خوشنویسی از راه‌های عرفان است

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، دکتر علی شریعتی وقتی به زندگی انسان، این موجود خداگونه اشاره می‌کند، مذهب، عرفان و هنر را از لازمه‌های زندگی او در این دنیا می‌داند؛ به گفته او، انسان با مذهب، تلاش می‌کند از خاک به خدا بازگردد، عرفان، تجلی التهاب فطرت انسانی و بی‌قراری او در این دنیاست و هنر، این مذهبی‌ترین و عرفانی‌ترین موجود عالم، وسیله‌ای است تا زندگی در این دنیا را برایش تحمل پذیر کند.

هادی سیدخانی، از استادان پیشکسوت خط نستعلیق که طعم هنر را چشیده و بیش از 20 سال است که در کوچه باغ هنر خوشنویسی، آرامشی بی‌نظیر را یافته، آرامشی که به گفته خودش با هیچ چیز قابل معاوضه نیست.

سیدخانی، استاد پیشکسوت خوشنویسی، در گفت‌‌وگو با ایکنا با اشاره به ارتباط خوشنویسی و انتقال مفاهیم عرفانی و دینی، توضیح داد: اصل خوشنویسی برای انسان حال معنوی به همراه می‌آورد، وقتی انسان درگیر خوشنویسی می‌شود، همه حواسش روی کارش متمرکز است و نمی‌تواند از چارچوب فکری‌اش خارج شود؛ خود همین اتفاق باعث نفی خواطر می‌شود که یکی از زیباترین حالت‌های عرفانی را به وجود می‌آورد.

سیدخانی با اظهار این مطلب که خوشنویسی حالت‌های معنوی زیادی را برای انسان به همراه می‌آورد، ادامه داد: حتی خوشنویس‌های قدیم می‌گفتند اگر می‌خواهی ریاضت بکشی، خوشنویسی کار کن؛ به نظر من خوشنویسی یکی از راه‌های عرفان است.

اسلام و پیشرفت خوشنویسی در ایران

وی با اشاره به قدمت خوشنویسی در ایران پیش از اسلام، درباره خطوط، نسخ، ثلث و نستعلیق، توضیح داد: خوشنویسی در ایران با ظهور اسلام پیشرفت زیادی کرد و فرهنگ اسلام تأثیر زیادی بر این حوزه داشت. در قرن چهارم اساتید، خطوط مختلف ایرانی و عربی را غربال کردند و خطوط شش‌گانه از آن‌ها گرفتند تا جایی که ایرانیان در این حوزه مستقل شدند و توانستند خطی صد درصد ایرانی مانند نستعلیق را ابداع کنند.

این استاد پیشکسوت خوشنویسی ادامه داد: خط شکسته نستعلیق نیز بعدها در ایران به وجود آمد که صد درصد ایرانی است، از خطوط دیگر دخل و تصرفی در آن نشده و واقعاً زیباست.

اسیر زیبایی نستعلیق شدم

سیدخانی که از استادان پیشکسوت خط نستعلیق است، درباره اهمیت این خط، توضیح داد: نستعلیق عروس خطوط ایرانی و اسلامی است و به نظر من و خیلی از اساتید بزرگ، از نظر قواعد و شکل اجرا سخت‌ترین، پیچیده‌ترین و زیباترین حالت‌های رقص و پیچ‌وتاب قلم را دارد که من هم اسیر همین زیبایی‌ها شدم و به همین خاطر این خط را انتخاب کردم.

اگر ایرانیان نبودند، ثلث و نسخ هم پیشرفت نمی‌کرد

این هنرمند خوشنویس با اظهار این مطلب که ایرانیان در پیشرفت و حفظ خطوطی که معروف به خطوط عربی هستند، تأثیر زیادی داشتند، بیان کرد: اساتید مسلمی مانند ابن مقلع و ... که از ابداع کنندگان خط بودند، خطوطی مانند نسخ و ثلث که معروف به خطوط عربی هستند را آموزش می‌دادند و به نوعی در حفظ این خطوط و ماندگار شدنشان به شدت تأثیرگذار بودند طوری که اگر این توجه ایرانیان نبود، شاید خطوطی که عرب‌ها امروز مدعی آن هستند وجود نداشت.

سیدخانی در ادامه همین بخش به کاربرد خطوط مختلف ثلث، نسخ و نستعلیق اشاره کرد و افزود: خط نسخ، خط روانخوانی و ساده خوانی است و برای قرآن که باید صحیح خوانده شود و خطش برای همه مردم قابل استفاده باشد، کاربرد دارد.

وی با اشاره به نگارش قرآن به خط نستعلیق، ادامه داد: اما نستعلیق یک خط صد درصد هنری است که برگرفته از فرهنگ ایرانیان، خطی بسیار غنی و خط رسمی ایران و ایرانیان است؛ این خط برای کارهای هنری، کتیبه‌ها و ... استفاده می‌شود؛ شکسته نستعلیق نیز بیشتر کاربرد زیبایی شناسی دارد و خط ثلث نیز با کاربرد مشابهی که دارد، در کتیبه‌ها و کارهای هنری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خوشنویسی می‌تواند شناسنامه ایرانیان در دنیا باشد

این هنرمند پیشکسوت با انتقاد ازعدم توجه لازم به هنر خوشنویسی در کشور، ابراز کرد: خوشنویسی، هنر ملی و مذهبی ما و هنر اصیل ایرانی‌هاست و می‌تواند شناسنامه‌ای برای معرفی ایرانیان به کل دنیا باشد، همان‌طور که ترک‌ها برای خط ثلث‌شان یا ژاپنی‌ها و چینی‌ها برای خط‌‌شان خودشان کار کردند که به یکی از مؤلفه‌های معرفی‌شان تبدیل شده است.

وی با بیان اینکه همه ایرانیان خواه یا ناخواه با هنر خوشنویسی مرتبط هستند، از کوتاهی‌ها نسبت به معرفی این خط در داخل و خارج کشور گفت و افزود: به نسبت غنایی که هنر خوشنویسی چه نستعلیق و چه خطوط دیگر دارند، به نظر من هیچ کاری برای‌شان صورت نگرفته است.

این هنرمند پیشکسوت با تأکید به لزوم همدلی و فعالیت خوشنویسان برای ارتقای هنر، اظهار کرد: از بس ما گفتیم و عمل نکردند، ما از مسئولان توقعی نداریم اما هنرمندان خودشان باید همت کنند و هرکسی به هر اندازه می‌تواند کاری برای ارتقاء این هنر انجام دهد؛ به نظر من همین کافی است.

افرادی که به دنبال حال خوب و سالم هستند، خوشنویسی کار کنند

سیدخانی در پایان با توصیه برای کسانی که می‌خواهند وارد عرصه خوشنویسی شوند، افزود: کسانی که به دنبال حال سالم و لذت درونی هستند، وارد این حوزه شوند؛ من به آن‌ها قول می‌دهم خوشنویسی آرامش‌ بیشتری به آن‌ها دهد؛ این هنر آرامشی را برای انسان به همراه می‌آورد که با هیچ چیز قابل خریداری نیست.

وی در همین راستا اضافه کرد: آرامش، این روزها گمشده انسان‌هاست و شاید این‌طور به نظر برسد که قابل دستیابی نیست اما ما پیدایش کردیم و آن را لمس کردیم؛ بنابراین به همه کسانی که می‌خواهند حال خوبی داشته باشند، توصیه می‌کنم به این هنر سری بزنند.

سیدخانی با بیان اینکه هر فردی با هر استعدادی که دارد می‌تواند وارد هنر خوشنویسی شود، ادامه داد: کسانی که استعداد این هنر را دارند، پیشرفت سریع‌تری دارند اما کسانی را هم داشتیم که استعدادشان کمتر بوده و الان به جایگاه‌های بالایی رسیده‌اند؛ نکته مهم این است که خوشنویسی استمرار می‌خواهد و اینکه انسان روحیه خستگی‌ ناپذیر داشته باشد، در این صورت هرکسی با هر استعدادی می‌تواند در این هنر موفق شود.

انتهای پیام