پیامبر(ص)؛ والاترین نعمت خداوند بر وجود انسان

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، محمدعلی انصاری، مفسر قرآن کریم و صاحب تفسیر مشکاة، امروز 29 بهمن‌ماه در نشستی مجازی با موضوع «بعثت پیامبر(ص)» اظهار کرد: پیامبران الهی بزرگ‌ترین نعمت خداوند بر بشریت هستند، چرا که آن‌ها هدایت را که مهم‌ترین نعمت انسان است از طریق رسالت و نبوت خود برای انسان‌ها آوردند و بالاترین نعمت خداوند بر انسان نیز وجود مبارک پیامبر اکرم(ص) است و چه نعمت بزرگی است وجود رسول خدا بر مسلمانان و آشنایی ما با رسول خدا، مکتب، اطاعات، کلام، سیره و سنت ایشان و این چه نعمت بزرگی است که خداوند پیامبر را پیشینه و جلوداری قرار داد که ما از او تبعیت کنیم؟

این مفسر قرآن کریم گفت: اگر ایشان نبودند ما باید هزار راه نرفته را می‌رفتیم، زمین می‌خوردیم و بلند می‌شدیم و آزمون و خطاهای بسیاری انجام می‌دادیم اما خداوند با فرستادن رسول خود برای هدایت ما انسان‌ها به ما گفت که حضرت محمد(ص) رسول من و اسوه شماست و اگر مرا دوست دارید باید از او پیروی کنید. در واقع خداوند با این سخن خود به ما گفته است که راه پاکیزه، رفته شده و به نتیجه رسیده را دقیقا پیش روی شما گذاشتیم و دیگر نیازی به آزمون و خطاهای بسیاری نیست.

تاریخ تشریع اذان چه زمانی است؟

انصاری در بخش دیگری از سخنان خود به تاریخ تشریع اذان اشاره کرد و گفت: البته که میان مسلمانان درباره زمان تشریع اذان اسلامی اختلاف نظر وجود دارد، به گونه‌ای که برخی مسلمانان بر این باورند که اذان از آغاز دعوت پیامبر(ص) یعنی در مکه مکرمه تشریع شده است و برخی نیز تشریع آن را در اولین سال ورود پیامبر(ص) به مدینه منوره و با ساختن مسجدالنبی(ص) می‌دانند. البته بعضی از عالمان اهل سنت معتقدند که پیامبر(ص) نمی‌دانست چگونه مسلمانان را برای خواندن نماز گرد هم آورد که در همین حین که دو نفر از صحابی پیامبر اکرم خواب دیدند که برای اعلام وقت نماز، اذکاری به آنان آموزانده شد، سپس نزد پیامبر(ص) آمدند و خواب خود را تعریف کردند و پیامبر(ص) نیز آنچه را آ‌ن دو در خواب دیده بودند به عنوان اذان مسلمانان برگزید.

صاحب تفسیر مشکاة اضافه کرد: مسلما این رای نادرست است، زیرا اگر قرار باشد خواب دیگران حجت کردار پیامبر باشد، ‌در وحیانی بودن بسیاری از تعالیم اسلام نیز باید تردید کرد و از آنجا که اذان، روح شعائر اسلامی و فشرده‌ای از مرام‌نامه مسلمانی است، بر همین اساس طبعا باید ریشه آن وحیانی باشد. از این رو در روایات نیز از پیشوایان دین نقل شده است که زمان الهام و القای عبارات نورانی اذان، هنگام معراج نبی مکرم اسلام(ص) مطرح شده است. پس آنچه به نظر می‌رسد این است که پیامبر اکرم(ص) از ابتدای بعثت خویش از عبارات و مضامین اذان آگاه بوده است، اما اینکه ایشان پیش از هجرت از مکه به مدینه یا پس از هجرت، اذان را به مسلمانان تعلیم داده‌اند، میان عالمان مسلمان اختلاف نظر وجود دارد.

معانی تعاریفی که پیامبر(ص) از خود داشتند 

وی گفت: اما با وجود بزرگواری که ایشان داشتند شاید این سؤال در ذهن برخی از افراد مطرح شود که چرا پیامبر اکرم(ص) و اهل‌ بیت(ع) گاه درباره خود به گونه‌ای سخن می‌گفتند که گویا از خود تعریف می‌کنند؟ و اینگونه تعریف‌ها چه معنایی می‌تواند داشته باشد؟ البته که به این مهم بايد واقف بود که پيامبران الهی هرگز خود را فراتر يا فروتر از آنچه بوده‌اند به جامعه معرفی نكرده‌اند و از آنجا كه ايشان در قبال عنايات حضرت حق خودی در ميان نمی‌بينند و در بيان الطاف و عناياتی كه حضرت پروردگار به آن‌ها داشته تواضع‌ نشان نمی‌دهند بلکه با سخنان خود تنها نعمت‌های خداوند را برای مردم بازگو می‌كنند.

انصاری تصریح کرد: اگر پيامبر اكرم(ص) می‌فرمايند: «من سيد و آقای فرزندان آدم در روز قيامت هستم و اين برايم فخری نيست و من اولين كسی هستم كه زمين را می‌شكافم و روز قيامت از قبر خارج می‌شوم، اين برايم فخری‌ نيست و من اولين شفاعت‌كننده و نخستين كسی هستم كه شفاعتش پذيرفته می‌شود»؛ به معنای خودستايی نيست، زيرا خودی در ميان نمانده تا پيامبر بخواهد از آن دم بزند و آنچه ایشان می‌گويند، معرفی عنايات و تفضلات خداوند است. همچنين اگر امام علی(ع) درباره خود می‌فرمايند: «أَنَا يَعْسُوبُ‏ الدِّين»؛ من، جلودار و پيشوای دين هستم يا «أَنَا الصِّدِّيقُ‏ الَاكْبَرُ»، از خود دم نمی‌زنند بلكه از جلوه‌ها و تجليات خداوند در وجود خويش سخن می‌گويند.

صاحب تفسیر مشکاة تاکید کرد: در يك كلام باید گفت که اين بزرگان با معرفی كردن خود به عنوان ‌انسان‌های برتر، شرح نعمت‌های الهی را می‌گويند و به اين آيه قرآن عمل می‌كنند که خداوند می‌فرماید: «وَ أَمَّا بِنِعْمَۀِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ»؛ و از نعمت پروردگار خويش سخن گوی.