؛ به طوری که از اول انقلاب تا لحظه رحلتش هیچ مالی به اموال شخصی او افزوده نشده بود.
وقف اموال در راه انقلاب
وی به ذکر خاطرهای در این زمینه پرداخت و تصریح کرد: زمانی که در قم حضور داشتم، یکی از طلبهها ما را به منزلش دعوت کرد و گفت: سند این منزل را آقای رفسنجانی برای من زده است و نه تنها این منزل، بلکه سندبسیاری از خانهها و زمینهای این اطراف را آقای رفسنجانی زده است.
وی ادامه داد: این زمینها پشتوانه انقلاب بود؛ به طور مثال خانوادههایی که همسرشان قبل از این انقلاب به زندان میافتادند، از محل همین زمینها حمایت و تأمین اقتصادی میشدند، بعد از انقلاب هم شنیدم که آن زمینها را در قم به طلبهها واگذار کردند.
وی یادآور شد: رفسنجانی در راه خدا هجرت کرد و از جان و مالش گذشت، لذا مصداق آیه 20 سوره توبه است و بر اساس همین آیه، چنین افرادی، اجر و پاداش بیشتری نسبت به دیگران دارند.
وی با بیان اینکه مرحوم رفسنجانی از ذلت و استکبار، گریزان و به دنبال عزت اجتماعی برای کشورش بود، گفت: خیلی افراد ممکن است چنین دیدگاهی داشته باشند اما فرق هاشمی با دیگران در این است که او برای مبارزه با ظلم و استکبار و دفاع از حریم دین و ارزشهای اسلامی، سختیهای بسیاری را تحمل کرد که از آن جمله میتوان به شکنجههای زندان ساواک اشاره کرد.
تثبیت نظام جمهوری اسلامی؛ اولین هدف مهم هاشمی بعد از انقلاب
حجتالاسلام ترابی با بیان اینکه شخصیت مرحوم هاشمی به دو بخش قبل و بعد از انقلاب تقسیم میشود اما هدف او همواره مشترک بود، اظهار کرد: اولین هدف مهم هاشمی بعد از انقلاب، تثبیت نظام جمهوری اسلامی و دومین اقدام او، دفاع از انقلاب در مقابل جریان ضد انقلاب و مبارزه با مهاجمان خارجی از جمله جنگ عراق بود.
وی، جلوه سوم جهادهای هاشمی در بعد از انقلاب را دوره ریاست جمهوری او عنوان کرد و افزود: این دوره هشت ساله دوره سازندگی اقتصادی جامعه بود که مقام معظم رهبری هم در پایان دوران ریاست جمهوری هاشمی به آن اشاره کرده و طی سخنانی فرمودند: «این دوره هشت ساله برای کشور یک دوره بسیار پرکار و پر تلاش و دوره بازسازی بود، حقیقتاً در این دوران کشور بازسازی شد و بخش قابل توجهی از این موفقیتها به شخصیت آقای رفسنجانی باز میگردد؛ ایشان از روحیه پرکار و مبتکری برخوردارند، همت بلند داشتند، اقدامات شجاعانه انجام میدادند و از کارهای بزرگ نمیترسیدند و ... ایمان عمیق به توانایی خود، همچنین هوشمندی ایشان از دیگر خصوصیاتی بود که مؤثر بود».
اعتدالبخشی هاشمی رفسنجانی در فضاهای سیاسی
وی از دورانی که هاشمی رفسنجانی به عنوان رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب بود به عنوان دوران مدیریت غیر مستقیم فضاهای سیاسی با دیده اعتدال بخش و حفاظت از نظام سیاسی نام برد و تصریح کرد: ایشان در این دوران مدیریت فکری داشت و گرچه رئیس دولت نبود اما فراتر از همان جایگاهی که قرار داشت، عمل میکرد و به دنبال اعتدالبخشی و حفاظت از نظام سیاسی بود.
نقش پدری هاشمی برای انقلاب
وی با بیان اینکه بیشترین چالشهایی که بعداً در بین موافقان و مخالفان هاشمی پیدا شد، مربوط به همین بخش زندگی او بود، اظهار کرد: به نظر من مقام معظم رهبری و آیتالله هاشمی رفسنجانی دو پدر این انقلاب هستند.
وی با اشاره به اینکه پیامبر(ص) خودشان و حضرت علی(ع) را دو پدر امت خطاب کردهاند، گفت: مرحوم امام خمینی(ره)، شهید بهشتی، شهید باهنر و .. همه در جریان انقلاب نقش داشتند و در بین این بزرگان دو عنصر شاخص مقام معظم رهبری و مرحوم هاشمی رفسنجانی تنها کسانی بودند که برای ما باقی مانده بودند و هر دو در حق انقلاب، پدری کرده بودند.
فرزندان قدردانی باشیم
ترابی تصریح کرد: در یک خانواده اگر اختلاف نظری بین پدر و مادر ایجاد شود، هیچگاه فرزندان صالح از این اختلاف سوء استفاده نمیکنند و نه تنها بر اختلاف دامن نمیزنند بلکه سعی میکنند حق پدر و مادر را به جا آورند، امروز نیز ما به عنوان فرزندان انقلاب نباید کسانی که عمر و جان و مال خودشان را در راه انقلاب سرمایهگذاری کردند، مورد بیمهری قرار دهیم.
وی یادآور شد: انتقاد همواره وجود دارد و راه انتقاد هم باز است اما رفتار خصمانه و مورد اتهام و آزار قرار دادن دیگری، رفتاری است که شایسته نیست و اگر دلسوزانه نگاه کنیم، میبینیم همه اینها در شکلگیری انقلاب سهم داشتهاند و ما فرزندان انقلاب باید دست در دست هم، فضایی دوستانه و همراه با معنویت و اخلاق را ایجاد کنیم و قدردان کسانی که عمرشان را دلسوزانه در راه انقلاب صرف کردند، باشیم.
وی در پایان یادآور شد: امیدواریم این رحلت، مقدمه انس و الفت فرزندان انقلاب باشد و در ادامه راه بزرگمردی چون هاشمی رفسنجانی، کشوری آزاد، مستقل و آباد داشته باشیم.
رفسنجانی با اتکای به قرآن و معارف دین، شخصیتی سیاسی داشت
وی با بیان اینکه مرحوم رفسنجانی بخش اعظم مطالب کتاب تفسیر راهنما را در زندان تهیه کرده است، ادامه داد: ایشان زمانی که در زندانهای ساواک به سر میبرد، از فرصت استفاده کرده و اقدام به تفسیر قرآن کرد. وی در این دوران، قرآن را به شیوه جدیدی مطالعه کرد، به گونهای که هر آیه را از ابعاد مختلف مورد توجه قرار میداد و مفاهیم آن را استخراج میکرد؛ بهطوریکه میبینیم در این تفسیر به عنوان مثال برای یک آیه، 15 برداشت متفاوت ذکر کرده است.
وی تصریح کرد: مرحوم رفسنجانی دستنوشتههایش از کتاب تفسیر راهنما در زندان را هنگامی که خانوادهاش به دیدنش میرفتند، دور از چشم مأموران، به آنها میداد و دفتر جدیدی از خانوادهاش میگرفت و ادامه مطالعاتش را در آن مینوشت. بعدها هنگامی که من و چند نفر دیگر کار مشترکی با رفسنجانی در خصوص همین کتاب تفسیر راهنما انجام دادیم، با همان دستنوشتههایش در زندان سروکار داشتیم و این تلاش و همت ایشان، درس بزرگی برای ما بود.
وی اظهار کرد: مرحوم رفسنجانی با اتکای به قرآن و معارف دین، شخصیتی سیاسی، اجتماعی و فرهنگی هم داشت و خودش را وقف حوزههای علمیه و دین کرده بود به گونهای که در این راه تمام مادیات را زیر پا گذاشته و از جان و مال خودش گذشته بود.
هاشمیرفسنجانی، مصداق «هُمُ الْفَائِزُونَ» است
وی با اشاره به آیه 20 سوره توبه، «الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللَّهِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ، كسانى كه ايمان آورده و هجرت كرده و در راه خدا با مال و جانشان به جهاد پرداختهاند نزد خدا مقامى هر چه والاتر دارند و اينان همان رستگارانند»، هاشمی رفسنجانی را مصداق این آیه دانست و گفت: مرحوم هاشمی رفسنجانی از سرزمین خودش به سرزمین علم هجرت کرد و به درسآموزی از امام خمینی(ره) و سایر علما پرداخت، بعد در راه دینش، شکنجههای طولانی و سخت ساواک را تحمل کرد.
وی با بیان اینکه نسل جوان کنونی جز آنچه اندک در صدا و سیما گفته میشود اطلاع چندانی از شکنجهها و سرگذشت هاشمی ندارند؛ کاش این موارد بیشتر توضیح داده میشد، اظهار کرد: هاشمی در راه دین اسلام و انقلاب از مالش هم گذشته بود؛ به طوری که از اول انقلاب تا لحظه رحلتش هیچ مالی به اموال شخصی او افزوده نشده بود.
وقف اموال در راه انقلاب
وی به ذکر خاطرهای در این زمینه پرداخت و تصریح کرد: زمانی که در قم حضور داشتم، یکی از طلبهها ما را به منزلش دعوت کرد و گفت: سند این منزل را آقای رفسنجانی برای من زده است و نه تنها این منزل، بلکه سندبسیاری از خانهها و زمینهای این اطراف را آقای رفسنجانی زده است.
وی ادامه داد: این زمینها پشتوانه انقلاب بود؛ به طور مثال خانوادههایی که همسرشان قبل از این انقلاب به زندان میافتادند، از محل همین زمینها حمایت و تأمین اقتصادی میشدند، بعد از انقلاب هم شنیدم که آن زمینها را در قم به طلبهها واگذار کردند.
وی یادآور شد: رفسنجانی در راه خدا هجرت کرد و از جان و مالش گذشت، لذا مصداق آیه 20 سوره توبه است و بر اساس همین آیه، چنین افرادی، اجر و پاداش بیشتری نسبت به دیگران دارند.
وی با بیان اینکه مرحوم رفسنجانی از ذلت و استکبار، گریزان و به دنبال عزت اجتماعی برای کشورش بود، گفت: خیلی افراد ممکن است چنین دیدگاهی داشته باشند اما فرق هاشمی با دیگران در این است که او برای مبارزه با ظلم و استکبار و دفاع از حریم دین و ارزشهای اسلامی، سختیهای بسیاری را تحمل کرد که از آن جمله میتوان به شکنجههای زندان ساواک اشاره کرد.
تثبیت نظام جمهوری اسلامی؛ اولین هدف مهم هاشمی بعد از انقلاب
حجتالاسلام ترابی با بیان اینکه شخصیت مرحوم هاشمی به دو بخش قبل و بعد از انقلاب تقسیم میشود اما هدف او همواره مشترک بود، اظهار کرد: اولین هدف مهم هاشمی بعد از انقلاب، تثبیت نظام جمهوری اسلامی و دومین اقدام او، دفاع از انقلاب در مقابل جریان ضد انقلاب و مبارزه با مهاجمان خارجی از جمله جنگ عراق بود.
وی، جلوه سوم جهادهای هاشمی در بعد از انقلاب را دوره ریاست جمهوری او عنوان کرد و افزود: این دوره هشت ساله دوره سازندگی اقتصادی جامعه بود که مقام معظم رهبری هم در پایان دوران ریاست جمهوری هاشمی به آن اشاره کرده و طی سخنانی فرمودند: «این دوره هشت ساله برای کشور یک دوره بسیار پرکار و پر تلاش و دوره بازسازی بود، حقیقتاً در این دوران کشور بازسازی شد و بخش قابل توجهی از این موفقیتها به شخصیت آقای رفسنجانی باز میگردد؛ ایشان از روحیه پرکار و مبتکری برخوردارند، همت بلند داشتند، اقدامات شجاعانه انجام میدادند و از کارهای بزرگ نمیترسیدند و ... ایمان عمیق به توانایی خود، همچنین هوشمندی ایشان از دیگر خصوصیاتی بود که مؤثر بود».
اعتدالبخشی هاشمی رفسنجانی در فضاهای سیاسی
وی از دورانی که هاشمی رفسنجانی به عنوان رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب بود به عنوان دوران مدیریت غیر مستقیم فضاهای سیاسی با دیده اعتدال بخش و حفاظت از نظام سیاسی نام برد و تصریح کرد: ایشان در این دوران مدیریت فکری داشت و گرچه رئیس دولت نبود اما فراتر از همان جایگاهی که قرار داشت، عمل میکرد و به دنبال اعتدالبخشی و حفاظت از نظام سیاسی بود.
نقش پدری هاشمی برای انقلاب
وی با بیان اینکه بیشترین چالشهایی که بعداً در بین موافقان و مخالفان هاشمی پیدا شد، مربوط به همین بخش زندگی او بود، اظهار کرد: به نظر من مقام معظم رهبری و آیتالله هاشمی رفسنجانی دو پدر این انقلاب هستند.
وی با اشاره به اینکه پیامبر(ص) خودشان و حضرت علی(ع) را دو پدر امت خطاب کردهاند، گفت: مرحوم امام خمینی(ره)، شهید بهشتی، شهید باهنر و .. همه در جریان انقلاب نقش داشتند و در بین این بزرگان دو عنصر شاخص مقام معظم رهبری و مرحوم هاشمی رفسنجانی تنها کسانی بودند که برای ما باقی مانده بودند و هر دو در حق انقلاب، پدری کرده بودند.
فرزندان قدردانی باشیم
ترابی تصریح کرد: در یک خانواده اگر اختلاف نظری بین پدر و مادر ایجاد شود، هیچگاه فرزندان صالح از این اختلاف سوء استفاده نمیکنند و نه تنها بر اختلاف دامن نمیزنند بلکه سعی میکنند حق پدر و مادر را به جا آورند، امروز نیز ما به عنوان فرزندان انقلاب نباید کسانی که عمر و جان و مال خودشان را در راه انقلاب سرمایهگذاری کردند، مورد بیمهری قرار دهیم.
وی یادآور شد: انتقاد همواره وجود دارد و راه انتقاد هم باز است اما رفتار خصمانه و مورد اتهام و آزار قرار دادن دیگری، رفتاری است که شایسته نیست و اگر دلسوزانه نگاه کنیم، میبینیم همه اینها در شکلگیری انقلاب سهم داشتهاند و ما فرزندان انقلاب باید دست در دست هم، فضایی دوستانه و همراه با معنویت و اخلاق را ایجاد کنیم و قدردان کسانی که عمرشان را دلسوزانه در راه انقلاب صرف کردند، باشیم.
وی در پایان یادآور شد: امیدواریم این رحلت، مقدمه انس و الفت فرزندان انقلاب باشد و در ادامه راه بزرگمردی چون هاشمی رفسنجانی، کشوری آزاد، مستقل و آباد داشته باشیم.
