کتابخانه‌های عمومی؛ محور فعالیت‌های فرهنگی دهه فجر در خراسان رضوی

حسین نوربخش، سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی در نشست خبری با اصحاب رسانه پیرامون تشریح برنامه‌های دهه فجر کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی که امروز ۱۱ بهمن‌ماه در اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان برگزار شد، با اشاره به برنامه‌های این نهاد در دهه مبارک فجر، اظهار کرد: برنامه‌های دهه فجر از روز شنبه با غبارروبی مزار شهدا در بوستان نیلوفر واقع در بلوار اندیشه آغاز شده است.

وی افزود: روز یکشنبه، پویش «یک کتاب، یک پرچم» ویژه دهه هشتادی‌ها آغاز می‌شود. در این پویش، اعضای کتابخانه‌های عمومی با فراخوان آشنا می‌شوند و کتابی را که مطالعه کرده‌اند، در کنار پرچم ایران به تصویر می‌کشند یا با ارسال عکس، یا معرفی کتاب مورد نظر خود در کتابخانه، در پویش شرکت می‌کنند. تا پایان بهمن‌ماه، نفرات برتر هر کتابخانه معرفی و با اهدای جوایز تقدیر خواهند شد.

نوربخش ادامه داد: روز دوشنبه ۱۳ بهمن‌ماه، آیین رونمایی از کتابی در حوزه کودک برگزار می‌شود. این کتاب با عنوان «قصه قهرمان‌ها» به زندگی شهید نورعلی شوشتری می‌پردازد و به‌تازگی به چاپ رسیده است. این اثر نوشته خانم لیلا خیامی است و آیین رونمایی با حضور نویسنده و خانواده شهید شوشتری برگزار خواهد شد. همچنین در همان روز، با همکاری کتابخانه ملی و مرکز اسناد انقلاب اسلامی، گالری آثار انقلاب اسلامی در کتابخانه مرکزی افتتاح می‌شود.

سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی با اشاره به وضعیت منطقه الهیه مشهد، بیان کرد: در منطقه الهیه مشهد کتابخانه ثابت وجود ندارد. بخش فعالیت و سیستمی اداره، دستگاه بهره‌بردار است و ما صرفاً مسئول تجهیز و تأمین نیروی انسانی هستیم؛ تمامی پروژه‌ها توسط بنیاد مسکن و اداره‌کل راه و شهرسازی ساخته و تکمیل می‌شود. در راستای ایجاد کتابخانه در این منطقه، جلساتی با مسئولان منطقه، شوراها و شهردار برگزار شده است. این جلسات با هدف پیگیری جدی موضوع ایجاد کتابخانه برگزار می‌شود تا بتوانیم یک کتابخانه ثابت در این منطقه راه‌اندازی کنیم. روز سه‌شنبه، تفاهم‌نامه‌ای با بنیاد فرهنگی مهدی موعود منعقد خواهد شد و در همان روز، دیداری با خانواده‌های معظم شهدای جنگ ۱۲ روزه (شهیدان نظری) انجام می‌شود.

وی به تشریح طرح همیاری برای تأمین تجهیزات کتابخانه‌ها با عنوان «اهدانش» پرداخت و اظهار کرد: در مجموعه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و به‌طور خاص در اداره‌کل خراسان رضوی، طرحی به‌صورت یک پلتفرم مجازی در سایت «اهدانش» اجرا می‌شود که در دسترس عموم قرار دارد.

نوربخش با بیان اینکه هدف این طرح «اهدای دانایی» است، افزود: نحوه اجرا به این صورت است که نیازسنجی از تمام کتابخانه‌های عمومی استان انجام می‌شود. به‌عنوان مثال، اگر کتابخانه‌ای در شهرستان باخرز در آستانه بهره‌برداری باشد و در زمینه پیشخوان یا قفسه کتاب با مشکل مواجه شود، این نیازها با برآورد ریالی مشخص و در سایت ثبت می‌شود. خیرین می‌توانند با هر مبلغی (حداقل ۵۰ هزار تومان) وارد سایت شده و کمک خود را ثبت کنند؛ چه برای خرید یک قفسه کامل و چه برای تأمین بخشی از تجهیزات مانند صندلی. کتابخانه و تجهیزات مورد نیاز به‌صورت شفاف مشخص شده است.

سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی بیان کرد: با اشاره به اینکه رونمایی رسمی از طرح «اهدای دانایی» که امروز انجام خواهد شد، بیان کرد: در همان روز، کتابخانه سیار به منطقه الهیه اعزام می‌شود و رویدادی جذاب شامل مسابقه کتاب‌خوانی و فعالیت‌های فرهنگی برگزار خواهد شد تا عموم مردم بتوانند در آن مشارکت کنند. همچنین طرح «اهدای دانایی» به‌طور رسمی در این منطقه رونمایی می‌شود.

وی با بیان اینکه روز یکشنبه بازطراحی کتابخانه کوثر شهرستان کاشمر به پایان رسیده است، گفت: خدمات این کتابخانه به‌طور ویژه به سمت کودکان و نوجوانان هدایت شده و عملاً به یک کتابخانه تخصصی برای این گروه سنی تبدیل شده است. این کتابخانه از همان روز با تعریف جدید خدمات، به چرخه خدمت‌رسانی کتابخانه‌های عمومی استان افزوده می‌شود.

افتتاح کتابخانه جدید در منطقه سفیدسنگ

نوربخش تصریح کرد: روز دوشنبه در منطقه سفیدسنگ، یک کتابخانه جدید افتتاح خواهد شد. این شهر تاکنون فاقد کتابخانه بوده و این مجموعه با حضور دکتر قاضی‌زاده، نماینده مردم فریمان در مجلس شورای اسلامی، فرماندار و شهردار به بهره‌برداری می‌رسد.

سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی با اشاره به برگزاری گردهمایی محافل ادبی استان تحت عنوان «ایران جان» اظهار کرد: در استان حدود ۵۰ محفل ادبی فعال وجود دارد که متشکل از فرهیختگان، نویسندگان، شاعران و اعضای فرهنگی کتابخانه‌ها هستند و رویدادهایی همچون رونمایی کتاب، خوانش آثار و شاهنامه‌خوانی برگزار می‌کنند. این محافل به‌صورت یکپارچه در قالب برنامه‌ای مشترک با عنوان «ایران جان» گرد هم می‌آیند. این رویداد در فضای اسکای‌روم برگزار می‌شود و از محافل ادبی استان‌های خراسان شمالی، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان، فارس و آذربایجان غربی نیز برای مشارکت دعوت شده است. همچنین در همان روز، پویش قرآنی «جوانه‌های قرآنی» ویژه کودکان و نوجوانان رونمایی می‌شود.

وی بیان کرد: روز سه‌شنبه کتابخانه‌ای در روستای گرجی سفلی شهرستان مشهد افتتاح می‌شود. این کتابخانه با همکاری دهیاری به نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور واگذار شده و مسئولیت تجهیز، تأمین منابع و ارائه خدمات توسط نیروی انسانی بر عهده این نهاد است.

نوربخش با اشاره به برنامه‌های روز چهارشنبه ۲۲ بهمن، گفت: در این روز، کارکنان کتابخانه‌های عمومی در راهپیمایی ۲۲ بهمن شرکت خواهند کرد. علاوه بر این، در سراسر کتابخانه‌های عمومی استان، بسته‌های مطالعاتی متناسب با دهه فجر تهیه شده و کتاب‌های مرتبط با انقلاب اسلامی معرفی می‌شود که این فعالیت‌ها هم‌اکنون در حال اجراست. آنچه بیان شد، گزیده‌ای از مهم‌ترین برنامه‌های این اداره‌کل است؛ در حالی که در هر شهرستان و در مجموع حدود ۳۰۰ نقطه خدمت در استان، پویش‌ها، رونمایی کتاب، معرفی آثار و محافل ادبی در حال برگزاری است.

سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی از افزایش ناوگان کتابخانه‌های سیار خبر داد و اظهار کرد: امسال دو کتابخانه سیار تا پایان سال به چرخه خدمات افزوده می‌شود. یکی از این خودروها با همکاری شهرداری تایباد تأمین شده و دیگری نیز با پیگیری مجمع نمایندگان خریداری شده است. هر دو خودرو در مرحله نصب کابین و تجهیز قرار دارند و اسفندماه، همزمان با سالروز تأسیس نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، به بهره‌برداری خواهند رسید.

طی ناآرامی‌های اخیر آسیب کلان به کتابخانه‌های خراسان رضوی وارد نشد

وی با اشاره به ناآرامی‌های اخیر نیز گفت: در برخی نقاط کشور، یک یا دو کتابخانه دچار حریق و آسیب جدی شدند، اما در خراسان رضوی خوشبختانه هیچ آسیب کلان و جدی به کتابخانه‌های عمومی وارد نشد. تنها موارد جزئی مانند شکستن شیشه مشاهده شد که به‌سرعت رفع گردید. حتی ساختمان اداره‌کل کتابخانه‌ها که در منطقه‌ای حساس قرار دارد، همچنین کتابخانه مرکزی و شعب آن در مناطق پرخطر مانند منطقه سجاد، هیچ‌گونه آسیبی ندیدند. این وضعیت پیام‌های روشنی دارد؛ از جمله محوریت حرم مطهر امام رضا(ع)، حضور فعال دستگاه‌های فرهنگی و هماهنگی میان نهادها که موجب شد آسیب‌های جدی به کتابخانه‌های عمومی وارد نشود.

نوربخش با اشاره به برنامه‌های ویژه دهه هشتادی‌ها، اظهار کرد: در طول سال، پویش‌ها، مسابقات کتاب‌خوانی، جشنواره رضوی و رونمایی از کتاب‌ها، به‌ویژه در حوزه دفاع مقدس و تاریخ انقلاب، برگزار شده است. نباید همواره مسائل را صرفاً از زاویه نقد دید. بررسی‌های پس از ناآرامی‌ها نشان می‌دهد آسیب به مراکز فرهنگی نوجوانان و جوانان در استان محدود بوده و روندهای مثبت فرهنگی ادامه دارد.

کتابخانه‌های عمومی؛ خانه سوم دانش‌آموزان

سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی با بیان اینکه کتابخانه‌های عمومی «خانه سوم» پس از خانه و مدرسه محسوب می‌شوند، گفت: خانواده‌ها با اطمینان فرزندان خود را به کتابخانه‌ها می‌سپارند و این اعتماد مسئولیت ما را دوچندان می‌کند. در محافل ادبی کتابخانه‌ها، معرفی و خوانش کتاب‌های مرتبط با انقلاب اسلامی به‌صورت تخصصی انجام می‌شود و در صورت انتشار آثار ارزشمند، به‌ویژه از نویسندگان بومی، آیین رونمایی به‌صورت رایگان برگزار می‌شود.

وی با اشاره به نمایشگاه کتاب، گفت: اگرچه متولی اصلی نمایشگاه کتاب، اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی است، اما آمادگی داریم فضاهای کتابخانه‌های عمومی را برای برگزاری این رویداد در اختیار قرار دهیم.

نوربخش با اشاره به افزایش سالن‌های مطالعه در دو سال اخیر، بیان کرد: این اداره‌کل موفق به کسب رتبه برتر ساماندهی سالن‌های مطالعه در سطح ملی شده و اکنون نزدیک به ۵۰ سالن دارای مجوز مستقیم هستند.

سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی در پایان با اشاره به تحقق برنامه افزودن ۱۷ کتابخانه جدید در دو سال گفت: در حال حاضر پنج کتابخانه دیگر نیز آماده بهره‌برداری هستند که پس از تکمیل کامل زیرساخت‌ها به‌طور رسمی افتتاح خواهند شد.