ام‌البنین(س)؛ پاسدار خاطره عاشورا

از ویژگی‌های بسیار مهم ام‌البنین، توجه به زمان و مسائل مربوط به آن است. وی پس از واقعه عاشورا، از مرثیه‌خوانی و نوحه‌سرایی استفاده کرده تا ندای مظلومیت کربلاییان را به گوش نسل‌های آینده برساند.

ایشان هر روز به همراه پسر حضرت عباس(ع)، عبیدالله که همراه مادرش در کربلا حضور داشت و سند زنده‌ای برای بیان وقایع عاشورا بود، به بقیع می‌رفت و نوحه می‌خواند. او با این اشعار، هم حماسه کربلا را بازگو و هم در قالب عزاداری به حکومت وقت نوعی اعتراض می‌کرد و مردم را که اطراف او جمع می‌شدند، از جنایات بنی‌امیه، آگاه می‌نمود.

سفارش به دفاع از ولایت

هنگامی که امام حسین(ع)، آهنگ ترک مدینه و تشرف برای حج و به دنبال آن هجرت به سوی عراق کرد، ام‌البنین(ع) به همراهان امام حسین(ع) چنین سفارش می‌کرد: (چشم و دل مولایم امام حسین(ع) و فرمان‌بردار او باشید).

ام‌البنین، همسر علی(ع) و مادر سردار کربلا، نزد مسلمانان جایگاهی ویژه دارد، چون نزد خداوند از مقام و منزلتی والا برخودار است و این مقام به واسطه تقدیم خالصانه فرزندان در راه خدا و استواری و عبودیت ایشان است. از این‌رو، مؤمنان حاجت‌مند و دردمند او را به درگاه حضرت باری تعالی شفیع و واسطه قرار می‌دهند و غم و اندوهشان را با زیارت مزار آن بانو می‌زدایند.

محبت بی‌شائبه ام‌البنین در حق فرزندان رسول خدا(ص) و فداکاری فرزندان وی در راه سیدالشهدا، در تاریخ بی‌پاسخ نماند. اهل بیت(ع) هم در احترام و بزرگداشت وی کوشیدند، بسیار از او قدردانی کرده و او را سپاس گفتند.

زینب کبری(ع) پس از رسیدن به مدینه، به محضرش شتافت و شهادت فرزندانش را به او تسلیت گفت. ایشان همچنین در مناسبت‌های دیگر مثل عیدها، برای ادای احترام، به محضر ام‌البنین(ع) مشرف می‌شد.

سخن بزرگان در بیان فضایل ام‌البنین(س)

عالم جلیل القدر، زین الدین عاملی، شهید ثانی درباره حضرت ام‌البنین(ع)می‌گوید: (ام‌البنین از بانوان با معرفت و پرفضیلت بود. نسبت به خاندان نبوت، محبت و دلبستگی خالص و شدید داشت و خود را وقف خدمت به آنها کرده بود. خاندان نبوت نیز برای او جایگاه والایی قائل بودند و به او احترام ویژه می‌گذاشتند.)

همچنین علامه سید محسن امین می‌گوید: (ام‌البنین(ع)، شاعری خوش‌بیان و از خانواده‌ای اصیل و شجاع بود.) علی محمد علی دخیل، نویسنده معاصر عرب در وصف این بانوی بزرگوار نیز می‌نویسد: (عظمت این زن (ام‌البنین) در آنجا اشکار می‌شود که وقتی خبر شهادت فرزندانش را به او می‌دهند، به آن توجه نمی‌کند، بلکه از سلامت حضرت امام حسین(ع) می‌پرسد؛ گویی امام حسین(ع)  فرزند اوست نه آنان).

زندگی سراسر مهر و عاطفه و مبارزه ام‌البنین(ع)، رو به پایان بود. او به عنوان همسر شهید، رسالت خویش را به خوبی به پایان رسانید و فرزندانی تربیت کرد که فدایی ولایت و امامت بودند.

او، بعد از زینب کبری(ع) دار فانی را وداع گفت، ولی تاریخ‌نگاران سال ارتحال او را متفاوت نگاشته‌اند، به طوری‌که عده‌ای آن را سال 70 ق بیان کرده‌اند و عده دیگری تاریخ وفات آن مادر فداکار را، سیزدهم جمادی الثانی سال 64 ق دانسته‌اند که نظر دوم از شهرت بیشتری برخوردار است.

ام‌البنین را در بقیع، در جوار امام حسن مجتبی(ع)، فاطمه بنت اسد(ع) و دیگر شخصیت‌های اسلامی مدفون در آنجا به خاک سپرده‌اند.

منابع: کتاب ام‌البنین سیدة نساء العرب و hawzah.net  و ensani.ir