محمد حیدرپور، جامعهشناس و مدرس دانشگاه، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در خصوص عوامل مشهور و محبوب شدن افراد، گفت: موفقیت افراد در زمینههای مختلف اجتماعی، هنری، ورزشی و سیاسی منوط به شرایط و زمان است.
وی با اشاره به نقش شرایط اجتماعی در چهره کردن افراد، عنوان کرد: در سالهای 56 و 57 چهرههای شاخص و مشهور آن زمان انقلابیون بودند و باعث ایجاد انگیزه اجتماعی در بین افراد شدند.
این جامعهشناس با بیان اینکه جوانان دهه 50 دوست داشتند انقلابی باشند، اظهار کرد: الگوی جوانان آن دهه چهرههایی همچون میرزا کوچک خان جنگلی بود، شرایط اجتماعی آن زمان این چهره را میطلبید زیرا هر شرایط و زمانی اقتضای خاص خودش را دارد.
وی ادامه داد: چهره شدن افراد و محبوب و مشهور شدن آنها براساس تغییرات اجتماعی عوض میشود و این تغییرات نیز بر روی انسانها اثر میگذارد.
این جامعهشناس در خصوص پررنگ بودن نقش چهرههای شاخص هنری، ورزشی، در کنار چهرههای سیاسی، عنوان کرد: این موضوع بستگی به عملکرد گروههای مرجع دارد که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم در شکلدادن به رفتار و عقاید یک شخص مؤثرند.
حیدرپور با بیان اینکه قبل از انقلاب گروههای مرجع و چهرههای شاخص عملکرد درستی نداشتند، افزود: گروههای مرجع و چهرههای شاخص آن زمان افرادی بودند که مردم از آنها انتظاراتی داشتند که آنها برآورده نکردند و از همین رو موجب یأس در جامعه شدند.
این مدرس دانشگاه تربیت مدرس در ادامه گفتههای خود با اشاره به اینکه در عصر انقلاب ارتباطی، رسانهها در چهره شدن افراد تأثیر بسزایی دارند، تصریح کرد: در این عصر چهرههای جهانی در زمینههای مختلف هنری و ورزشی طرفدارانی پیدا میکنند و ایران هم جزوی از این جامعه جهانی محسوب میشود و نمیتواند از آن جدا باشد.
وی ادامه داد: چه بخواهیم و یا نخواهیم، این انقلاب ارتباطی کار خودش را انجام داده و چهرههای شاخص جهان همانند هنرمندان و ورزشکاران به سرعت مطرح شدهاند.
حیدرپور با بیان اینکه جامعه اقشار مختلف اجتماعی دارد، اظهار کرد: این اقشار مختلف اجتماعی، گروهها و مرجع خاصی دارند. اکثریت مردم و جوانان تحت تأثیر جهانی شدن قرار گرفته و گاهی ممکن است بر اثر آگاهیهای نادرست رسانهای و... دچار اشتباه شوند.
این جامعهشناس ادامه داد: ما تنوع رسانهای داریم و همین موضوع باعث میشود یک رسانه نتواند انحصار ایجاد کند، دقت کنید اگر یک سلبریتی یا همان فرد مشهور و محبوب مرتکب خطایی شود، به سرعت آن خطا بر ملا شده و جایگاه آن فرد اگر پوشالی باشد از بین میرود.
تنوع رسانهای موجب بر ملا شدن چهره غیرواقعی افراد مشهور میشود
این مدرس دانشگاه با بیان اینکه انحصار رسانهای مطلوب نیست، عنوان کرد: برخلاف انحصار رسانهای، تنوع رسانهای در انقلاب ارتباطی حُسن است زیرا باعث میشود چهرههایی که به سرعت شاخص شدهاند، نتوانند دوام پیدا کنند.
وی با اشاره به آسیبهای مشهور و محبوب بودن در جامعه، اظهار کرد: محبوب و مشهور شدن افراد همانند حرکتی بر روی ریل، خطرناک است زیرا افرادی که شاخص میشوند، تأثیرگذار هستند و کوچکترین لغزشی از سوی آنها بر جامعه تأثیر میگذارد و یأس ایجاد میکند.
حیدرپور افزود: مشهور و محبوب بودن مسئولیت سنگینی دارد لذا کسانی که در هر رشتهای شاخص میشوند باید دقت کنند تا در محدودهای که میتوانند و صاحب نظر هستند، حرف بزنند؛ خیلی از افراد هستند که در ورزش شاخص و محبوب بودند و در زمینه سیاسی مسائلی را گفتند که باعث شد وجهه خودشان را از دست بدهند.
ضرورت حرکت گروههای مرجع در محدوده خود
این جامعهشناس با اشاره به اینکه افراد مشهور و محبوب گروههای تأثیرگذاری هستند، بیان کرد: این گروههای مرجع باید در محدوده خودشان حرکت کنند تا تأثیر مثبت آنها ماندگار باشد، اگر بخواهند در محدودیتهای دیگر وارد شوند هم به خودشان و هم به جامعه آسیب میزنند.
وی در ادامه گفتههای خود در خصوص آگاهسازی افراد نسبت به شخصیتهای مشهور و محبوب، بیان کرد: خانواده یعنی پدر و مادر نقش پررنگی در جامعهپذیری دارند همچنین مدارس، دانشگاهها و رسانه نقش مهمی در این امر دارند.
وی با اشاره به اینکه انسانها الگوپذیر هستند و دوست دارند افرادی را به عنوان الگوی خود قرار دهند، اظهار کرد: پدر و مادر باید طوری رفتار کنند که الگوی رفتاری فرزندان خود باشند، انسانها از عمل افراد بیش از حرفهایشان تأثیر میپذیرند.
تنوع رسانهای باعث ایجاد نقشآفرینی نخبگان فرهنگی در رسانه میشود
این مدرس دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه رسانه امروز حالت قوم و خویشی و دوستانه پیدا کرده است، در حالیکه باید از سلیقههای مختلف استفاده کند، اظهارکرد: تنوع رسانهای باعث میشود تا نخبگان فرهنگی در رسانهها نقش داشته باشند و سلیقه خاصی حاکم نشود، رسانه ملی و رسانههایی که بیشترین بازدید را دارند، باید از نخبگان فرهنگی دعوت کنند.
وی با اشاره به فعالیت شبکههای مجازی در شرایط فعلی، افزود: نخبگان فرهنگی باید وارد این فضا شوند و نقشی در این شبکهها ایجاد کنند، نباید این شبکهها تنها در انحصار افرادی قرار گیرد که بیشتر به شوخی و سرگرمی میپردازند.
باید تجدیدنظری در نگاه مدیران رسانهای صورت بگیرد
وی با بیان اینکه نباید خودمان را به افرادی خاص محصور کنیم، عنوان کرد: باید وسعت نظر در میان مدیران رسانههای مختلف، دولتی و خصوصی باشد و تجدیدنظری در نگاه مدیران رسانهها صورت بگیرد تا ما شاهد تحولات اجتماعی باشیم.