حجتالاسلام سیدعباس دیانت، استاد حوزه علمیه خراسان و مشاور خانواده در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در خصوص اهمیت احسان به والدین در آیات و روایات بیان کرد: آیات زیادی در قرآن کریم به احسان نسبت به والدین سفارش کرده است و بعد از عبادت خدا، نیکی به پدر و مادر مورد تأکید قرآن است.
تعیین مرز اطاعت از والدین با دستور شرع مقدس
وی با اشاره به اینکه بسیاری از جوانان امروز این سوال برایشان وجود دارد که آیا در همه موارد باید از پدر و مادر اطاعت کرد، افزود: اطاعت از امر والدین تا جایی که برخلاف شرع مقدس اسلام نباشد واجب است اما اگر در مواردی به ناحق پدر و مادر از فرزند ناراحت شدند، چون این امر به حق نبوده لذا گناهی برای فرزند نیست ولی باید در هر صورت رفتار فرزند با والدین محترمانه باشد.
استاد حوزه علمیه خراسان در خصوص راهکار مواجه شدن با مسائل حوزه خانواده، اظهار کرد: در این موارد باید فرزند با سعه صدر و توجه به جایگاه والدین که در آیات متعدد قرآن به آن پرداخته شده، تأمل و صبر کند.
شناخت روحیات والدین به رفتار صحیح جوانان با ایشان کمک میکند
وی گفت: یکی از مواردی که در این زمینه به فرزندان کمک میکند، شناخت کافی از روحیات، اخلاق، موقعیت جسمی و ... پدر و مادر است که متناسب با آن موقعیت میتوان از پدر و مادر توقع داشت، مثلا از یک پدر یا مادر بیمار نمیتوان توقع صبر و حوصله کرد و لذا باید فرزند در مقابل بدرفتاری آنان با سعه صدر برخورد کند.
دیانت ابراز کرد: امروز بسیاری از افراد به علت جهل نسبت به مسائل در راه ناصحیح حرکت میکنند، به عنوان نمونه افراد بد حجاب در جامعه زیاد هستند اما همه این افراد نه از روی عناد بلکه از جهل نسبت به موضوع و ارزش حجاب است که به بدحجابی روی آوردهاند، چه بسا که اگر آگاه بودند هرگز این عمل را انجام نمی دادند.
تاثیر ارائه روایات تشویقی در رفتار جوانان با والدین
وی در خصوص نقش روحانیان و رسانهها درآگاه سازی نسل جوان نسبت به بحث احترام به والدین، گفت: متأسفانه بسیاری از جوانان ما از آثار احسان به والدین آگاه نیستند و بیشتر برای جوانان از عواقب بی احترامی نسبت به پدر و مادر صحبت شده است.
دیانت تشریح کرد: پررنگ کردن آثار سوء رفتار با والدین باعث ناامیدی جوان در کوچکترین برخورد نادرست وی با پدر و مادرش میشود که این ناامیدی نیز باعث تکرار اشتباهات خواهد شد.
فقرزدایی و افزایش روزی با نیکی به والدین
این استاد حوزه با بیان روایتی از امام محمد باقر(ع) اضافه کرد: با توجه به این روایت، کسی که می خواهد بر عمر خود بیفزاید و روزی خود را زیاد کند، به پدر و مادر خود باید نیکی کند.
دیانت افزود: یکی از بحثهایی که جوانان امروز به دنبال آن هستند مسئله رزق مادی است لذا تبیین روایات آثار نیکی به والدین مانند افزایش رزق و روزی مادی و معنوی، برکت در عمر و پاداش اخروی باعث تشویق جوانان شده و نسبت به این امر اهتمام بیشتری خواهند ورزید.
لذت بردن از زندگی با نیکی به والدین
مشاوره حوزه خانواده ادامه داد: نکته دیگر در بحث آثار نیکی به والدین لذتِ زندگی کردن است که حضرت رسول اکرم(ص) در حدیثی میفرمایند:« لذت العیش فی برٌ الوالدین».
وی اظهار کرد: این آیه به امری معقول و واقعی یعنی ارتباط بین والدین و فرزندان اشاره دارد و نیکی به پدر و مادر را از عوامل خوشبختی انسان بیان کرده است.
این استاد حوزه با بیان اینکه فرزندان شما آنچه شما میخواهید نمیشوند بلکه آنچه هستید خواهند شد، تصریح کرد: یکی دیگر از نکات مورد تأکید روایات این است که اگر می خواهید فرزندان شما به شما نیکی کنند به پدر و مادر خود نیکی کنید، این موضع نشان میدهد که فرزندان ما در واقع گذشته ما هستند.
دیانت با اشاره به اینکه دعای والدین در حق فرزندان رد نمیشود، افزود: بر اساس روایات، دعای پدر و مادر در صورت نیکی فرزند به والدین رد نخواهد شد، البته نیکی به والدین باید مستمر باشد به طوریکه همه افراد وی را به این شهره بشناسند نه فقط به یک بار نیکی کردن اکتفا کند.
مشاوره حوزه خانواده با بیان اینکه یکی دیگر از آثار معنوی نیکی به والدین آثار اخروی است که در روایات متعددی به آن اشاره و تأکید شده است، افزود: یکی از بهترین افراد در روز قیامت کسانی هستند که در کنار اعمالی که اسباب سعادت انسان را فراهم می کنند، به والدین خود نیکی می کنند.
نقش موثر بیان لطایف آیات و محاسن روایات ائمه(ع) در تربیت انسان
وی با بیان روایتی از ائمه اطهار(ع) که فرمودند: «محاسن کلام ما را به مردم بگویید آنان از ما تبعیت میکنند»، اضافه کرد: انسان جذب تشویق میشود لذا اگر آثار صبر در برابر رفتار نادرست والدین برای جوان تبیین شود به جای قرار گرفتن در مقابل عمل والدین در کنارآنان با سعه صدر برخورد خواهد کرد.
این مشاوره حوزه خانواده گفت: پرداختن به بحث احسان به والدین شاید در نگاه اول تکراری باشد اما با ارائه احادیث تشویقی این مبحث برای جوانان دلنشین خواهد شد چراکه اکثر جوانان به دلیل عدم آگاهی نسبت به یک موضوع مرتکب اشتباهات میشوند.