ویژگی مدیران از دیدگاه نهجالبلاغه
گروه معارف: کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث عنوان کرد: اولین اقدامی که حضرت علی(ع) در دوران حکومت خود انجام دادند، اصلاحات اقتصادی و عزل کارگزارانی بود که در دوره خلافت خلیفه سوم از طریق رانت و پیوندهای قبیلهای روی کار آمده و بیتالمال را چپاول کرده بودند.
قاسم کهندل، کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی در خصوص ویژگی مدیران ارشد از دیدگاه نهجالبلاغه اظهار کرد: سیره، رفتار و روش پیامبر اکرم(ص) در حکومت و زندگی حضرت علی(ع) دیده میشد به گونهای که حضرت این روش را به کارگزاران خود نیز توصیه میکردند.
وی با اشاره به سخن مقام معظم رهبری که میفرمایند: «امروز مىشود از ديدگاه دقيق و نافذ اميرالمؤمنين(ع) به واقعيتهاى جهان و جامعه نگاه كرد و بسيارى از حقايق را ديد و شناخت و علاج دردها را پيدا كرد و همين است كه به نظر ما امروز بيش از هميشه به نهجالبلاغه محتاجتريم.» گفت: بایستی جامعه امروز را با قرآن و ائمه معصومین بسنجیم، حضرت در حکومت 4 سال و 9ماهه خود، با وجود جنگهای بزرگی همچون جمل، صفین و نهروان و جامعهای که در طی 25 سال منحرف شده بود، پیشرفتهای زیادی در زمینههای اقتصادی و فرهنگی در جامعه ایجاد کردند.
کهندل گفت: اولین اقدامی که حضرت در دوران حکومت خود انجام دادند، اصلاحات اقتصادی و عزل کارگزارانی بود که در دوره خلافت خلیفه سوم از طریق رانت و پیوندهای قبیلهای روی کار آمده و بیتالمال را چپاول کرده بودند، همچنین ایشان در خطبه 5 نهجالبلاغه فرمودند: «کسانی که در دوره گذشته از بیتالمال مسلمین و اموال عمومی برداشته و مهر زنانشان کرده باشند آنها را پس خواهم گرفت و به بیتالمال باز خواهم گرداند.»
این کارشناس نهجالبلاغه با اشاره به تاکید حضرت علی(ع) در گزینش مدیران گفت: امام علی(ع) در خطبه 53 نهجالبلاغه که عهدنامه مالک اشتر عنوان شده است، به گزینش مدیران و کارگزاران تاکید بسیاری کردهاند و خطاب به مالک اشتر میفرمایند: «قبل از دادن مسئولیت به این افراد، آنها را آزمایش و برای واگذاری کارها به آنها نه از روی میل شخصی و خودکامگی بلکه با مشورت دیگران این کار را انجام بده».
وی، امانتداری در حکومت، دانایی، تقوا، باتجربه و متخصص بودن، اصالت خانوادگی، سابقه تعهد دینی، کارایی و تاثیرگذاری بر افراد جامعه و حیا را از ویژگیها و معیارهای گزینش مدیران از دیدگاه امام علی(ع) عنوان کرد و گفت: حیا برگرفته از ایمان است و کسی که حیا دارد بیتالمال را به تاراج نخواهد برد و به اموال عمومی دست نخواهد زد.
کهندل افزود: خیرخواهی، مردمداری، پاکدامنی، صبر و بردباری، پوزش پذیری، مهربانی با افراد ناتوان، سخاوتمندی و جوانمردی از معیارهای انتخاب مدیران ارشد، فرماندهان نظامی و کارگزاران نظام اسلامی در بیانات امام علی(ع) در نهجالبلاغه است.
کهندل بیان کرد: فردی که به عنوان مدیر ارشد انتخاب میشود بایستی از آلودگیهای مادی و معنوی برکنار باشد، در برابر ناملایمات و مشکلات جامعه پایدار باشد، نسبت به کارهای خود مسئولیتپذیر باشد و درصورت اشتباه، عذرخواهی کند و با توجه به جمله شهید بهشتی که ما شیفتگان خدمتیم نه تشنگان قدرت، با اخلاص به مردم خدمت کند.
وی در خصوص رفتار مدیران و کارگزاران با مردم از دیدگاه نهجالبلاغه بیان کرد: مدارا کردن، رافت و مهربانی با مردم یکی از توصیههای همیشگی حضرت علی(ع) به کارگزارانشان است که در نامه مالک اشتر نیز دیده میشود، همچنین در نامه حضرت به ابنعباس که کارگزارانی غیر مسلمان در حکومت او مشغول به کار بودند میفرمایند با آنها به گونهای مدارا کن که نه بر علیه حکومت تو شورش کنند و نه تو از حدود انسانی خارج شوی.
کهندل با اشاره به رفتار و سیره حضرت علی(ع) که جا پای پیامبر اکرم(ص) گذاشته بودند، عنوان کرد: رفتار و روشهای ایشان در برخورد با خوارج که از مخالفان حضرت بودند به صورتی بود که خوارج آزادی زیادی داشتند، در نمازهای جماعت شرکت میکردند و علیه امام علی(ع) صحبت میکردند.
