کتاب «مجمع البیان» شیخ طبرسی برای انواع علوم اثرگذار است

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، آیت‌الله العظمی جعفر سبحانی، مرجع تقلید، مفسر و مدرس حوزه علمیه قم، در مراسم افتتاحیه دارالتفسیر علامه شیخ طبرسی و رونمایی از کتاب «المعجم فی فقه لغة القرآن و سرّ بلاغته» که امروز 18 خردادماه، در مقبره علامه شیخ طبرسی حم مطهر رضوی برگزار شد، اظهار کرد: عده‌ای معتقدند که شیخ طبرسی به طبرستان تعلق دارند که در اینگاه باید طبری منصوب شوند. همچنین عده‌ای معتقدتد که به طبریه منصوب هستند که باید طبرانی نام برده شود. بعضی از بزرگان در گذشته راهی معین کرده‌اند که طبرسی، به تفرش منصوب می‌شود. اما من گمان می‌کنم که علامه طبرسی منصوب به طبرستان باشند، زیرا هیچ نوع اثری از ایشان در تفرش دیده نمی‌شود.

وی ادامه داد: با توجه به منصوبیت ایشان، قواعد عربی برای منصوب شدن ایشان به طبرسی در نظر گرفته نشده است و لقب طبرسی منحصرا برای مرحوم فضل ابن حسن ابن طبرسی نیست. وفات شیخ طبرسی معلوم است، اما در مورد تولد ایشان تاریخی مطرح نشده است، طبق بررسی محاسباتی که در تاریخ بعضی از مجلدات آماده است، تولد ایشان در 467 هجری قمری است که یعنی 81 سال عمر کرده‌اند.

سبحانی افزود: هیچ کتابی مانند کتاب الله عزیز، موضوع بحث در جهان قرار نگرفته است و عجیب این است که هنوز هم در مورد قرآن می‌توان بحث‌ها و پژوهش‌هایی انجام داد. حق تعالی نامتناهی و فعل او نیز مانند ذاتش نامتناهی است. همچنین قرآن از تمامی جهات معانی و مطالب غیر متناهی است. تفسیری را شیخ طبرسی در سال 530 آغاز کرده و در سال 537 هم به اتمام رسانده‌اند که در این کتاب ابتکار زیادی به کار گرفته شده است. کتاب «مجمع‌البیان» در درجه اول کتابی است که در هر جای جهان فرستاده شود، آبرومند است. به هیچ عنوان اختلاف و تنش برای مخاطبان ایجاد نمی‌کند، تمامی خوانندگان خود را می‌تواند راضی کند و برای انواع علوم مفید است.

این مرجع تقلید تصریح کرد: روحیات این مرد اینگونه است که خضوع زیادی دارد و حجاب تأثر به هیچ وجه در او وجود ندارد. کتاب مجمع‌البیان را به نگارش رسانده‌است در صورتی که کتاب «کشاف» را ندیده است و بعد از فارغ شدن از کتاب خود، کتاب کشاف را مطالعه کرده‌اند و گفته است که نکاتی در کشاف وجود دارد که در کتاب مجمع البیان نیست و نکاتی در کتاب مجمع البیان اورده شده است که در کتاب کشاف وجود ندارد. به همین علت مجموع این دو کتاب را در کتابی با عنوان «الجوامع جامع» گردآوری کرده است.

وی اظهار کرد: شیخ ادهر برای آزمایش صداقت علامه طبرسی در خصوص مطالعه نکردن کتاب کشاف قبل از گرداوری کتاب مجمع البیان، از هر دو نویسنده، دو آیه را می‌پرسد که در هردو کتاب ذکر شده است. هر دو نویسنده عالم و عادل بوده‌اند و بعد از بررسی پاسخ این دو بزرگوار متوجه می‌شوند که شیخ طبرسی کتاب کشاف را مطالعه نکرده است، زیرا اگر مطالعه کرده بود از بعضی از نکات کشاف بهره می‌گرفت. این داستان حاکی از این است که این فرد در حرف و همچنین عمل هم صادق است.

سبحانی گفت: شیخ طبرسی آثار بسیار مفید دیگری نیز دارد. مثلا در کتاب «الکافی الشافی» هم جنبه‌های ادبی و بلاغی کتاب کشاف را بررسی کرده است. همچنین در کتاب «إعلامُ الوَریٰ بأعلامِ الهدیٰ»، ۴ رکن را بررسی کرده است، رکن اول در مورد اعجاز و خصوصیات حضرت محمد(ص)، رکن دوم در خصوص امیر المؤمنین(ع)، رکن سوم در مورد ائمه اطهار تا حضرت عسگری(ع) و رکن چهارم هم در خصوص امام زمان(عج) است.