مجاهدت مالی حضرت خدیجه(س) پشتوانه‌ عظیم مأموریت پیامبر(ص) بود

انبیا و اوصیا برگزیدگان الهی هستند و خداوند متعال آن‌ها را برای هدایت دیگر بندگان به صراط مستقیم و رساندن بشریت به عاقبتی همراه با خیر و سعادت ابدی برگزیده است. این برگزیدگان، خلفای الهی‌اند که دارای مقامات عالی بوده و ویژگی‌های منحصر به فردی همچون عصمت از گناه و اشتباه دارند. شاخصه‌ ایشان مرتبط بودن با آسمان و دریافت پیام‌های الهی است و از سوی دیگر این خلفای الهی به جهت دارا بودن بُعد بشری، به ظاهر مانند دیگر افراد بشر زندگی می‌کنند و به لوازم زندگی بشری از جمله ازدواج کردن پایبند هستند. بی‌شک همسریِ انبیا و امامان برای هر زنی فرصت بزرگی برای رشد و تکامل بیشتر به همراه دارد، اما چنین نیست که تمامی همسران خلفای الهی صرفاً به دلیل ازدواج با ایشان دارای مقام و منزلت والا باشند، چرا که همسری برای نمایندگان الهی مسئولیت‌های خاصّ و سنگینی را به همراه دارد و وظایف و مسئولیت‌های همسر ولیّ خدا مانند دیگر زنان معمولی نیست. در همین خصوص مهدی زره‌ساز، پژوهشگر دینی یادداشتی در اختیار ایکنای خراسان‌‌رضوی قرار داده است که در ادامه می‌خوانیم؛

در سوره احزاب به این مطلب اشاره شده است: «يا نِساءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَأَحَدٍ مِنَ النِّساء»( الأحزاب : 32) بنابراین در صورتی که وظایف خاص همسری نماینده الهی از سوی زنی رعایت نشود، همسری برای خلیفه الهی سودی به حال آن زن نخواهد داشت، بلکه عدم استفاده از این موقعیت موجب وبال و عذاب آن زن خواهد شد. به همین دلیل در قرآن کریم همسران حضرت نوح و حضرت لوط علیهماالسلام به طرز شدیدی مورد نکوهش واقع شده‌اند: «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً لِلَّذينَ كَفَرُوا امْرَأَتَ نُوحٍ وَ امْرَأَتَ لُوطٍ كانَتا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبادِنا صالِحَيْنِ فَخانَتاهُما فَلَمْ يُغْنِيا عَنْهُما مِنَ اللَّهِ شَيْئاً وَ قيلَ ادْخُلاَ النَّارَ مَعَ الدَّاخِلين»(‏ التحريم : 10) در این آیه، همسران  دو پیامبر، کافر و خائن شمرده شده و بر این مطلب تأکید شده که عنوان همسری برای پیامبر الهی برای آن دو زن سودی نداشته است. بر همین اساس، جایگاه همسری خلفای الهی نعمتی بزرگ از سوی خداوند متعال است که موجبات رشد و تکامل و رسیدن به مقامات عالی را فراهم می‌کند و در صورت عدم شکر این نعمت، عذاب الهی را در در پی خواهد داشت. 

بی شک یکی از بانوان جلیل‌القدر در عالم اسلام که به خوبی از نعمت همسریِ نبیّ مکرم صلی الله علیه‌و آله بهره برده، حضرت خدیجه(س) است. این بانوی بزرگوار قبل از بعثت پیامبر اکرم(ص) یکی از ثروتمندان بزرگ قبیله قریش در شهر مکه به شمار می‌رفت. کاروان تجاری عظیم و مشهوری داشت که به شهرهای مختلف برای تجارت فرستاده می‌شد و افراد بسیاری برای این بانو و کاروان تجاری ایشان کار می‌کردند. این بانوی بزرگوار مشهور به وفور عقل بود و ثروتی عظیم و منزلت اجتماعی قابل توجهی را دارا بود و به همین خاطر افراد سرشناس و ثروتمند بسیاری به خواستگاری ایشان می‌آمدند و خواهان ازدواج با این بانو بودند، اما حضرت خدیجه سلام الله علیها حاضر به ازدواج با هیچ‌یک از این افراد نمی‌شد تا اینکه به لطف و عنایت الهی به افتخار همسریِ رسول مکرم اسلام(ص) نائل شدند.

ازدواج پیامبر اکرم(ص) و حضرت خدیجه سلام الله علیها در دو نکته با دیگر ازدواج‌ها تفاوت چشم‌گیر داشت. نکته اول این است که در این ازدواج، خودِ حضرت خدیجه سلام الله علیها پیش قدم شدند. پیامبر اکرم(ص) در دوران جوانی دارای مال و ثروت چندانی نبودند و به همین خاطر به پیشنهاد حضرت ابوطالب علیه‌السلام، در یکی از سفرهای کاروان تجاری حضرت خدیجه سلام الله علیها به شهر شام، به این کاروان پیوستند و برای انجام این سفر تجاری از سوی حضرت خدیجه سلام الله علیها اجیر شدند. کاروان تجاری با سودی چشم‌گیر به مکه بازگشت و غلام حضرت خدیجه از وقایعی همچون دیدار بحیرا راهب و بشارت او به نبوت حضرت محمد به ایشان گزارش داد. حضرت خدیجه سلام الله علیها با شنیدن این مطلب، فرستاده‌ای را سوی حضرت ابوطالب علیه‌السلام ارسال کردند و از عموی پیامبر درخواست نمودند که به خواستگاری ایشان برود. تفاوت دیگر در این ازدواج، تقبّل مهریه از سوی حضرت خدیجه سلام الله علیها بود. (بحارالانوار، ج۱۶، ص۱۴) این بانوی معظّمه با درک جایگاه والای حضرت محمد صلی الله علیه‌ وآله خود درخواست ازدواج با نبی مکرم را مطرح کرده و از اموال خویش مهریه را متقبّل شدند و به همسریِ اشرف مخلوقات عالم درآمدند. 

حضرت خدیجه سلام الله علیها بعد از ازدواج با پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله همواره یار و یاور ایشان بود. بعد از مبعث نبوی، به همراه مولا علی علیه‌السلام از اولین ایمان آورندگان به نبوت پیامبر اکرم(ص) به شمار می‌روند. در دورانی که اکثر مردم پیامبر(ص) را تکذیب کرده و نبوت ایشان را انکار می‌کردند، حضرت خدیجه سلام الله علیها پیامبر را تصدیق نموده و به نبوت ایشان ایمان آوردند. حضرت خدیجه تمامی اموال و ثروت عظیم خود را در اختیار نبی مکرم قرار دادند و در راه اسلام بذل فرمودند به‌طوری که اسلام با مال این بانوی عظیم الشأن گسترش پیدا کرد. در بیان عظمت قدر و منزلت ایشان همین بس که حضرت صدیقه کبری فاطمه زهرا سلام الله علیها در دامان پاک و مطهر حضرت خدیجه سلام الله علیها رشد کرده و به مادری سیدة نساءالعالمین مفتخر گشتند. حضرت خدیجه سلام الله علیها چنان شأن و جایگاهی بلند داشتند که جبرئیل مکرّراً بر پیامبر(ص) نازل می‌شد و سلام و دورد خداوند متعال به حضرت خدیجه سلام الله علیها را به محضر ایشان ابلاغ می‌فرمود.(بحارالانوار، ج۱۶،ص۷) پیامبر اکرم(ص) مکرّراً بیان می‌فرمود که از جانب خداوند متعال مأموریت پیدا کرده‌اند که بشارت خانه‌هایی در بهشت برین را به همسر گرامی خویش بدهند. 

سرانجام این بانوی جلیل‌القدر در دوران حصر اقتصادی مسلمانان در شعب ابی‌طالب، بعد از گذشت ایامی از وفات جناب ابوطالب علیه‌السلام، در دهم ماه رمضان سال دهم بعثت، دار فانی را وداع گفتند. غم از دست دادن این دو یاور اسلام برای نبی مکرم صلی الله علیه و آله بسیار جانکاه بود و به همین دلیل آن سال «عام الحزن» نام‌گذاری شد. 

بی‌شک حضرت خدیجه سلام الله علیها یکی از برگزیدگان الهی بود که از جانب خداوند متعال برای همسریِ رسول خدا و یاوری ایشان انتخاب شده بود. بذل ثروت عظیم این بانو در راه خدا و مجاهده مالی ایشان در راه اسلام، پشتوانه‌ای عظیم برای مأموریت نبی مکرم در راستای پیش‌برد اهداف الهی و هدایت بندگان به شمار می‌رود و نهال اسلام به پشتوانه مجاهده این بانوی بزرگوار به شجره طیبه و تنومند اسلام بدل گشت، به‌طوری که اسلام تمامی عالم را فرا گرفت، لذا تمامی مسلمانان باید خود را مدیون زحمات و مجاهدت‌های حضرت خدیجه سلام الله علیها دانسته و در سال‌روز وفات این بانوی عظیم‌الشأن، یاد و نام ایشان را گرامی بدارند.