عبور از کلیشه‌ها شرط اثرگذاری سینمای دفاع مقدس است

صدیقه خدیوی، مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران خراسان رضوی در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان رضوی، جشنواره فیلم فجر را فراتر از یک رویداد صرفاً سینمایی دانست و اظهار کرد: جشنواره فیلم فجر فقط یک رویداد سینمایی نیست، بلکه به‌عنوان یک هویت ملی شناخته می‌شود و تریبونی فرهنگی ـ اجتماعی است که زبان هنر را در خدمت اندیشه قرار می‌دهد.

 

وی افزود: هنر برخلاف شعار، با احساس و تجربه زیسته مخاطب سخن می‌گوید و همین ویژگی آن را به مؤثرترین ابزار برای تبیین ارزش‌های انقلاب اسلامی تبدیل می‌کند. وقتی مفاهیمی مانند ایثار، عدالت‌خواهی، استقلال، هویت ملی و کرامت انسانی در قالب روایت‌های سینمایی عرضه می‌شود، مخاطب نه با دستور، بلکه با همدلی مواجه می‌شود. جشنواره فجر می‌تواند پلی میان نسل امروز و مفاهیم بنیادین باشد، به‌ویژه در ترویج فرهنگ ایثار و مقاومت که انقلاب اسلامی بر آن بنا شده است، به شرط آنکه نگاه آن از کلیشه عبور کند و به روایت انسانی و واقعی نزدیک شود.

 

خدیوی با اشاره به آثار حاضر در جشنواره فیلم فجر گفت: اگر بخواهم مثال بزنم، در فیلم سینمایی «نیمه‌شب» که در این جشنواره اکران شد، معنای واقعی همدلی و ایثار را با روایتی مستند و به‌دور از کلیشه به‌خوبی به نمایش گذاشت. رمز موفقیت این اثر روایت واقعی و مردمی آن بود که از دل جنگ 12 روزه شکل گرفت و مهم‌تر اینکه در زمانی کوتاه ساخته شد و برای تولید یک اثر سینمایی بلند ثابت کرد که همه‌چیز وابسته به هزینه‌های هنگفت و صرف زمان طولانی برای تولید آثار فاخر نیست.

 

وی در ادامه با تشریح رویکرد بنیاد شهید و امور ایثارگران در حوزه سینما بیان کرد: رویکرد بنیاد در این حوزه، حمایتی هوشمند و هدفمند است و صرفاً مالی نیست. این حمایت‌ها در چند سطح انجام می‌شود، نخست، حمایت پژوهشی و محتوایی است، یعنی اسناد، خاطرات، سوژه‌ها و مشاوره‌های تخصصی در حوزه ایثار و شهادت در اختیار فیلم‌سازان قرار گیرد.

 

خدیوی ادامه داد: دوم، حمایت تولیدی بوده و شامل مشارکت در تأمین بخشی از هزینه‌ها یا تسهیل فرآیندهای اجرایی پروژه‌ها است، سوم، حمایت در مرحله عرضه و دیده‌شدن آثار است که در واقع کمک به حضور در جشنواره‌ها، اکران‌های ویژه و ارتباط با مخاطب، به‌ویژه جامعه معظم خانواده‌های شاهد و ایثارگر است.

 

وی درباره هدف بنیاد شهید گفت: هدف بنیاد این است که فیلم‌ساز احساس نکند با یک نهاد اداری طرف است، بلکه بداند یک همراه فرهنگی کنار اوست که به کیفیت اثر هنری به همان اندازه اهمیت می‌دهد که برای پیام آن ارزش قائل است.

 

 

مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران خراسان رضوی با نگاهی آسیب‌شناسانه به سینمای ایران اظهار کرد: اگر منصفانه نگاه کنیم سینمای ایران در سال‌های گذشته تلاش‌های ارزشمندی در این حوزه داشته است، اما هنوز تا نقطه مطلوب فاصله داریم. بخشی از آثار همچنان در چارچوب‌های تکراری و روایت‌های خطی باقی مانده‌اند، در حالی‌که مخاطب امروز به دنبال روایت‌های انسانی، چندلایه و صادقانه است.

 

خدیوی بیان کرد: ارزش‌های دفاع مقدس فقط در صحنه جنگ خلاصه نمی‌شود و من معتقد هستم لایه‌های پنهان بعد از جنگ هنوز نیاز به توجه ویژه دارد. هنوز تراژدی‌هایی وجود دارد که لازم است جوانان و نوجوانان ما از آن‌ها مطلع شوند تا بدانند وقتی رهبر معظم انقلاب می‌فرمایند: «درخت این انقلاب با خون هزاران شهید آبیاری شده است» چه معنایی دارد.

 

وی افزود: هر جا سینما توانسته به این لایه‌های انسانی نزدیک شود، موفق بوده و ارتباط واقعی با مخاطب برقرار کرده است. ما نیازمند عبور از تصویر اسطوره‌ای صرف و رسیدن به تصویر انسانیِ باورپذیر هستیم. هنرمند، قلب تپنده انتقال پیام است و هیچ نهادی بدون هنرمند نمی‌تواند مفاهیم را زنده نگه دارد. پیام وقتی ماندگار می‌شود که از فیلتر خلاقیت، احساس و تجربه شخصی هنرمند عبور کند. 

 

خدیوی افزود: در حال حاضر، ظرفیت بزرگی میان فیلم‌سازان جوان و حرفه‌ای وجود دارد، اما گاهی به دلایل ساختاری، محدودیت‌های اجرایی یا نگاه‌های محافظه‌کارانه، این ظرفیت به‌طور کامل آزاد نمی‌شود. اگر به هنرمند اعتماد کنیم، به او میدان تجربه بدهیم و از او انتظار شعار نداشته باشیم، بلکه روایتی انسانی بخواهیم، آن‌وقت سینما می‌تواند به زبان مشترک نسل‌ها تبدیل شود.

 

وی گفت: ما در بنیاد شهید تلاش می‌کنیم هنرمند را نه مجری، بلکه شریک فرهنگی بدانیم، یعنی کسی که می‌تواند مفاهیم انقلاب و راه و سیره شهدا را از دل تاریخ به زبان امروز ترجمه کند.