کهنترین کتیبه قرآنی ایران با قدمت هزار سال
گروه شهرستانها: رباط سنگبَست فریمان میراثدار کهنترین کتیبههای قرآنی موجود در ایران با قدمت هزار سال از دوره غزنویان است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، مجموعه تاریخی سنگبست که مقبره ارسلان
جاذب، والی توس در عهد غزنویان در آنجا واقع است، شهری با قدمت بیش از هزار
سال است.
این شهر در مسیر راه ابریشم و از چهار طرف بین شهرهای مهمی مثل هرات و نیشابور قرار داشته است و کهنترین کتیبههای قرآنی کشور در این مجموعه قرار دارد.
کتیبههای کهن آجری و گچی در سنگبست فریمان
حسن گیاهی، رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری شهرستان فریمان در توضیح این بنای تاریخی به خبرنگار ایکنا گفت: در مجموعه سنگبست فریمان، کهنترین کتیبههای قرآنی ایران وجود دارد که به دو شکل آجری و گچی دیده میشود.
وی در ادامه بیان کرد: کتیبه آجری بر پایه گنبد مقبره ارسلان جاذب و کتیبه گچبری شده و رنگی نیز بر حاشیه چهار سوی دیوارهای این بقعه دیده میشود.
وی با بیان اینکه آرامگاه ارسلان جاذب در فضای چهار ایوانی که گنبدی بر آن بنا شده، قرار دارد، افزود: این مجموعه از کهنترین میراث هنر اسلامی در ایران به شمار میرود؛ به گونهای که مانند این کتیبههای قرآنی را در ایران نداریم و شاید بتوان نمونه آن را در افغانستان پیدا کرد.
آیاتی از سوره یونس و یوسف در کتیبههای سنگبست
گیاهی اضافه کرد: متن دو کتیبه موجود در مقبره ارسالان جاذب مربوط به آیاتی از سوره یونس و آیه 101 سوره یوسف میشود؛ این آیات مفاهیم مرگ و حیات را بازگو میکند و متناسب با فضای مقبره طراحی و نگاشته شده است.
وی ادامه داد: بناهای زیادی از دوره غزنویان وجود داشته که در خراسان بنا شده اما از همه این بناها فقط همین مقبره و مناره مجاور آن باقی مانده است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری شهرستان فریمان بیان کرد: مناره مجاور مقبره ارسلان جاذب که بخش دیگری از مجموعه تاریخی سنگبست است، کهنترین میل آجری موجود در ایران است که قطر پایین ساق آن 5/5 متر و قطر تاج آن 2/5 متر است؛ بر تاج این مناره، کتیبهای آجری وجود دارد که عبارت «لاالهالاّالله» با خط کوفی مَعْقِلی بر آن نوشته شده است.
گیاهی ادامه داد: در مجاور این مناره مسجدی وجود داشته که از بین رفته و هماکنون خرابههای این مسجد و همچنین سایر قسمتهای شهر سنگبست که با آجر ساخته شده در مجموعه تاریخی فعلی دیده میشود.
وی با بیان اینکه در زلزلههای اخیر فریمان آسیبی به ابنیه تاریخی سنگبست و سایر میراث تاریخی و فرهنگی فریمان وارد نشده است، ادامه داد: مجموعه سنگبست فریمان یک مجموعه تاریخی ویژه و مورد توجه گردشگران خارجی است که البته حفظ، حراست و مرمتهای لازم این ابنیهها، هزینههای زیادی دارد.
فعالان و مسئولان قرآنی به ابنیه تاریخی و قرآنی توجه کنند
گیاهی ابراز کرد: متأسفانه توجه به مباحث فرهنگی و حفظ میراث تاریخی بسیار کم است و علاوه بر آن واقع شدن این میراث کهن در شهر کوچکی مثل فریمان دشواری کار را بیشتر میکند، به همین جهت ما از فعالان و مسئولان قرآنی استان و کشور درخواست داریم تا نگاهی ویژه به این نوع از میراث قرآنی داشته باشند تا در حفاظت و نمایش این مجموعهها موفقتر عمل کنیم.
یادآور میشود، رباط سنگبست فریمان، مجاور روستایی با نام سنگبست بوده و در فاصله 34 کیلومتری شهر فریمان قرار دارد.
این شهر در مسیر راه ابریشم و از چهار طرف بین شهرهای مهمی مثل هرات و نیشابور قرار داشته است و کهنترین کتیبههای قرآنی کشور در این مجموعه قرار دارد.
کتیبههای کهن آجری و گچی در سنگبست فریمان
حسن گیاهی، رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری شهرستان فریمان در توضیح این بنای تاریخی به خبرنگار ایکنا گفت: در مجموعه سنگبست فریمان، کهنترین کتیبههای قرآنی ایران وجود دارد که به دو شکل آجری و گچی دیده میشود.
وی در ادامه بیان کرد: کتیبه آجری بر پایه گنبد مقبره ارسلان جاذب و کتیبه گچبری شده و رنگی نیز بر حاشیه چهار سوی دیوارهای این بقعه دیده میشود.
وی با بیان اینکه آرامگاه ارسلان جاذب در فضای چهار ایوانی که گنبدی بر آن بنا شده، قرار دارد، افزود: این مجموعه از کهنترین میراث هنر اسلامی در ایران به شمار میرود؛ به گونهای که مانند این کتیبههای قرآنی را در ایران نداریم و شاید بتوان نمونه آن را در افغانستان پیدا کرد.
آیاتی از سوره یونس و یوسف در کتیبههای سنگبست
گیاهی اضافه کرد: متن دو کتیبه موجود در مقبره ارسالان جاذب مربوط به آیاتی از سوره یونس و آیه 101 سوره یوسف میشود؛ این آیات مفاهیم مرگ و حیات را بازگو میکند و متناسب با فضای مقبره طراحی و نگاشته شده است.
وی ادامه داد: بناهای زیادی از دوره غزنویان وجود داشته که در خراسان بنا شده اما از همه این بناها فقط همین مقبره و مناره مجاور آن باقی مانده است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری شهرستان فریمان بیان کرد: مناره مجاور مقبره ارسلان جاذب که بخش دیگری از مجموعه تاریخی سنگبست است، کهنترین میل آجری موجود در ایران است که قطر پایین ساق آن 5/5 متر و قطر تاج آن 2/5 متر است؛ بر تاج این مناره، کتیبهای آجری وجود دارد که عبارت «لاالهالاّالله» با خط کوفی مَعْقِلی بر آن نوشته شده است.
گیاهی ادامه داد: در مجاور این مناره مسجدی وجود داشته که از بین رفته و هماکنون خرابههای این مسجد و همچنین سایر قسمتهای شهر سنگبست که با آجر ساخته شده در مجموعه تاریخی فعلی دیده میشود.
وی با بیان اینکه در زلزلههای اخیر فریمان آسیبی به ابنیه تاریخی سنگبست و سایر میراث تاریخی و فرهنگی فریمان وارد نشده است، ادامه داد: مجموعه سنگبست فریمان یک مجموعه تاریخی ویژه و مورد توجه گردشگران خارجی است که البته حفظ، حراست و مرمتهای لازم این ابنیهها، هزینههای زیادی دارد.
فعالان و مسئولان قرآنی به ابنیه تاریخی و قرآنی توجه کنند
گیاهی ابراز کرد: متأسفانه توجه به مباحث فرهنگی و حفظ میراث تاریخی بسیار کم است و علاوه بر آن واقع شدن این میراث کهن در شهر کوچکی مثل فریمان دشواری کار را بیشتر میکند، به همین جهت ما از فعالان و مسئولان قرآنی استان و کشور درخواست داریم تا نگاهی ویژه به این نوع از میراث قرآنی داشته باشند تا در حفاظت و نمایش این مجموعهها موفقتر عمل کنیم.
یادآور میشود، رباط سنگبست فریمان، مجاور روستایی با نام سنگبست بوده و در فاصله 34 کیلومتری شهر فریمان قرار دارد.
