بهاریهای که مورد تحسین رهبر انقلاب قرار گرفت
گروه فرهنگی- مشهد و خراسان از قدیم مهد علم و ادب ایران شناخته میشده و آوازه حکیم فردوسی و پس از او، ملکالشعرای بهار، اخوان ثالث، شفیعی کدکنی و شکوهی، در سراسر ایران پیچیده است. اکنون نیز پای صحبت یکی از پیشکسوتان شعر آیینی مشهد مینشینیم که از 10 سالگی شعر گفتن را آغاز کرده و خاطرات بسیاری از آشنایی با رهبر معظم انقلاب در بازار «سرشور» دارد.
به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، مشهد و خراسان از قدیم مهد علم و ادب ایران شناخته میشده و آوازه حکیم فردوسی و پس از او، ملکالشعرای بهار، اخوان ثالث، شفیعی کدکنی و شکوهی، در سراسر ایران پیچیده است. امروز هم شهرمان خالی از یادگاران این پاسبانان بزرگ و شهیر زبان پارسی نیست. در ادامه پای صحبت یکی از پیشکسوتان شعر آیینی مشهد مینشینیم که از 10 سالگی شعر گفتن را آغاز کرده و خاطرات بسیاری از آشنایی با رهبر معظم انقلاب در بازار «سرشور» تا حضور در جلسات شعرخوانی مشهد و کشور دارد.
محمد نیک، پیشکسوت شعر آیینی در گفتوگو با ایکنا، با بیان اینکه من از کودکی به همراه پدرم به مجالس شعر، مداحی، سینهزنی میرفتم و در تمام محافل آن زمان شرکت میکردم، ادامه داد: پیش از دبستان به مکتب رفتم و قرآن را یاد گرفتم. یک سال قبل از هفت سالگی مکتب را به پایان رساندم و از آنجا که ملای مکتب در من علاقه به شعر دید، کتابهای شعر سعدی و حافظ را به من داد و من قبل از دبستان این کتابها را خواندم.
نقش معلمان دوره ابتدایی در گرایش به شعر و مذهب
این شاعر پیشکسوت به برخی اساتیدی که در گرایش وی به شعر آیینی نقش داشتند، اشاره کرد و افزود: وجود دو معلم در زندگی من باعث شد، علاقه من به شعر و مذهب تقویت شود.
نیک همچنین ادامه داد: زمانهایی که فرصت داشتم، در معروفترین انجمنهای ادبی مشهد یعنی جلسات محمود فرخ و سرگرد عبدالعلی نگارنده شرکت میکردم؛ البته جلسات خصوصی هم در آن زمان دایر بود اما تقریبا تمام شاعران سرشناس در این دو محفل حضور داشتند.
این پیشکسوت شعر آیینی در خصوص دوران نوجوانی و جوانیاش گفت و اظهار کرد: من از 10 سالگی شعر میگفتم و در دوران خدمت سربازی به عنوان شاعر غزلسرا شناخته شدم و من را در محافل مشهد و خارج مشهد به عنوان شاعر پذیرفته بودند؛ پس از سربازی کارمند بانک شدم.
وی همچنین افزود: اسم من قبل از انقلاب در تذکرهها و کتابها معرفی میشد و شناخته شده بودم؛ بعد از انقلاب فعالیتم را گسترش دادم و در تمام انجمنهای ادبی که بعد از انقلاب راهاندازی شد، از ابتدا تا انتها شرکت فعال داشتم.
آشنایی با رهبر؛ هر روز قبل از نماز، بازار سرشور
نیک در ادامه در خصوص آشنایی خود با رهبر معظم انقلاب گفت و اظهار کرد: من در دوران دبیرستان روزها در بازار قالیفروشهای مشهد در محله سرشور کار میکردم و از آنجا که منزل پدری رهبر انقلاب نزدیک ما بود و ایشان امام جماعت مسجد آذربایجانیها(مسجد صدیقیهای فعلی) بودند، هر روز پدر ایشان به همراه آقازادههایشان از جمله رهبر معظم انقلاب از روبهروی مغازه ما رد میشدند و ما به طور معمول در اکثر روزها ایشان را میدیدیم و در محافلی که حضور داشتند نیز گاهی شرکت میکردم و دورادور با ایشان آشنایی پیدا کردم.
وی در همین مورد به یکی از هدایایی که از رهبر معظم انقلاب دریافت کرده اشاره و بیان کرد: من در جشنوارههای مختلفی شرکت کردم که از جمله آنها جلسهای است که رهبر معظم انقلاب به پنج یا شش شاعر شاخص و از جمله بنده، تابلو خوشنویسی دادند که غزل معروف رهبر انقلاب با خط استاد امیرخانی روی آن نقش بسته بود. من آن تابلو را بالای سرم نصب کردهام.
رهبری تنها مدافع شعر، ادبیات، مطالعه و کتاب است
نیک همچنین درباره توجه رهبر انقلاب به فرهنگ و ادبیات، ابراز کرد: رهبر انقلاب وقتی هر ساله به مشهد میآیند، با شاعران و مداحان جلسه دارند و من هم در اکثر محافل در مشهد و تالار تشریفات شرکت میکنم و در آنجا شعرخوانی داشتم. ایشان تنها کسی هستند که واقعا مدافع شعر، ادبیات، مطالعه و کتاب هستند و شاعران هم به طور مستمر از ایشان رهنمود و درس میگیرند.
وی در همین مورد ادامه داد: برخی فکر میکردند ایشان بعد از رهبر شدن نتوانند جلسات شعر را ادامه دهند اما خیلی با علاقه پیگیری کردند و ادامه دادند و سالهای سال است که دوبار در سال، یکی ولادت حضرت زهرا(س) و ولادت امام حسن مجتبی(ع) در نیمهماه رمضان اکثر شاعران و مداحان تهران شعرخوانی دارند اما ما به دلیل مشکلات اداری و اینکه در شهرستان هستیم، گاهی میتوانیم در آن محافل شرکت کنیم.
شاعر پیشکسوت آیینی به یکی دیگر از فعالیتهایش در اوایل انقلاب، یعنی تاسیس انجمن ادبی رضوی اشاره کرد و افزود: اوایل انقلاب 10 نفر از افرادی که به شعر آیینی علاقه داشتیم، انجمنی راهاندازی کردیم که بعدها انجمن ادبی رضوی نام گرفت؛ ابتدا خودمان بودیم و در کنار آرامگاه حرم مطهر امام رضا(ع) به همراه آقای سرویها، شفق، موید، هاشم شکوهی، اکبرزاده، خسرو و ... برای تصحیح و سروسامان دادن به شعر مذهبی و آیینی جلسه برگزار میکردیم و یکی از کارهایمان این بود که شعرهای سطح پایین و شعرهایی که در شأن اهل بیت(ع) نبود را تصحیح کنیم و در شعرها نگاهی زیبا به مخاطب ارائه کنیم.
وی در همین راستا اضافه کرد: انجمن ادبی رضوی بعدها زیر نظر مرکز آفرینشهای هنری آستان قدس رضوی فعالیتش را ادامه داد و امروز بعد از 30 سال و گسترش فعالیتهایش به شاخههای مختلفی از جمله انجمن ادبی جوانان و بانوان تقسیم شده است.
تفاوت نگاه یک شاعر با دیگران
این شاعر پیشکسوت آیینی در ادامه درباره تفاوت نگاه یک شاعر با دیگران نسبت به معصومان(ع)، ابراز کرد: یکی از شعارهایی که همیشه داشتم و به آن تأکید دارم، این است که اول ادب، بعد ادبیات. کسی که در حوزه ادبیات فعالیت دارد، ادب، اعتقاد و نگاهش به سیره معصومان(ع) با نگاه یک شخص معمولی فرق دارد؛ دید یک شاعر به این خاندان، نگاهی دقیق، شاعرانه، عاشقانه و ادبیانه است.
وی در توضیح بیشتر اضافه کرد: همه به باورهای دینی مانند این حدیث که خداوند به پیامبر (ص) فرمود: «اگر تو نبودی هیچ چیز را خلق نمیکردم»، به قدرت خدا و برگزیده بودن معصومان(ع) اعتقاد دارند اما شاعر در همین باور و حدیث لطافتها، ریزهکاریهایی میبیند که دیگران چنین نگاهی ندارند.
سبک شعر انقلاب در حال شکلگیری است
نیک با اظهار این مطلب که انقلاب و دفاع مقدس پنجره جدیدی به روی شعر معاصر فارسی گشودهاند، از ظهور یک سبک جدید در شعر فارسی خبر داد و افزود: ما از گذشته سبکهای شعری متفاوتی داشتهایم از جمله خراسانی، عراقی، هندی و سبک بازگشت اما انقلاب و دفاع مقدس بر سبک شعری شاعران اثر مستقیم داشته است؛ میتوانم بگویم در آینده سبک شعری جدیدی به نام سبک انقلاب و دفاع مقدس به سبکهای شعر ما اضافه خواهد شد و مؤلفههایی همچون انقلاب، هشت سال دفاع مقدس با الهام از قیام سرخ امام حسین(ع)، حماسه، وطنپرستی و عشق به وطن و اعتقادات دینی یعنی همان بعد اسلامی بودن انقلاب بر این شبکه جدید تأثیر گذاشته و آن را شکل خواهند داد.
نیک، دارایی امروزش در شعر و ادبیات را مدیون شاگردی کردن در کلاس بزرگان این حوزه دانست و بیان کرد: من 55 سال شاگرد بودم و همه موفقیتم را مدیون اساتیدم هستم، من با پنج یار خراسانی رهبر، استاد غلامرضا قدسی، احمد کمالپور، ذبیحالله صاحبکار(سهی)، محمد قهرمان و علی باقرزاده از نزدیک در تماس بودم و پیش آنان شاگردی کردهام و درسها آموختم.
این پیشکسوت شعر آیینی در ادامه در خصوص نوروز گفت و عنوان کرد: بهار رویش دوباره طبیعت و دورانی است که همه چیز رنگ نو به خود میگیرد و مردم برایش جشنهایی برپا میکنند. برخی نیز زمان وقوع عید ولایت و عیدغدیر را با عید نوروز همزمان میدانند و به این صورت جنبه مقدس هم به آن میدهند.
وی با اشاره به آیاتی درباره معاد و زندهشدن انسانها پس از مرگ، اضافه کرد: خداوند برای معاد از رویش دوباره درختان مثال میزند و میفرماید: «همانطور که از درخت و زمین خشک، سبزه و گل میرویانیم، انسانهای مرده را نیز زنده خواهیم کرد»؛ بنابراین آنچه به عید مربوط میشود تا آنجا که با آموزههای اسلامی منافات نداشته باشد، مورد تأیید بزرگان بوده و هست که امسال عید نوروز با ماه رجب، ماهی که دو اتفاق مبارک یعنی ولادت امام علی(ع) و مبعث رسول خدا در آن رخ داده همزمان شده که این را به فال نیک میگیریم و امیدوارم سال 97 سال پیروزیهای ادامهدار ملت و کشور و سال پرثمری برای انقلاب باشد.
نیک در ادامه به خاطرات کودکیاش از روزهای عید نوروز اشاره کرد و گفت: وقتی من کودک بودم، روز اول عید نوروز همه فامیل در خانه حاج داییمان که هم بزرگ خانواده بود و هم خانه بزرگتر و وضعیت مالی بهتری داشت جمع میشدیم، سفره میانداختند و در مجموع 50، 60 نفر میشدیم؛ داییمان هم بسیار مهماندوست بود؛ ما تا شب منزل ایشان بودیم و بعد از آن صله رحم، دید و بازدید و عیدی دادن و گرفتن هم از مراسمهای بعدی بود که آن زمان بزرگترها زیر پر و بال کوچکترها و کسانی که از لحاظ مالی ضعیف بودند را میگرفتند و شاید یکی از دلایل عیدی دادن هم رسیدگی به وضع آنان بود.
این استاد شعر و ادب همچنین با اشاره به حضورش در منزل علمای دینی برای عید دیدنی، ادامه داد: من خاطرات خوبی از دوران کودکیام دارم؛ در آن روزها ما سر از پا نمیشناختیم و روزهای عید جیبهایمان پر از نخود و کشمش و عیدی بود. ما در روزهای عید به منزل حضرت آیتالله العظمی میلانی و آیتالله العظمی فقیه سبزواری میرفتیم.
بهاریه در محضر رهبری
وی در ادامه یکی از بهاریههایی که در خدمت رهبر معظم انقلاب ارائه شده و مورد تحسین ایشان قرار گرفته بود، با نام «گلبانگ عاشقانه» از دفتر شعر «هرگز گلی را پرپر نکردم» را خواند که به شرح ذیل است:
نوای شور و طرب سر نمیکنید چرا/ به پا قیامت دیگر نمیکنید چرا
سپیده سر زده و آفتاب بیدار است/ سری زخواب گران بر نمیکنید چرا
فضای شهر ز گلبانگ عاشقانه پر است/ به عشق باده به ساغر نمیکنید چرا
شما که در عطش و التهاب میسوزید/ گلوی خشک ز می تر نمیکنید چرا
ز بوی اینهمه گلهای نوشکفته به باغ/ مشام خویش معطر نمیکنید چرا
تمام پنجرهها رو به باغ باز شده/ بهار آمده باور نمیکنید چرا
انتهای پیام
