فرشته استیری، کارشناس ارشد مدیریت فرهنگی، کارشناس روانشناسی و مشاور آسیب شناسی فضای مجازی در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با اشاره به اینکه کاربران فضای مجازی دو دسته هستند، بیان کرد: برخی از کاربران با اهداف تجاری، تبلیغی، تحقیق و پژوهش و آموزش وارد این فضا میشوند که این افراد به محض رسیدن به هدف از فضای مجازی خارج میشوند.
وی افزود: متاسفانه دسته دوم کاربران، افرادی هستند که بدون هدف وارد فضای مجازی شده و از آنجا که به وبگردی مشغول هستند، زمان زیادی در این فضا مشغول میشوند.
فضای مجازی در خدمت آسانسازی زندگی مردم قرار گیرداین کارشناس روانشناسی اظهار کرد: در مجموع شبکههای اجتماعی و فضای مجازی به عنوان تکنولوژی باید در جهت آسان سازی زندگی مردم مورد استفاده قرار گیرد، اما در برخی موارد به دلیل استفاده نابجا، مردم در خدمت تکنولوژی قرار میگیرند.
ایجاد شبکههای اجتماعی با اهداف خدمت به کاربرانوی گفت: شبکههای مجازی با هدف ساماندهی انواع گروههای اجتماعی در راستای توسعه مشارکتهای اجتماعی و به اشتراک گذاشتن علاقمندیهای اعضا با محتوای خاص بر اساس نیاز افراد ایجاد شده است.
استیری، اطلاع رسانی و تبلیغات هدفمند سیاسی، پژوهشی، تجاری و ... را نیز از دیگر اهداف شبکههای اجتماعی برشمرد.
وی در ادامه به اثرات مثبت در صورت استفاده صحیح از اینترنت و فضای مجازی اشاره کرد و گفت: انتشار سریع اخبار، کسب اطلاعات از فرامرزهای جغرافیایی، ارتباطات آسان با سراسر دنیا و آشنایی با فرهنگهای مختلف از جمله محاسن حضور در فضای مجازی است.
این کارشناس روانشناسی اضافه کرد: استفاده از فضای مجازی نیز باعث تقویت خرد جمعی، ایجاد نیروی عظیم با قدرت پردازش بالا و ایدهپردازیهای آزادانه میشود.
وی، تجارت الکترونیک( ارائه خدمات فروش)، دولت الکترونیک(شبکه دولت و ارتباط بین ارگانها) و شهروند الکترونیک را که بالاترین آمار کاربران را به خود اختصاص داده است را از جمله محاسن فضای مجازی برشمرد و گفت: آموزش مجازی نیز که از خدمات برخی دانشگاهها و آموزشگاهها است، نیز جزء یکی از محاسن فضای مجازی است.
کارشناس ارشد مدیریت فرهنگی در خصوص معایب فضای مجازی بیان کرد: اما با وجود محاسن زیاد فضای مجازی، این فضا معایبی نیز دارد که از آن جمله میتوان به انتشار اخبار دروغ، احساس نیاز کاذب به کاربران، افشای اسرار شخصی و نقض حریم خصوصی و انزوا و دور شدن افراد از خانواده و اجتماع اشاره کرد.
آلزایمر زودرس در پی دریافت حجم عظیم دادههای اینترنتیوی مشکلات جسمی شامل ضعف بینایی، معضلات اسکلتی و بروز چاقی را از آسیبهای فضای مجازی عنوان کرد و گفت: فضای مجازی به دلیل حجم بالای اطلاعات و عدم توانایی مغز برای دستهبندی این حجم بالا از اطلاعات، در نتیجه فرد دچار فراموشی میشود.
این کارشناس روانشناسی ابراز کرد: با توجه به امکان دسترسی به هرگونه اطلاعات درفضای مجازی گاهی این دسترسی باعث تغییرات هورمونی در افراد و بلوغ زود رس میشود.
رنگ باختن حیا، پشت پرده فضای مجازیوی، رنگ باختن حیا را از جمله معایب استفاده از فضای مجازی عنوان کرد و گفت: به دلیل حضور مجازی افراد در فضای مجازی، پرهیز در ارسال مطالب و تصاویر نامتعارف وجود ندارد، لذا این امر موجب رنگ باختن حیا در بین افراد جامعه میشود.
استیری، سوء استفاده و کلاهبرداری را از معایب تجارت اینترنتی برشمرد و اظهار کرد: در صورتی که کاربران از فضای مجازی به صورت صحیح و هدفمند استفاده نکنند، همه محاسن آن به آسیب تبدیل میشود.
این کارشناس روانشناسی با بیان اینکه درگذشته دسترسی مردم به تکنولوژی کمتر بود از همین رو والدین کمتر با این فضا آشنا هستند، افزود: از طرفی در حال حاضر دسترسی فرزندان به این فضا آسان شده و والدین نیز به استعداد فرزندانشان در این زمینه افتخار میکنند، بنابراین بهتر است والدین خود را در برابر فرزندانشان بیاطلاع نشان ندهند و آنان را همراهی کنند تا فرزندان به هر سایتی وارد نشوند.
استیری افزود: اگر والدین به فرزندان خود تفکر نقادانه را آموزش دهند، آنگاه فرزندان قادر خواهند بود هرگونه اطلاعاتی را تحلیل کنند و بعد بپذیرند.
این کارشناس روانشناسی گفت: تعیین زمان از سوی والدین برای استفاده فرزندان از فضای مجازی، ارائه آموزشهای اخلاقی و اجتماعی به آنان در محیطهای واقعی و مجازی و الزام به رعایت ارزشهای اخلاقی و صداقت، راهکارهایی برای استفاده صحیح کودکان و نوجوانان از فضای مجازی است.
وی بیان کرد: برگزاری دورههای آموزشی در مدارس، ارائه واحدهای آموزشی در مقاطع تحصیلی مختلف از سوی دولت و تولید برنامههای تلویزیونی با محوریت آموزش استفاده صحیح از فضای مجازی نقش موثری در کاهش آسیبهای این فضا دارد.