رئیس دانشگاه فردوسی مشهد عنوان کرد:
خلأ فرهنگی دانشگاهها در دوران حکومت پهلوی
گروه معارف: رئیس دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به اینکه در دوران قبل از انقلاب، تلاش میشد تمام زمان دانشجویان پر شود تا کمتر به فعالیتهای اعتراضی بپردازند، افزود: طی دوران حکومت پهلوی، خلأ جدی در حوزه فرهنگی و اسلامی نظام آموزش عالی وجود داشت و دانشجویان مباحث دینی و سیاسی را به صورت ممنوع و غیررسمی دنبال میکردند.
دکتر محمد کافی، رئیس دانشگاه فردوسی مشهد در گفت و گو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با اشاره به خلاء فرهنگی دانشگاهها در دوران حکومت پهلوی، گفت: رژیم پهلوی تلاش می کرد که تمام زمان دانشجویان را پر کند تا کمتر به فعالیتهای اعتراضی بپردازند لذا طی دوران حکومت پهلوی، خلأ جدی در حوزه فرهنگی و اسلامی نظام آموزش عالی وجود داشت و دانشجویان مباحث دینی و سیاسی را بهصورت کانونهای ممنوع و غیررسمی دنبال میکردند.
استقلال نظام دانشگاهی؛ شاهکلید تحول آموزش عالی
وی با بیان اینکه پس از انقلاب، پیوست فرهنگی و اسلامی در اکثر برنامههای آموزشی دانشگاه ایجاد شد و اعتلای فرهنگی جامعه و اهداف الهی در کنار آموزش و پژوهش برای دانشجویان در فهرست برنامههای دانشگاهها قرار گرفت، تصریح کرد: پس از پیروزی انقلاب، فصل جدیدی در آموزش عالی ایران آغاز شد که شاهکلید این تحول را باید در استقلال آموزش عالی ایران از کشورهایی که در زمان حکومت پهلوی، نظام آموزشی عالی را مستقیما رهبری میکردند، دانست.
وی با بیان اینکه دانشگاه فردوسی پیش از انقلاب با دانشگاه جرجتاون آمریکا روابط بسیار نزدیکی داشت، گفت: اکثر برنامههای درسی دانشگاههای کشور و بهویژه علوم تجربی توسط دانشگاه جرجتاون نوشته میشد؛ اما پس از انقلاب، دانشگاههای ایران استقلال یافتند و خود طرح درس نوشتند و رشتههای زیادی را ایجاد کردند.
پیروزی انقلاب و همگانی شدن آموزش عالی
کافی با بیان اینکه انقلاب اسلامی ایران در همگانی کردن آموزش عالی و ایجاد فرصت برای جوانان در زمینه ادامه تحصیل بسیار مغتنم بوده است، اظهار کرد: پیش از انقلاب، تنها ماموریت آموزش عالی، تربیت کارشناس برای ادارات دولتی بود اما امروز ماموریت مهم دانشگاههای ما تولید دانش، تبدیل علم به ثروت و انتقال همزمان آن به دانشجویان است.
وی یادآور شد: در دوران قبل از انقلاب هم دانشگاهها و هم صنایع کشور وارداتی بودند؛ بنابراین هیچگاه با یکدیگر تلاقی نداشتهاند.
رئیس دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به شخصیتهای تاثیرگذار در انقلاب اسلامی ایران از دانشگاه فردوسی مشهد، یادآور شد: نوشتهها و سخنرانیهای دکتر علی شریعتی به عبارتی موتور محرکه فعالیتهای سیاسی دانشجویی آن زمان محسوب میشد.
کافی اضافه کرد: رهبر معظم انقلاب در اکثر راهپیماییهای مسجد دانشگاه فردوسی و علوم پزشکی واقع در بیمارستان قائم مشهد حضور داشتند؛ همچنین شهید کامیاب، فرزانه، دیالمه و استاد خواجویان از دانشگاه فردوسی مشهد نقش مهمی را در پیروزی انقلاب اسلامی ایران ایفا کردند.
رئیس دانشگاه فردوسی مشهد با بیان اینکه وقوع جنگ تحمیلی و تحریمها در دوران پس از انقلاب، درواقع نوعی فرصت برای ایران به شمار میرفت، ادامه داد: این محدودیتها باعث شد که ایران بتواند بر روی پای خود بایستد و صنعت کشور به سمت بومیسازی حرکت کند که البته نقش دانشگاهها در این زمینه بسیار جدی بوده است.
مقایسه عملکرد آموزش عالی در قبل و بعد از انقلاب
وی با مقایسه عملکرد آموزش عالی در دوران قبل و بعد از انقلاب اسلامی، گفت: کسب رتبه اول علمی در منطقه و جهان اسلام دستاورد عظیمی است که در پی خودباوری نشئت گرفته از انقلاب اسلامی محقق شده است.
رئیس دانشگاه فردوسی مشهد با اعلام اینکه ارتقاء سهم ایران در تولید علم جهانی طی سالهای 57 تا 95 از 0.1 به 1.81 رسیده است، ادامه داد: اکنون 22 درصد از دانشجویان کشور در مقطع تحصیلات تکمیلی مشغول به تحصیل هستند؛ درحالیکه در ابتدای انقلاب تنها 10 درصد از دانشجویان کشور در این مقطع تحصیل میکردند. همچنین ایران در حوزه روابط علمی بینالمللی پیشرفت چشمگیری داشته است.
کافی تصریح کرد: تعداد اشتغال ایجاد شده مستقیم در پارکهای علم و فناوری مراکز رشد در سه ماهه ابتدایی سال جاری 30 هزار مورد بوده است. همچنین 750 ایده به محصول تبدیل شدهاند که از این تعداد تجاری سازی 550 محصول انجام شده است.
رئیس دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: در سال 57 با وجود 35 میلیون جمعیت در کشور، حدود 177 هزار دانشجو در ایران وجود داشت؛ اما اکنون با وجود 80 میلیون جمعیت، چهار میلیون و 336 هزار دانشجو در کشور تحصیل میکنند که این موضوع نشان میدهد که پس از انقلاب اسلامی ظرفیت عظیمی برای ادامه تحصیل جوانان فراهم شده است.
وی با بیان اینکه در حال حاضر در کنار دانشگاه، واحدهای فناور و شرکتهای دانشبنیان وجود دارند که حضور آنها باعث میشود که در کنار دانشآموختگی، زمینه کارآفرینی نیز فراهم شود، اظهار کرد: سهم آموزش عالی خراسان بزرگ در گذشته هفت الی هشت درصد بوده، اما اکنون سهم سه استان خراسان رضوی، شمالی و جنوبی بسیار بیشتر شده است، همچنین پیش از انقلاب تنها چهار هزار دانشجو در خراسان رضوی تحصیل میکردند؛ اما امروز این رقم به حدود 300 هزار دانشجو میرسد.
کافی افزود: دانشگاه فردوسی مشهد پیش از انقلاب دارای چهار دانشکده با تعداد محدودی رشته بود؛ درحالیکه امروز شاهد ساخت پردیس و دانشکدههای متعدد و توسعه کمی و کیفی رشتههای تخصصی در این دانشگاه هستیم.
توسعه استان با مشارکت مراکز دانشگاهی
وی در ادامه با شاره به اینکه استان خراسان از گذشته مهد علم و فرهنگ بوده و زبان فارسی در این خطه نما پیدا کرده است، گفت: از زمانی که علی ابن موسیالرضا(ع) به خراسان قدم گذاشتند، بزرگداشت علم، عالم و معلم در این دیار ترویج یافته است؛ البته پیش از اسلام نیز علم در این استان اهمیت داشته که با حضور امام رضا(ع) پررنگتر شده است.
وی در پایان راهاندازی شبکه جامع دانشگاهی استان خراسان رضوی برای اولینبار در کشور را از رویدادهای مهم در دولت تدبیر و امید دانست و گفت: همگرایی میان مدیران و دانشگاههای خراسان رضوی باعث شد که توسعه استان با مشارکت مراکز دانشگاهی صورت بگیرد.
استقلال نظام دانشگاهی؛ شاهکلید تحول آموزش عالی
وی با بیان اینکه پس از انقلاب، پیوست فرهنگی و اسلامی در اکثر برنامههای آموزشی دانشگاه ایجاد شد و اعتلای فرهنگی جامعه و اهداف الهی در کنار آموزش و پژوهش برای دانشجویان در فهرست برنامههای دانشگاهها قرار گرفت، تصریح کرد: پس از پیروزی انقلاب، فصل جدیدی در آموزش عالی ایران آغاز شد که شاهکلید این تحول را باید در استقلال آموزش عالی ایران از کشورهایی که در زمان حکومت پهلوی، نظام آموزشی عالی را مستقیما رهبری میکردند، دانست.
وی با بیان اینکه دانشگاه فردوسی پیش از انقلاب با دانشگاه جرجتاون آمریکا روابط بسیار نزدیکی داشت، گفت: اکثر برنامههای درسی دانشگاههای کشور و بهویژه علوم تجربی توسط دانشگاه جرجتاون نوشته میشد؛ اما پس از انقلاب، دانشگاههای ایران استقلال یافتند و خود طرح درس نوشتند و رشتههای زیادی را ایجاد کردند.
پیروزی انقلاب و همگانی شدن آموزش عالی
کافی با بیان اینکه انقلاب اسلامی ایران در همگانی کردن آموزش عالی و ایجاد فرصت برای جوانان در زمینه ادامه تحصیل بسیار مغتنم بوده است، اظهار کرد: پیش از انقلاب، تنها ماموریت آموزش عالی، تربیت کارشناس برای ادارات دولتی بود اما امروز ماموریت مهم دانشگاههای ما تولید دانش، تبدیل علم به ثروت و انتقال همزمان آن به دانشجویان است.
وی یادآور شد: در دوران قبل از انقلاب هم دانشگاهها و هم صنایع کشور وارداتی بودند؛ بنابراین هیچگاه با یکدیگر تلاقی نداشتهاند.
رئیس دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به شخصیتهای تاثیرگذار در انقلاب اسلامی ایران از دانشگاه فردوسی مشهد، یادآور شد: نوشتهها و سخنرانیهای دکتر علی شریعتی به عبارتی موتور محرکه فعالیتهای سیاسی دانشجویی آن زمان محسوب میشد.
کافی اضافه کرد: رهبر معظم انقلاب در اکثر راهپیماییهای مسجد دانشگاه فردوسی و علوم پزشکی واقع در بیمارستان قائم مشهد حضور داشتند؛ همچنین شهید کامیاب، فرزانه، دیالمه و استاد خواجویان از دانشگاه فردوسی مشهد نقش مهمی را در پیروزی انقلاب اسلامی ایران ایفا کردند.
رئیس دانشگاه فردوسی مشهد با بیان اینکه وقوع جنگ تحمیلی و تحریمها در دوران پس از انقلاب، درواقع نوعی فرصت برای ایران به شمار میرفت، ادامه داد: این محدودیتها باعث شد که ایران بتواند بر روی پای خود بایستد و صنعت کشور به سمت بومیسازی حرکت کند که البته نقش دانشگاهها در این زمینه بسیار جدی بوده است.
مقایسه عملکرد آموزش عالی در قبل و بعد از انقلاب
وی با مقایسه عملکرد آموزش عالی در دوران قبل و بعد از انقلاب اسلامی، گفت: کسب رتبه اول علمی در منطقه و جهان اسلام دستاورد عظیمی است که در پی خودباوری نشئت گرفته از انقلاب اسلامی محقق شده است.
رئیس دانشگاه فردوسی مشهد با اعلام اینکه ارتقاء سهم ایران در تولید علم جهانی طی سالهای 57 تا 95 از 0.1 به 1.81 رسیده است، ادامه داد: اکنون 22 درصد از دانشجویان کشور در مقطع تحصیلات تکمیلی مشغول به تحصیل هستند؛ درحالیکه در ابتدای انقلاب تنها 10 درصد از دانشجویان کشور در این مقطع تحصیل میکردند. همچنین ایران در حوزه روابط علمی بینالمللی پیشرفت چشمگیری داشته است.
کافی تصریح کرد: تعداد اشتغال ایجاد شده مستقیم در پارکهای علم و فناوری مراکز رشد در سه ماهه ابتدایی سال جاری 30 هزار مورد بوده است. همچنین 750 ایده به محصول تبدیل شدهاند که از این تعداد تجاری سازی 550 محصول انجام شده است.
رئیس دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: در سال 57 با وجود 35 میلیون جمعیت در کشور، حدود 177 هزار دانشجو در ایران وجود داشت؛ اما اکنون با وجود 80 میلیون جمعیت، چهار میلیون و 336 هزار دانشجو در کشور تحصیل میکنند که این موضوع نشان میدهد که پس از انقلاب اسلامی ظرفیت عظیمی برای ادامه تحصیل جوانان فراهم شده است.
وی با بیان اینکه در حال حاضر در کنار دانشگاه، واحدهای فناور و شرکتهای دانشبنیان وجود دارند که حضور آنها باعث میشود که در کنار دانشآموختگی، زمینه کارآفرینی نیز فراهم شود، اظهار کرد: سهم آموزش عالی خراسان بزرگ در گذشته هفت الی هشت درصد بوده، اما اکنون سهم سه استان خراسان رضوی، شمالی و جنوبی بسیار بیشتر شده است، همچنین پیش از انقلاب تنها چهار هزار دانشجو در خراسان رضوی تحصیل میکردند؛ اما امروز این رقم به حدود 300 هزار دانشجو میرسد.
کافی افزود: دانشگاه فردوسی مشهد پیش از انقلاب دارای چهار دانشکده با تعداد محدودی رشته بود؛ درحالیکه امروز شاهد ساخت پردیس و دانشکدههای متعدد و توسعه کمی و کیفی رشتههای تخصصی در این دانشگاه هستیم.
توسعه استان با مشارکت مراکز دانشگاهی
وی در ادامه با شاره به اینکه استان خراسان از گذشته مهد علم و فرهنگ بوده و زبان فارسی در این خطه نما پیدا کرده است، گفت: از زمانی که علی ابن موسیالرضا(ع) به خراسان قدم گذاشتند، بزرگداشت علم، عالم و معلم در این دیار ترویج یافته است؛ البته پیش از اسلام نیز علم در این استان اهمیت داشته که با حضور امام رضا(ع) پررنگتر شده است.
وی در پایان راهاندازی شبکه جامع دانشگاهی استان خراسان رضوی برای اولینبار در کشور را از رویدادهای مهم در دولت تدبیر و امید دانست و گفت: همگرایی میان مدیران و دانشگاههای خراسان رضوی باعث شد که توسعه استان با مشارکت مراکز دانشگاهی صورت بگیرد.
