حجتالاسلام قرائتی در حرم رضوی عنوان کرد:
شکرانه وجود حضرت زهرا(س)؛ بالاتر از مسلمانشدن یک دنیا
گروه معارف: حجتالاسلام قرائتی با اشاره به تفاوت بین نعمت حضرت زهرا(س) و پیروزی در جنگ توضیح داد: خداوند بعد از پیروزی پیامبر(ص) در جنگ و مسلمانشدن خیل عظیمی از مردم، فرمود: به شکرانه این نعمت، سبحانالله بگو اما بعد از عطاکردن حضرت زهرا(س) فرمود: نه تنها نماز بخوان بلکه قربانی کن، آنهم نه بز، گوسفند و ... بلکه شتر قربانی کن؛ یعنی همه دنیا مسلمان شوند، ارزشش یک سبحانالله گفتن است اما شکرانه وجود حضرت زهرا(س) نماز است و قربانیکردن شتر.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حجتالاسلام محسن قرائتی، معلم تفسیر قرآن، شب گذشته، 28 اسفندماه در ادامه سلسله جلسات درسهایی از قرآن که در صحن جامع رضوی حرم مطهر امام رضا(ع) برگزار شد، باتوجه به شب ولادت حضرت زهرا(س)، به بیان نکاتی پیرامون سوره کوثر پرداخت.
وی با بیان اینکه من 82 نکته از سوره کوثر دریافت کردهام، توضیح داد: اولین نکته درباره «إنّا» است؛ خداوند در برخی آیات «إنّی» یعنی من را به کار میبرد؛ در اینصورت معنایش این است که خداوند کاری را مستقیم انجام میدهد؛ در برخی موارد نیز «انا» به معنای ما را بهکار میبرد که به معنای انجام باواسطه عملی توسط خداوند است مانند «إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ ...، ما انسان را ... آفریدیم.»(انسان/2)
حضرت زهرا(س)؛ نعمتی که بازپس گرفته نمیشود
حجتالاسلام قرائتی با اشاره به واژه «أعطینا» در آیه ابتدایی سوره کوثر، بیان کرد: «أعطینا» و «آتینا» هردو به معنای دادن و عطاکردن است اما خداوند «أعطینا» را برای چیزهایی بهکار میبرد که میدهد و بازپس نمیگیرد در حالیکه «آتینا» برای دادن چیزهایی بهکار میرود که ممکن است بازپس گرفته شود؛ بنابراین معنای «أعطیناکالکوثر» این است که خداوند به پیامبر(ص) فرموده زهرا(س) را فقط به تو عطاکردم و بازپس نمیگیرم.
این معلم تفسیر قرآن با اشاره به فوت دوفرزند پسر پیامبر(ص) و ابتر خواندهشدن ایشان توسط مخالفان، به تبیین واژه «کوثر» پرداخت و افزود: ابتر به معنای بیعقبه و کسی است که نسل ندارد و به اصطلاح ما، اجاقش کور است؛ در زمانی که پیامبر(ص) ابتر خوانده شد، خداوند حضرت زهرا(س)، کوثر، یعنی خیر و نسل کثیر را به پیامبر(ص) عطا کرد همانطور که امروز میبینیم کسانی که از طرف پدر، مادر یا هردو سید محسوب میشوند، بسیارند.
وی در همین راستا اضافه کرد: خداوند علاوه بر اینکه به پیامبر «کوثر» را عطا کرد، به پیامبر فرمود کسانی که تو را ابتر خواندند، اجاق خودشان کور است؛ نکته این است که خداوند نفرمود «ان من شانک هوالابتر»، کسی که به تو طعنه زد، ابتر است، بلکه فرمود «ان شانئک هوالابتر» یعنی نه تنها پدر عمروعاص بلکه هرکسی که به تو طعنه زد، ابتر است.
شکرانه وجودحضرت زهرا(س)؛ بالاتر از مسلمانشدن یک دنیا
حجتالاسلام قرائتی با اشاره به آیه «فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ، پس براى پروردگارت نماز گزار و قربانى كن»(کوثر/2) و تفاوت بین نعمت حضرت زهرا(س) و پیروزی در جنگ توضیح داد: خداوند بعد از پیروزی پیامبر(ص) در جنگ و مسلمانشدن خیل عظیمی از مردم، فرمود: به شکرانه این نعمت؛ «فَسَبِّح»، سبحانالله بگو اما بعد از عطاکردن حضرت زهرا(س) فرمود: «فَصَّلِ»، نماز بخوان؛ نه تنها نماز بخوان بلکه قربانی کن، آنهم نه بز، گوسفند و ... بلکه «وَانحَر»، یعنی شتر قربانی کن؛ یعنی همه دنیا مسلمان شوند، ارزشش یک سبحانالله گفتن است اما شکرانه وجود حضرت زهرا(س) نماز است و قربانیکردن شتر.
فلسفه قربانی در اسلام
این معلم تفسیر قرآن در ادامه همین موضوع با اشاره به موضوع قربانیکردن در اسلام، دستور به قربانی را توجه به نیازهای انسان برشمرد و توضیح داد: اینکه خداوند دستور میدهد قربانی کن به این معناست که باید به مردم خدمت کرد همانطور که در عید فطر، باید گندم داد بعنی به نان مردم توجه داشت و در عید قربان باید حیوان قربانی کرد تا گوشت مردم تامین شود.
وی همچنین با اشاره دستور خداوند به نماز برای شکر نعمت حضرت زهرا(س) در سوره کوثر، به جایگاه نماز اشاره کرد و افزود: برای شکر نعمت خداوند باید نماز خواند و نمیشود گفت من به فقرا کمک میکنم اما نماز نمیخوانم، همانطور که نمیشود گفت چون چشم داریم دیگر دهان نیاز نداریم؛ بنابراین هیچ چیز نمیتواند جای نماز را پر کند.
هرکمالی در نماز وجود دارد
حجتالاسلام قرائتی به بهانه مطرحشدن موضوع نماز، این واجب الهی را عملی سرشار از کمالهای مختلف دانست و توضیح داد: در نماز، اخلاق هست چراکه پیشنماز باید عادل باشد، نظم هست چراکه صفوف نماز باید پیوسته و منظم باشند، انتخابات در نماز هست چراکه اگر کسی امام جماعتی را عادل ندانست و قبول نداشت میتواند پشت سر او نماز نخواند، آب و خاک در نماز هست چراکه پیش از نماز باید طهارت داشت و بر خاک سجده کرد، شهید در نماز هست چراکه مستحب است مهر سجده، مهر کربلا باشد و ورزش هم در حرکات نماز هست.
وی در همین راستا اضافه کرد: در نماز به معاد اشاره شده همانگونه که میخوانیم «مالک یومالدین»، انتخاب راه هست همانطورکه میخوانیم «اهدنا الصراطالمستقیم»، ازدواج هست چراکه هرکس ازدواج کند، هر رکعتش 70 برابر محسوب میشود، خوشبوبودن هست چراکه هرکس عطر بزند، هر رکعتش 30 برابر و هرکس مویش را شانه کند نیز هر رکعتش 70 برابر محسوب میشود، در نماز به رنگ توجه شده همانگونه که گفته شده نماز با لباس سفید ثواب بیشتری دارد چراکه درصورت چرکشدن باعث میشود آن را بشوییم و تمیز باشیم، حضور در صحنه هست چراکه با گفتن «قدقامتالصلوة» همه میآیند و مردمیبودن هم هست همانگونه که در نماز جماعت همه باهم به طور هماهنگ نماز میخوانند و هیچکس بردیگری برتری ندارد.
این معلم تفسیر قرآن پس از شمارش ویژگیهای نماز، این واجب الهی را خیر کثیر دانست و با بیان اینکه ما نیز میتوانیم خیر کثیر باشیم عنوان کرد: با زیارت به نیابت از همه کسانی که در چین، آمریکا، ژاپن، مالزی و هرجای دنیا که هستند و از زیارت امام رضا(ع) محرومند، میتوانیم خیر کثیر شویم، وقتی برای نوشیدن آب، خدا را برای هرقطره آبی که به حق نازل و به حق مصرف شده شکر گوییم و یا وقتی پس از برخاستن از رکوع به جای «سمعالله حمدی»، میگوییم «سمعالله لمن حمده» و همه کسانی که خدا را ستایش کردند، شریک میکنیم، خیر کثیر میشویم.
وی با این توضیح که اگر صدقه را برای دفع بلا از همه انسانها و موجودات بدهیم، باعث میشود ما خیر کثیر باشیم، اضافه کرد: در اینصورت مقدار مهم نیست بلکه این نیت است که اهمیت دارد؛ قرآن میفرماید اگر میخواهید خدا شما را ببخشد، شما هم هرکسی ظلم کرد را ببخشید، اگر وقتی آمدید زیارت امام رضا(ع) و همه را بخشیدید، زیارتتان هم خیر کثیر میشود.
خیر کثیر و کثیر بدون خیر
حجتالاسلام قرائتی با این توضیح که «کوثر» و «تکاثر» از یک ریشه به معنای بسیاری هستند، ادامه داد: «کوثر» به معنای بسیاری است که خیر داشته باشد اما «تکاثر» به معنای بسیاری است که خیری در آن نیست؛ همانگونه که خداوند در سوره تکاثر، به کسانی که به تعدادشان و مردگانشان فخرفروشی میکردند فرمود: «أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ، تفاخر به بيشترداشتن شما را غافل داشت»(تکاثر/1)
وی در ادامه همین موضوع، فخرفروشی به اموال و ... را موجب گرفتارشدن به لهو و بدعاقبتی دانست و توضیح داد: پزدادن به جایی میرسد که آدم برای چیزهای جزیی هم فخرفروشی میکند؛ ما همیشه کاری میکنیم که به ما نگاه کنند، بلندترین مناره خاورمیانه، بزرگترین سقف خاورمیانه و ...؛ به خاورمیانه چهکار دارید؟ ببینید چه چیزی درست است!
یادآور میشود، در این جلسه، حجتالاسلام قرائتی پیش از آغاز سخنرانی، باتوجه به برودت نسبی هوا در صحن جامع رضوی، بیان کرد: سخنرانی در این هوا اذیت مومن محسوب میشود و حرام است؛ بنابراین پیشنهاد میکنم امشب تعطیل شود؛ که با مخالفت زائران و حضار روبهرو شد و وی سخنرانی خود را آغاز کرد اما آن را خیلی زود به اتمام رساند.
لازم به ذکر است؛ سلسله جلسات درسهایی از قرآن، حوالی ساعت 20 هرشب، تا پایان سال 1395 در حرم مطهر رضوی برپا خواهد بود.
وی با بیان اینکه من 82 نکته از سوره کوثر دریافت کردهام، توضیح داد: اولین نکته درباره «إنّا» است؛ خداوند در برخی آیات «إنّی» یعنی من را به کار میبرد؛ در اینصورت معنایش این است که خداوند کاری را مستقیم انجام میدهد؛ در برخی موارد نیز «انا» به معنای ما را بهکار میبرد که به معنای انجام باواسطه عملی توسط خداوند است مانند «إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ ...، ما انسان را ... آفریدیم.»(انسان/2)
حضرت زهرا(س)؛ نعمتی که بازپس گرفته نمیشود
حجتالاسلام قرائتی با اشاره به واژه «أعطینا» در آیه ابتدایی سوره کوثر، بیان کرد: «أعطینا» و «آتینا» هردو به معنای دادن و عطاکردن است اما خداوند «أعطینا» را برای چیزهایی بهکار میبرد که میدهد و بازپس نمیگیرد در حالیکه «آتینا» برای دادن چیزهایی بهکار میرود که ممکن است بازپس گرفته شود؛ بنابراین معنای «أعطیناکالکوثر» این است که خداوند به پیامبر(ص) فرموده زهرا(س) را فقط به تو عطاکردم و بازپس نمیگیرم.
این معلم تفسیر قرآن با اشاره به فوت دوفرزند پسر پیامبر(ص) و ابتر خواندهشدن ایشان توسط مخالفان، به تبیین واژه «کوثر» پرداخت و افزود: ابتر به معنای بیعقبه و کسی است که نسل ندارد و به اصطلاح ما، اجاقش کور است؛ در زمانی که پیامبر(ص) ابتر خوانده شد، خداوند حضرت زهرا(س)، کوثر، یعنی خیر و نسل کثیر را به پیامبر(ص) عطا کرد همانطور که امروز میبینیم کسانی که از طرف پدر، مادر یا هردو سید محسوب میشوند، بسیارند.
وی در همین راستا اضافه کرد: خداوند علاوه بر اینکه به پیامبر «کوثر» را عطا کرد، به پیامبر فرمود کسانی که تو را ابتر خواندند، اجاق خودشان کور است؛ نکته این است که خداوند نفرمود «ان من شانک هوالابتر»، کسی که به تو طعنه زد، ابتر است، بلکه فرمود «ان شانئک هوالابتر» یعنی نه تنها پدر عمروعاص بلکه هرکسی که به تو طعنه زد، ابتر است.
شکرانه وجودحضرت زهرا(س)؛ بالاتر از مسلمانشدن یک دنیا
حجتالاسلام قرائتی با اشاره به آیه «فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ، پس براى پروردگارت نماز گزار و قربانى كن»(کوثر/2) و تفاوت بین نعمت حضرت زهرا(س) و پیروزی در جنگ توضیح داد: خداوند بعد از پیروزی پیامبر(ص) در جنگ و مسلمانشدن خیل عظیمی از مردم، فرمود: به شکرانه این نعمت؛ «فَسَبِّح»، سبحانالله بگو اما بعد از عطاکردن حضرت زهرا(س) فرمود: «فَصَّلِ»، نماز بخوان؛ نه تنها نماز بخوان بلکه قربانی کن، آنهم نه بز، گوسفند و ... بلکه «وَانحَر»، یعنی شتر قربانی کن؛ یعنی همه دنیا مسلمان شوند، ارزشش یک سبحانالله گفتن است اما شکرانه وجود حضرت زهرا(س) نماز است و قربانیکردن شتر.
فلسفه قربانی در اسلام
این معلم تفسیر قرآن در ادامه همین موضوع با اشاره به موضوع قربانیکردن در اسلام، دستور به قربانی را توجه به نیازهای انسان برشمرد و توضیح داد: اینکه خداوند دستور میدهد قربانی کن به این معناست که باید به مردم خدمت کرد همانطور که در عید فطر، باید گندم داد بعنی به نان مردم توجه داشت و در عید قربان باید حیوان قربانی کرد تا گوشت مردم تامین شود.
وی همچنین با اشاره دستور خداوند به نماز برای شکر نعمت حضرت زهرا(س) در سوره کوثر، به جایگاه نماز اشاره کرد و افزود: برای شکر نعمت خداوند باید نماز خواند و نمیشود گفت من به فقرا کمک میکنم اما نماز نمیخوانم، همانطور که نمیشود گفت چون چشم داریم دیگر دهان نیاز نداریم؛ بنابراین هیچ چیز نمیتواند جای نماز را پر کند.
هرکمالی در نماز وجود دارد
حجتالاسلام قرائتی به بهانه مطرحشدن موضوع نماز، این واجب الهی را عملی سرشار از کمالهای مختلف دانست و توضیح داد: در نماز، اخلاق هست چراکه پیشنماز باید عادل باشد، نظم هست چراکه صفوف نماز باید پیوسته و منظم باشند، انتخابات در نماز هست چراکه اگر کسی امام جماعتی را عادل ندانست و قبول نداشت میتواند پشت سر او نماز نخواند، آب و خاک در نماز هست چراکه پیش از نماز باید طهارت داشت و بر خاک سجده کرد، شهید در نماز هست چراکه مستحب است مهر سجده، مهر کربلا باشد و ورزش هم در حرکات نماز هست.
وی در همین راستا اضافه کرد: در نماز به معاد اشاره شده همانگونه که میخوانیم «مالک یومالدین»، انتخاب راه هست همانطورکه میخوانیم «اهدنا الصراطالمستقیم»، ازدواج هست چراکه هرکس ازدواج کند، هر رکعتش 70 برابر محسوب میشود، خوشبوبودن هست چراکه هرکس عطر بزند، هر رکعتش 30 برابر و هرکس مویش را شانه کند نیز هر رکعتش 70 برابر محسوب میشود، در نماز به رنگ توجه شده همانگونه که گفته شده نماز با لباس سفید ثواب بیشتری دارد چراکه درصورت چرکشدن باعث میشود آن را بشوییم و تمیز باشیم، حضور در صحنه هست چراکه با گفتن «قدقامتالصلوة» همه میآیند و مردمیبودن هم هست همانگونه که در نماز جماعت همه باهم به طور هماهنگ نماز میخوانند و هیچکس بردیگری برتری ندارد.
این معلم تفسیر قرآن پس از شمارش ویژگیهای نماز، این واجب الهی را خیر کثیر دانست و با بیان اینکه ما نیز میتوانیم خیر کثیر باشیم عنوان کرد: با زیارت به نیابت از همه کسانی که در چین، آمریکا، ژاپن، مالزی و هرجای دنیا که هستند و از زیارت امام رضا(ع) محرومند، میتوانیم خیر کثیر شویم، وقتی برای نوشیدن آب، خدا را برای هرقطره آبی که به حق نازل و به حق مصرف شده شکر گوییم و یا وقتی پس از برخاستن از رکوع به جای «سمعالله حمدی»، میگوییم «سمعالله لمن حمده» و همه کسانی که خدا را ستایش کردند، شریک میکنیم، خیر کثیر میشویم.
وی با این توضیح که اگر صدقه را برای دفع بلا از همه انسانها و موجودات بدهیم، باعث میشود ما خیر کثیر باشیم، اضافه کرد: در اینصورت مقدار مهم نیست بلکه این نیت است که اهمیت دارد؛ قرآن میفرماید اگر میخواهید خدا شما را ببخشد، شما هم هرکسی ظلم کرد را ببخشید، اگر وقتی آمدید زیارت امام رضا(ع) و همه را بخشیدید، زیارتتان هم خیر کثیر میشود.
خیر کثیر و کثیر بدون خیر
حجتالاسلام قرائتی با این توضیح که «کوثر» و «تکاثر» از یک ریشه به معنای بسیاری هستند، ادامه داد: «کوثر» به معنای بسیاری است که خیر داشته باشد اما «تکاثر» به معنای بسیاری است که خیری در آن نیست؛ همانگونه که خداوند در سوره تکاثر، به کسانی که به تعدادشان و مردگانشان فخرفروشی میکردند فرمود: «أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ، تفاخر به بيشترداشتن شما را غافل داشت»(تکاثر/1)
وی در ادامه همین موضوع، فخرفروشی به اموال و ... را موجب گرفتارشدن به لهو و بدعاقبتی دانست و توضیح داد: پزدادن به جایی میرسد که آدم برای چیزهای جزیی هم فخرفروشی میکند؛ ما همیشه کاری میکنیم که به ما نگاه کنند، بلندترین مناره خاورمیانه، بزرگترین سقف خاورمیانه و ...؛ به خاورمیانه چهکار دارید؟ ببینید چه چیزی درست است!
یادآور میشود، در این جلسه، حجتالاسلام قرائتی پیش از آغاز سخنرانی، باتوجه به برودت نسبی هوا در صحن جامع رضوی، بیان کرد: سخنرانی در این هوا اذیت مومن محسوب میشود و حرام است؛ بنابراین پیشنهاد میکنم امشب تعطیل شود؛ که با مخالفت زائران و حضار روبهرو شد و وی سخنرانی خود را آغاز کرد اما آن را خیلی زود به اتمام رساند.
لازم به ذکر است؛ سلسله جلسات درسهایی از قرآن، حوالی ساعت 20 هرشب، تا پایان سال 1395 در حرم مطهر رضوی برپا خواهد بود.
