گسترش فرهنگ کتابخوانی همراه با شناخت ذائقه مخاطب باشد

حجت‌الاسلام والمسلمین علی‌اکبر سبزیان، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی، در گفت‌وگو با ایکنا از استان، در پاسخ به این سؤال که آیا استان در آن جایگاهی که باید در حوزه کتاب و کتابخوانی باشد، قرار دارد یا خیر، اظهار کرد: طی چند سال اخیر به‌ویژه در مدت دوران شیوع ویروس کرونا، خوشبختانه مردم خراسان رضوی اثبات کردند که جزو کتابخوان‌ترین مردم کشور هستند و این مهم به واسطه آمار امانت کتاب، مراجعه حضوری و درخواست‌های مکرر در طول این دوران برای دریافت کتاب از طریق طرح «پیک کتاب موتوری» به دست آمده است.

وی ادامه داد: به‌طور کلی برای کتابخوان کردن مردم باید به ذائقه و نیازهای دانشی آنها توجه ویژه‌ای داشته باشیم و به عبارتی هر فردی باید با مراجعه به کتابخانه، تمامی نیازهای دانشی و اطلاعاتی خود را به‌صورت کامل دریافت کند که البته این پاسخگویی تنها در حوزه ارائه منابع و ... نیست، بلکه کتابداران می‌توانند با راهنمایی و ارجاع به مراکز دیگر نیز این پاسخگویی را انجام دهند.

مشکلات عمده کتابخانه‌های عمومی استان

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی با اشاره به مشکلات عمده کتابخانه‌های عمومی  بیان کرد: با توجه به محدودیت‌های منابع مالی دولتی، باید گفت که کمبود فضای کتابخانه‌ای در مناطقی از استان و شهرهای فاقد کتابخانه با توجه به نیاز و درخواست مردم جهت دسترسی به منابع کتابخانه‌ای و استفاده از خدمات یکی از عمده‌ترین مشکلات حوزه کتاب و کتابخوانی استان به‌شمار می‌رود.

سبزیان اظهار کرد: در حقیقت امروزه کتابخانه‌های عمومی به‌عنوان فرهنگسراهای اجتماعی، پایگاه‌های مردمی و مراکز آموزشی غیررسمی در حال ارائه خدمات کتابخانه‌ای هستند و بر همین اساس سعی بر این است تا به‌عنوان افسران جبهه دانایی در انقلاب اسلامی هر آنچه که نیاز دانشی و اطلاعاتی مردم است را از طریق اجرای برنامه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی مانند وبینارها، کارگاه‌های آموزشی و تسهیل‌گری در دسترسی به منابع اطلاعاتی از کتاب تا مقاله مرتفع کنیم.

وی افزود: تلاش ما همیشه بر این بوده است تا با برگزاری برنامه‌ها و فعالیت‌های متنوع فرهنگی کتاب‌محور و با استفاده از روش‌های خلاقانه، بار دیگر کتاب را به سبد خانوار جامعه بازگردانیم، از این‌رو در این راه نباید از ظرفیت مسئولان، مقامات استانی، شهری و افراد فرهیخته جامعه غفلت کرد.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی تأکید کرد: بنابراین افزایش تعاملات و همکاری‌ها در قالب امضای تفاهم‌نامه‌های همکاری با سایر دستگاه‌های اجرایی، برگزاری آئین‌های رونمایی از کتاب‌های فاخر نویسندگان نوقلم و باتجربه، معرفی و خوانش کتاب و محافل ادبی از جمله اقداماتی است که در خراسان رضوی در حال انجام است.

سبزیان اظهار کرد: همچنین در تلاش هستیم با استفاده از ظرفیت تشکل‌های مردمی، گام‌های مؤثرتری در این مسیر برداریم، زیرا همانگونه که بر همگان واضح است هر جایی که مردم حضور داشته باشند، موفقیت در آن مسیر هم نزدیک‌تر و بیشتر است.

ظرفیت، تعداد و شرایط فعالیت سالن‌های مطالعه

وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو به ظرفیت و تعداد سالن‌های مطالعه‌ای که در استان و مشهد وجود دارد، اشاره کرد و گفت: در حال حاضر تعداد سالن‌های مطالعه‌ای که در خراسان رضوی دارای مجوز هستند شامل سه سالن مطالعه در شهرستان تربت حیدریه، یک سالن مطالعه در شهرستان سبزوار، یک سالن مطالعه در شهرستان تربت جام، یک سالن مطالعه در شهرستان نیشابور و تعداد 22 سالن مطالعه هم در شهرستان مشهد در حال ارائه خدمت‌رسانی هستند.

مدیر کل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی درباره شرایط فعالیت سالن‌های مطالعه اظهار کرد: طبق مصوبه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، ادارات کل کتابخانه‌های عمومی هر استان در پی مراجعه به سامانه ثبت درخواست توسط مؤسسان سالن‌های مطالعه، اقدام به بازدید از فضا و شرایط موجود می‌کنند.

سبزیان افزود: پس از بررسی‌های انجام شده طبق استانداردهای ارائه شده از سوی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور توسط کارشناسان حوزه‌های مختلف، مجوز فعالیت کتابخانه صادر می‌شود، اما در این میان از جمله امکاناتی که این سالن‌ها باید داشته باشند می‌توان به دارا بودن حداقل زیربنای 120 متر مربع مفید، درب ورودی مستقل، وجود سیستم مناسب گرمایش و سرمایش، تأیید استحکام بنا از کارشناس رسمی دادگستری و ... اشاره کرد.

وی یادآور شد: البته شرایط عضویت و گروه سنی هر سالن مطالعه بستگی به سالن مطالعه دارد، اما به‌طور کلی اغلب مراجعان، دانش‌آموزان، دانشجویان و محققان در گروه‌های سنی مختلف هستند.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی اظهار کرد: طی 6 ماهه نخست امسال یک کتابخانه مستقر در شهر اسحاق‌آباد شهرستان نیشابور و یک کتابخانه سیار هم در شهرستان مشهد افتتاح شده، همچنین در حال حاضر هفت کتابخانه سیار در شهرستان‌های باخرز، تایباد، کاشمر، چناران و مشهد در حال ارائه خدمات کتابخانه‌ای به مناطق روستایی، کم‌برخوردار و فاقد کتابخانه هستند.

سبزیان در پایان گفت: با توجه به اینکه در کشور ۳۷۰۰ کتابخانه عمومی وجود دارد، از این تعداد تاکنون 143 باب کتابخانه نهادی و 82 باب کتابخانه مستقر و مشارکتی در سطح استان وجود دارد و در حال حاضر نیز اعضای فعال در کتابخانه‌ها اعم از نهادی، مستقل و مشارکتی به بیش از 220 هزار نفر می‌رسد.